ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪੁਣ੍ਯਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਤਿ ਸਂਤ੍ਯਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਚ ਤਥਾ ਕਤਿ
ਇੱਥੇ ਕਿੰਨੇ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਲਿੰਗ ਹਨ?
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਵ੍ਯਾਸ ਲਿਂਗਸਂਖ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਸਾ, ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਅਕਾਮੋ ਵਾ ਸਕਾਮੋ ਵਾ ਜਾਯਤੇ ਯੋऽਤ੍ਰ ਮਾਨਵਃ
ਚਾਹੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਇੱਛਾ ਦੇ—
ਕृਤਕਾਮਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਇੱਥੇ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਮੰਦਰ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਿਦ੍ਧਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸਿਧੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ।
ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਮਹਾਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਥਾਨਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸਮਂਤਾਤ੍ਸਾਗ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਥਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮृਤਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸਦਾਚਾਰਾਸ੍ਤਥੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰ ਕੀਟਪਤਂਗਾਦ੍ਯਾ ਮृਤਾ ਯਾਂਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕੀੜੇ ਤੇ ਪਤੰਗੇ ਵੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਮੈਕਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਤਥ੍ਯੇਨ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲੀ ਕਥਂ ਨਾਮ ਤਥਾਵਂਤੀ ਕਥਂ ਸ੍ਮृਤਾ
ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਪਿਆ, ਤੇ ਅਵੰਤੀ ਕਿਵੇਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਹੇਤੁਮਥੋ ਤੇषਾਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤ੍ਵਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਂਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।
ਕਥਿਤਂ ਵਾਮਦੇਵਾਯ ਗੌਰਕਲ੍ਪੇ ਪੁਰਾਤਨੇ
ਇਹ ਗੌਰੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਹੇਸ਼ੇਨ ਭਗਵਤਾ ਵਿਧਿਸ਼੍ਚੈਵਾਤ੍ਰ ਹੇਤੁਤਃ
ਭਗਵਾਨ ਮਹੇਸ਼ ਤੇ ਵਿਧੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇਹ ਕਾਰਨ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਭਵਤਿ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਚਾਰਵਿਹਾਰਿਣਾਮ੍
ਜੋ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਤੋ ਨਿਵਰ੍ਤਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਯਤੇ ਵਸਤਾਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਏਤਨ੍ਮੇ ਭਗਵਨ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ 5.1.40.
ਉਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਨ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਸਭ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਦੱਸੋ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪਾਰ੍ਵਤੀਕਾਂਤਂ ਪ੍ਰਭੁਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਜਾਨਨ੍ਨਿਵ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਸਨਾਤਨ
ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਹਰ ਗੱਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਸਨਾਤਨ।
ਤ੍ਵਮੇਵ ਚ ਮਹਾਕਾਲਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵੈ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਤ੍ਵਯਾ
ਤੂੰ ਹੀ ਮਹਾਕਾਲ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵਸਂਤਿ ਨ ਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸੁਰਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦੇ; ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ।
ਵਰ੍ਤਤੇ ਚ ਪੁਰੀ ਤਤ੍ਰ ਰਮ੍ਯਹਰ੍ਮ੍ਯਾ ਸੁਸ਼ੋਭਨਾ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਸ਼ृਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾ ਵਿਹਿਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਮਹਲ ਬਣਾਏ।
ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪੇ ਸ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਚ ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਤਥਾ
ਪਿਛਲੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ, ਕੇਸ਼ਵ, ਉਥੇ ਸੀ।
ਤਥਾ ਦੇਵਰ੍षਯਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਯਕ੍ਸ਼ਕਿਂਨਰਦਾਨਵਾਃ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ।
ਤਥੈਵ ਚ ਵਰਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਦੇਵਾਨਾਮਤਿਵਲ੍ਲਭਾਃ 5.1.40.
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ।
ਆਗਤ੍ਯ ਚ ਯਦਾ ਦੇਵਃ ਸਹ ਦੇਵੈਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜਦੋਂ ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਪਹੁੰਚੇ,
ਪ੍ਰਾਸਾਦੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਸ਼ृਂਗਾਢ੍ਯੈਰ੍ਮਣਿਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ,
ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ੋਭਨੇ ਦਿਵ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਸਾਦੇ ਮਣਿਭੂषਿਤੇ
ਉਥੇ ਉਹ ਸੋਹਣੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ਮਹੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਸ਼੍ਚ ਸਮੇਤ੍ਯ ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਪਤਿਂ ਨਨਂਦਤੁਃ
ਫਿਰ ਮਹੇਸ਼ ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।