ਪੁਣ੍ਯਂ ਚਾਥਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਯਾਤਾਃ ਸੁਰਾਲਯਮ੍
ਪੁਣ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਯੇऽਸ੍ਯਾਂ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਤਥਾਰ੍ਚਨਮ੍ 5.1.42.
ਜੋ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਏਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਦਾ ਬੁਧੈਃ
ਇਸ ਲਈ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪੇਕਲ੍ਪੇ ਚ ਯਸ੍ਯਾਂ ਵੈ ਤੇਨਾਵਂਤੀ ਪੁਰੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅਵੰਤੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈ ਤਦਾ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਧਾਮ ਪਰਮਂ ਗਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਯ ਏਤਾਂ ਸੁਕਥਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਚ ਪਾਪਹਾਰਿਣੀਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸੋਹਣੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਪੁਣ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ,
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਮਧਨੋ ਧਨਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਨਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੁੰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਖ੍ਯੋ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੈਤ੍ਯਜਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦੈਤ, ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਸੀ।
ਆਤਪੇ ਚਾਗ੍ਨਿਸੇਵਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਾਵृषਿ ਮੇਘਡਂਬਰਮ੍
ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਸਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਤ੍ਰ ਜਲਾਹਾਰੋ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੀ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਉਹ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਖਾਂਦਾ, ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਠਿਕਾਣੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਸੁਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਭੋऽਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਰਂ ਮਤ੍ਤੋਭਿਵਾਂਛਿਤਮ੍
ਹੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜੋ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚੁਣ ਲੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਵਿਧਿਨਾ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਸਂਜ੍ਞਿਤਃ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਉਵਾਚ ਦੇਵਦਾਨਗਂਧਰ੍ਵਪਿਸ਼ਾਚੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦੈਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸਾਚ, ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ...'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧੀਯਤ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਚਾਨਕ ਉਥੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦਾਰਭ੍ਯ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕਦਨਂ ਮਹਤ੍ 5.1.43.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਵੱਡਾ ਦੈਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਵਾਸਯਿਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਉਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਤੇ ਹੋਰ ਚਲਦੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹਿਆ, ਉਥੇ ਵਸਾ ਲਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਵੈ ਕਦਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਨਾਨੋਪਾਯੇਨ ਪਾਪਧੀਃ
ਉਹ ਪਾਪੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨ ਜੁਹੁਯੁਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਸੋਮਪਾਨਂ ਨ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਉਹ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਅੱਗ ਦੀ ਯਜਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਨਾ ਹੀ ਸੋਮਾ ਪੀਂਦੇ ਸਨ।
ਸ੍ਵਾਹਾਕਾਰਸ੍ਵਧਾਕਾਰਵषਟ੍ਕਾਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਉਹ 'ਸਵਾਹਾ', 'ਸਵਧਾ' ਤੇ 'ਵਸ਼ਟ' ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਤੋਂ ਵੀਨ ਸਨ।
ਦੇਵਤਾਯਤਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਥਾ ਨੋ ਸ਼ਿਵਪੂਜਨਮ੍
ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਨਾ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਸਦਾਚਾਰਜਨੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਦਯਾ ਮਾਨਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਉਥੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਦਇਆ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਤਕਾਰ ਵੀਨ ਸੀ।
ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਸ ਪੁਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨष੍ਟਪ੍ਰਾਯਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸਾ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਲਗਭਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤੇਨ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹਤਪ੍ਰਾਯਾ ਹਤੌਜਸਃ
ਉਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਲਗਭਗ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮੁੱਕ ਗਈ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਕृਤਸਂਧਾਨਾ ਮਂਤ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾ ਹਿਤਾਃ 5.1.43.
ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਗਏ।
ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰਾਤ੍ਮਵ੍ਯਸਨਕਾਰਣਮ੍
ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਜਗਾਮ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਮਹਾਕਾਲਵਨੋਤਮਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਂਕਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਯਤ੍ਰਾਵਂਤੀ ਪੁਰੀ ਦਿਵ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਨਿषੇਵਿਤਾ
ਉਥੇ ਅਵੰਤੀ ਦੀ ਦਿਵਯ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਜਪਂ ਹੋਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਸਰੇ ਤਦਾ
ਉਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਸਰੋਵਰ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਕਰਕੇ,