ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਪੁਰੀ ਵ੍ਯਾਸ ਉਜ੍ਜਯਿਨੀ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਅੱਜ ਤੋਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਜੋ ਲੋਕ ਉੱਜੈਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਠਿਕਾਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਨ ਤੇषਾਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਦੇਹੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਪਾਪਜਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਜਾਂ ਬੁਰਾ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।
ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਗਿਰੀਸ਼ਂ ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਧਨੇਸ਼ਂ ਸੁਤਾਰ੍ਥੀ ਸੁਤੇਸ਼ਂ ਦਿਨੇਸ਼ਂ ਸੁਖਾਰ੍ਥੀ ੫੭ ਯ ਏਤਸ੍ਯਾਂ ਮਹਾਭਾਗ ਸਦਾ ਵਸਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਉਹ ਗਿਰੀਸ਼ਾ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜਾਂਦਾ, ਜੋ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਉਹ ਧਨੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਉਹ ਸੁਤੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦਾ, ਜੋ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਉਹ ਦਿਨੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ—
ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਸਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤਾਧਿਕਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਈ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯ ਏਤਾਂ ਵੈ ਕਥਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਪਠਤੇ ਸ਼ृਣੁਤੇऽਥ ਵਾ 5.1.43.
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
thumb|400px|ਸਮੁਦ੍ਰਮਨ੍ਥਨਮ੍ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਚਾਦृਤੋ ਵ੍ਯਾਸ ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਕृਤਾਂ ਕਥਾਮ੍
ਹੁਣ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।
ਏਕਦਾ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਾਨਾਂ ਹਾਨਿਰ੍ਜਾਤਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਗੁਆਚ ਗਏ।
ਤਦਾ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਮਿਲਿਤ੍ਵਾ ਮਥਿਤੋਂऽਬੁ ਧਿਃ
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਲਗੇ।
ਕੂਰ੍ਮਪृष੍ਠੇ ਵਿਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਦੁਦੁਹੁਸ੍ਤਦਾ
ਕੂਰਮਾ ਦੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਤਨ ਕੱਢੇ।
ਤੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿषਾਦੋऽਭੂਦ੍ਦੇਵਦਾਨਵਯੋਸ੍ਤਦਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸੀ ਆ ਗਈ।
ਵਾਰਿਤਃ ਕਲਹਸ੍ਤੇਨ ਦੇਵਦੈਤ੍ਯਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਉਸ ਕਰਤਬ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਰੋਕੀ ਗਈ।
ਸਾਗਰਾਂਤੇ ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ ਪਏ ਰਹੇ।
ਮਥ੍ਯਤਾਮੁਦਧਿਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਥੋ, ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਮਥ੍ਯਮਾਨੇਂऽਬੁਧੌ ਤੇषਾਂ ਮਣਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕੌਸ੍ਤੁਭਃ
ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਮਿਲੀ।
ਧਨ੍ਵਂਤਰਿਰਥੋਤ੍ਪਨ੍ਨਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰੋ ਜਾਤੋऽਪਿ ਵੈ ਤਤਃ 5.1.44.
ਫਿਰ ਧਨਵੰਤਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵੀ ਉਥੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਉਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਾ ਹਯਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸੁਧਾ ਰਂਭਾ ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਉੱਚੈਹਸ਼ਰਵਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਰੰਭਾ ਵੀ ਉਥੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਪਾਂਚਜਨ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਂਖਃ ਕਰੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੁਰਦ੍ਵਿषਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਪਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੌਦਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ ਮਿਲੇ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤੇ ਚ ਸਮਾਸੀਨਾ ਮਂਤ੍ਰਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਓਥੇ ਜਾ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਕੋਲਾਹਲਸ੍ਤਥੋਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਰਦਃ ਪੁਨਰਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਫਿਰ ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਨਾਰਦ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ।
ਮੋਹਨੀਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਨਾਰੀਭੂਤ੍ਵਾਭ੍ਯਗਾਦ੍ਧਰਿਃ
ਹਰੀ ਨੇ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ ਆ ਗਿਆ।
ਵਿਹ੍ਵਲਾਂਗਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਮਬਾਣਵਸ਼ਂਗਤਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਉਹ ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਹਸ੍ਤਲਾਘਵਯੋਗੇਨ ਦੇਵਾਨਾਮਮृਤਂ ਦਦੌ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇषਾਮਂਤਰਗੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਪੌ ਚਾਮृਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲਿਆ।
ਸੁਧਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਨ ਮਮਾਰਾਸੁਰਸ੍ਤਦਾ 5.1.44.
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸੁਰ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ।
ਰਾਹੁਕਾਯਾਤ੍ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਂ ਬਹੁ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍
ਰਾਹੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਲਹੂ ਵਹਿ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਰਾਹੋਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਉਥੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਹੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਏ।
ਵਾਂਛਿਤਾਰ੍ਥਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਗੋਸਹਸ੍ਰ ਫਲਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਜ੍ਯ ਭਾਗਾਂਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਤ੍ਨਭੁਜੋऽਭਵਨ੍
ਭਾਗ ਵੰਡ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਏ।
ਸੂਰ੍ਯਾਯ ਚ ਦਦੌ ਹ੍ਯਸ਼੍ਵਂ ਸਪ੍ਤਾਸ੍ਯਂ ਚਾਬ੍ਧਿਸਂਭਵਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੱਤ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਦਿੱਤਾ।