ਮਹਾਵਿਨਾਯਕਃ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕੇऽਭਵਨ੍ਮੁਨੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਵਿਨਾਇਕ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾਸੇਮਾਸੇ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਯੋ ਗਣੇਸ਼ਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜ
ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਚੌਥ ਨੂੰ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ੍ਵੇਦਬਿਂਦੁਰਥੋ ਤਸ੍ਯ ਲਲਾਟਾਦਪਤਦ੍ਭੁਵਿ 5.1.37.
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ।
ਆਵਨ੍ਤ੍ਯੇ ਵਿषਯੇ ਜਾਤੋ ਲੋਹਿਤਾਂਗੋ ਧਰਾਸੁਤਃ
ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ।
ਨਾਮਭਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਗ੍ਰਹਮਧ੍ਯੇऽਧਿਰੋਪਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਸਤਕਾਰਿਆ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਲਿਂਗਂ ਗਣਗਂਧਰ੍ਵਸੇਵਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਗਣ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਂਗਾਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸੋਥ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਉਥੇ ਅੰਗਾਰੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਪੂਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਾਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਜਦ ਤਕ ਚਾਰੋ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਦ ਤਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੁਡਪੀਠਮਯਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹ ਗੁੜ ਦੀ ਪੀਠ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਣ ਤੇ ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ।
ਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲਸਂਪੂਰ੍ਣਮੇਕਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਉਥੇ ਹੀ ਇਕ ਐਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜੋ ਤਿਲ ਤੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ।
ਉਤ੍ਤਰੀਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਚ ਪਞ੍ਚਮਂ ਮੂਲਕੈਸ੍ਤਥਾ
ਚੌਥਾ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਉੱਤਰੀ ਮੂਲਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣ।
ਕੁਜਾਯ ਲੋਹਿਤਾਂਗਾਯ ਗ੍ਰਹਮਘ੍ਯਸ੍ਥਿਤਾਯ ਚ
ਕੁਜ, ਲੋਹਿਤਾਂਗ ਤੇ ਜੋ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ—
ਸ਼ਿਵਲਲਾਟਸਂਭੂਤ ਧਰਣੀਗਰ੍ਭਸਂਭਵ 5.1.37.
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ—
ਜ੍ਵਲਿਤਾਂਗਾਰਵਰ੍ਣਾਭ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਿਦ੍ਰੁਮਭਾ ਸੁਰ
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਜਲਦੇ ਕੋਲੇ ਵਰਗਾ ਤੇ ਚਮਕ ਮਿੱਠੇ ਮੋਤੀ ਵਰਗੀ ਹੈ—
ਆਵਨ੍ਤ੍ਯਮਣ੍ਡਲੇ ਜਾਤੋ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਚ ਸ਼ਿਵੇਨ ਵੈ
ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਏਵਂ ਸਂਪੂਜਿਤੋ ਭੌਮਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੌਥੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਭੌਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਮृਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਾਵਦਿਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਜੋ ਉਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਾਮੁਂਡਾਯਾਸ੍ਤਤੋ ਰਕ੍ਤਮਭੂਦਾਸ੍ਯਂ ਚ ਭਾਸੁਰਮ੍
ਫਿਰ ਚਾਮੁੰਡਾ ਤੋਂ ਲਹੂ ਨਿਕਲਿਆ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।
ਕृष੍ਣਂ ਕृਤਾਂਤਕਲ੍ਪਾਂਤਂ ਕਰਾਲਦਸ਼ਨਾਧਰਮ੍
ਕਾਲਾ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਰਗਾ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਤੇ ਹੋਠ ਭਿਆਨਕ ਸਨ।
ਘੋਰਘਰ੍ਘਰਨਿਰ੍ਘੋषਸ੍ਫੀਤਫੇਤ੍ਕਾਰਵਿਸ੍ਵਰਮ੍
ਡਰਾਉਣੀ, ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼, ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਖੇ ਕਪਾਲਾਗ੍ਰਂ ਨਿਧਾਯ ਰੁषਿਤਾਨਨਾ
ਉਸ ਮੂੰਹ 'ਤੇ, ਖੋਪੜੀ ਦਾ ਸਿਰਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਯਾ ਪਿਬਂਤ੍ਯਾ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰਃ ਸ਼ਰੀਰੇ ਕृਸ਼ਤਾਂ ਗਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਪੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਥਂ ਨਿਰ੍ਵੀਰ੍ਯਦੇਹੋऽਸੌ ਬਭੂਵਾਂਧ ਕਦਾਨਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਨਿਸ਼ਕਰਿਆ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਦਾਨਵ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੀਵ੍ਰਂ ਭਯਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਰਾਣਪਰਾਯਣਃ
ਤਿੱਖੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਰੋਮਾਂਚਿਤਸ਼ਰੀਰਕਃ
ਉਸਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਲੋਕਾਨਾਂ ਕਾਰਣਂ ਦੇਵਂ ਵਿਬੁਧਾਧਿ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਉਸਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਂ ਚ ਤੁष੍ਟਾਵ ਦੇਵਂ ਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਧਸ਼ੇਖਰਮ੍ ।। 5.1.38.
ਉਸਨੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਯੋਗ ਸ਼ਿਵ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਟਿਕੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਸਂਸਾਰਹੇਤੁਰਪਿ ਯਃ ਪੁਨਰਂਤਕਾਲੇ ਤਂ ਸ਼ਂਕਰਂ ਸ਼ਰਣਦਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਂ ਯੋਗਿਨੋ ਵਿਗਤਮੋਹਤਮੋਰਜਸ੍ਕਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯੈਕਤਾਨਮਨਸੋ ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਕਾਮਾਃ
ਜਿਸਨੂੰ ਯੋਗੀ, ਮੋਹ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਖਂਡਮਮਲਂ ਵਿਲਸਨ੍ਮਯੂਖਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸਦਾ ਸੁਰਸਰਿਚ੍ਛਿਰਸਾ ਬਿਭਰ੍ਤਿ
ਜੋ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਟੁਕੜਾ, ਤੇ ਦੇਵ ਨਦੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।