ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਖੇ ਕਪਾਲਾਗ੍ਰਂ ਨਿਧਾਯ ਰੁषਿਤਾਨਨਾ
ਉਸ ਮੂੰਹ 'ਤੇ, ਖੋਪੜੀ ਦਾ ਸਿਰਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਯਾ ਪਿਬਂਤ੍ਯਾ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰਃ ਸ਼ਰੀਰੇ ਕृਸ਼ਤਾਂ ਗਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਪੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਥਂ ਨਿਰ੍ਵੀਰ੍ਯਦੇਹੋऽਸੌ ਬਭੂਵਾਂਧ ਕਦਾਨਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਨਿਸ਼ਕਰਿਆ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਦਾਨਵ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੀਵ੍ਰਂ ਭਯਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਰਾਣਪਰਾਯਣਃ
ਤਿੱਖੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਰੋਮਾਂਚਿਤਸ਼ਰੀਰਕਃ
ਉਸਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਲੋਕਾਨਾਂ ਕਾਰਣਂ ਦੇਵਂ ਵਿਬੁਧਾਧਿ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਉਸਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਂ ਚ ਤੁष੍ਟਾਵ ਦੇਵਂ ਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਧਸ਼ੇਖਰਮ੍ ।। 5.1.38.
ਉਸਨੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਯੋਗ ਸ਼ਿਵ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਟਿਕੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਸਂਸਾਰਹੇਤੁਰਪਿ ਯਃ ਪੁਨਰਂਤਕਾਲੇ ਤਂ ਸ਼ਂਕਰਂ ਸ਼ਰਣਦਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਂ ਯੋਗਿਨੋ ਵਿਗਤਮੋਹਤਮੋਰਜਸ੍ਕਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯੈਕਤਾਨਮਨਸੋ ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਕਾਮਾਃ
ਜਿਸਨੂੰ ਯੋਗੀ, ਮੋਹ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਖਂਡਮਮਲਂ ਵਿਲਸਨ੍ਮਯੂਖਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸਦਾ ਸੁਰਸਰਿਚ੍ਛਿਰਸਾ ਬਿਭਰ੍ਤਿ
ਜੋ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਟੁਕੜਾ, ਤੇ ਦੇਵ ਨਦੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਨਿषੇਵਿਤਪਾਦਪਦ੍ਮੋ ਗਂਗਾਂ ਮਹੋਰ੍ਮਿਵਿषਮਾਂ ਗਗਨਾਤ੍ਪਤਂਤੀਮ੍
ਜਿਸਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਨੂੰ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੀ ਹੋਈ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਕੈਲਾਸਸ਼ੈਲਸ਼ਿਖਰਂ ਪ੍ਰਵਿਕਂਪ੍ਯਮਾਨਂ ਕੈਲਾਸਸ਼ृਂਗਸਦृਸ਼ੇਨ ਦਸ਼ਾਨਨੇਨ
ਜਦ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਹਿਲਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਦਸ ਸਿਰ ਕੈਲਾਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ ਸਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਾਧ੍ਵਰੇ ਚ ਨਯਨੇ ਚ ਤਥਾ ਭਗਸ੍ਯ ਪੂष੍ਣਸ੍ਤਥਾ ਦਸ਼ਨਪਂਕ੍ਤਿਮਸ਼ਾਤਯਦ੍ਯਃ
ਉਹ ਜਿਸ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਭਗਾ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਲੈ ਲਈਆਂ, ਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ।
ਯੇਨਾਸਕृਦ੍ਦਿਤਿਸੁਤਾਸ਼੍ਚ ਦਨੋਃ ਸੁਤਾਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗਗਣਾਸ਼੍ਚ ਵਰੈਃ ਸਮਗ੍ਰੈਃ
ਉਹ ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਦਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਪੂਰੇ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।
ਏਵਂ ਕृਤੇਪਿ ਵਿषਯੇष੍ਵਪਿ ਸਕ੍ਤਭਾਵਾ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਗੁਣੈਰਪਿ ਤੇਨ ਯੁਕ੍ਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਂਦ੍ਰਵਿष੍ਣੁਮਰੁਤਾਂ ਚ ਸषਣ੍ਮੁਖਾਨਾਂ ਯੋऽਦਾਦ੍ਵਰਾਨ੍ਸੁਬਹੁਸ਼ੋ ਭਗਵਾਨ੍ਮਹੇਸ਼ਃ
ਭਗਵਾਨ ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਛੇ-ਮੁਖਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਰ ਦਿਤੇ।
ਆਰਾਧਿਤਸ੍ਤੁ ਤਪਸਾ ਹਿਮਵਨ੍ਨਿਕੁਂਜੇ ਧੂਮ੍ਰਵ੍ਰਤੇਨ ਤਪਸਾ ਚ ਪਰੈਰਗਮ੍ਯਃ 5.1.38.
ਉਹ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਧੂੰਏ ਵਾਲੀ ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਪਾਸਨਾ ਹੋਈ।
ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਮੇਵ ਭਗਵਾਨ੍ਭੁਵਨਾਨਿ ਸਪ੍ਤ ਨਾਨਾਨਦੀਵਿਹਗਪਾਦਪਮਂਡਿਤਾਨਿ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਖੇਡ ਲਈ ਸੱਤ ਜਗਤ ਬਣਾਏ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਯਃ ਸਵ੍ਯਪਾਣਿਕਮਲਾਗ੍ਰਨਖੇਨ ਦੇਵਸ੍ਤਤ੍ਪਂਚਮਂ ਪ੍ਰਸਭਮੇਵ ਕਰਾਲਰਂਧ੍ਰਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਕੌਲ-ਫੁੱਲ ਦੇ ਨਖ ਨਾਲ ਪੰਜਵੇਂ ਛੇਦ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ।
ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਗੁਰੁਂ ਪੁਰੁषਾ ਵਿਮੂਢਾ ਜਾਨਂਤਿ ਨਾਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਸਚਰਾਚਰਸ੍ਯ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਇਸ ਜਗਤ ਦੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਯਃ ਪਠੇਤ੍ਸ੍ਤੁਤਿਮਿਮਾਂ ਸ਼ੁਚਿਕਰ੍ਮਾ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸਤਤਂ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਃ
ਜੋ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍षਸ਼ਤਸ੍ਯਾਂਤੇ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਜਦੋਂ ਪੂਰੇ ਸੌ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ, ਤਦ ਸ਼ੰਕਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ।
ਪੁਤ੍ਰ ਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਜਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਮਲੋऽਧੁਨਾ
ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ।
ਯਚ੍ਚ ਤੇ ਮਨਸਾ ਵਾਪਿ ਕਿਂਚਿਚ੍ਚ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਫਲਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਫਲ ਤੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ,
ਵਿਦਿਤਂ ਮਮ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਨਾਗਪਿ ਨ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਗਾਣਪਤ੍ਯਂ ਦਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਜੇ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੈਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਗਣਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਤਾ ਦੇ।
ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਃ ।। 5.1.38.
ਤੂੰ ਗਣਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣੇਗਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕਾਮਰੂਪੋ ਮਹਾਯੋਗੀ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕੇਗਾ, ਵੱਡਾ ਯੋਗੀ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਮਹਾਦੇਵਗਣੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧੀਯਤ
ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਗਤੇਂऽਧਕੇ ਤਤੋ ਦੇਵ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਅੰਧਕ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਆਦਿ ਦੇਵੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।