ਮਹਾਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕਰੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਮਹਾਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ—
ਉਜ੍ਜਹਾਰ ਤਦਾ ਸ਼ਂਭੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਨਾਸ਼ਾਯ ਸਤ੍ਵਰਃ
ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਅਸਤਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਦੈਤ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਯੌ ਵਾਗ੍ਭਿਃ ਪृष੍ਠਤੋऽਨੁਯਯੁਃ ਸੁਰਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ।
ਮਾਯਿਨਂ ਤਂ ਤ੍ਰਿਧਾ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਯਾਯੁਦ੍ਧੇਨ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਉਸ ਜਾਦੂਗਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਜਯਾਸ਼ਿषਾ ਪ੍ਰਯੁਂਜਾਨਾ ऋषਯਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਾਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ।
ਅਪ੍ਸਰਾ ਨਨृਤੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਂਧਰ੍ਵਾ ਲਲਿਤਂ ਜਗੁਃ 5.1.43.
ਉਥੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨੱਚਿਆ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰ ਲਾਏ।
ਜਯਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਤਦਾ ਜਾਤਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਚ ਗृਹੇਗृਹੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਜਿੱਤ-ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਂਤੇ ਤਦਾ ਯਜ੍ਞਾ ਮਹੋਤ੍ਸਵਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੱਡੇ ਯੱਗ, ਮੇਲੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ।
ਉਜ੍ਜਿਤੋ ਦਾਨਵੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਯਸ਼ਃ
ਜਦੋਂ ਦਾਨਵ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ ਫੈਲ ਗਿਆ।
ਕृਤਂ ਨਾਮ ਹ੍ਯਵਂਤ੍ਯਾ ਵਾ ਉਜ੍ਜਯਿਨੀ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਅਵੰਤੀ ਜਾਂ ਉੱਜੈਨੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਗਈ।
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਪੁਰੀ ਵ੍ਯਾਸ ਉਜ੍ਜਯਿਨੀ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਅੱਜ ਤੋਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਜੋ ਲੋਕ ਉੱਜੈਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਠਿਕਾਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਨ ਤੇषਾਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਦੇਹੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਪਾਪਜਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਜਾਂ ਬੁਰਾ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।
ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਗਿਰੀਸ਼ਂ ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਧਨੇਸ਼ਂ ਸੁਤਾਰ੍ਥੀ ਸੁਤੇਸ਼ਂ ਦਿਨੇਸ਼ਂ ਸੁਖਾਰ੍ਥੀ ੫੭ ਯ ਏਤਸ੍ਯਾਂ ਮਹਾਭਾਗ ਸਦਾ ਵਸਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਉਹ ਗਿਰੀਸ਼ਾ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜਾਂਦਾ, ਜੋ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਉਹ ਧਨੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਉਹ ਸੁਤੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦਾ, ਜੋ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਉਹ ਦਿਨੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ—
ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਸਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤਾਧਿਕਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਈ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯ ਏਤਾਂ ਵੈ ਕਥਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਪਠਤੇ ਸ਼ृਣੁਤੇऽਥ ਵਾ 5.1.43.
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
thumb|400px|ਸਮੁਦ੍ਰਮਨ੍ਥਨਮ੍ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਚਾਦृਤੋ ਵ੍ਯਾਸ ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਕृਤਾਂ ਕਥਾਮ੍
ਹੁਣ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।
ਏਕਦਾ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਾਨਾਂ ਹਾਨਿਰ੍ਜਾਤਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਗੁਆਚ ਗਏ।
ਤਦਾ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਮਿਲਿਤ੍ਵਾ ਮਥਿਤੋਂऽਬੁ ਧਿਃ
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਲਗੇ।
ਕੂਰ੍ਮਪृष੍ਠੇ ਵਿਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਦੁਦੁਹੁਸ੍ਤਦਾ
ਕੂਰਮਾ ਦੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਤਨ ਕੱਢੇ।
ਤੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿषਾਦੋऽਭੂਦ੍ਦੇਵਦਾਨਵਯੋਸ੍ਤਦਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸੀ ਆ ਗਈ।
ਵਾਰਿਤਃ ਕਲਹਸ੍ਤੇਨ ਦੇਵਦੈਤ੍ਯਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਉਸ ਕਰਤਬ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਰੋਕੀ ਗਈ।
ਸਾਗਰਾਂਤੇ ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ ਪਏ ਰਹੇ।
ਮਥ੍ਯਤਾਮੁਦਧਿਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਥੋ, ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਮਥ੍ਯਮਾਨੇਂऽਬੁਧੌ ਤੇषਾਂ ਮਣਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕੌਸ੍ਤੁਭਃ
ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਮਿਲੀ।
ਧਨ੍ਵਂਤਰਿਰਥੋਤ੍ਪਨ੍ਨਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰੋ ਜਾਤੋऽਪਿ ਵੈ ਤਤਃ 5.1.44.
ਫਿਰ ਧਨਵੰਤਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵੀ ਉਥੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਉਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਾ ਹਯਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸੁਧਾ ਰਂਭਾ ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਉੱਚੈਹਸ਼ਰਵਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਰੰਭਾ ਵੀ ਉਥੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਪਾਂਚਜਨ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਂਖਃ ਕਰੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੁਰਦ੍ਵਿषਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਪਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੌਦਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ ਮਿਲੇ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤੇ ਚ ਸਮਾਸੀਨਾ ਮਂਤ੍ਰਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਓਥੇ ਜਾ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਕੋਲਾਹਲਸ੍ਤਥੋਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਰਦਃ ਪੁਨਰਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਫਿਰ ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਨਾਰਦ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ।