ਅਸਾਧ੍ਯਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤਥਾ ਮਤ੍ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਿਤੈषਿਣਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਮਝ ਕੇ ਕਿ ਜਿੱਤਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਚਾਹ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹਂਸਾਸਨਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੰਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਅਸਨ ਬਣਾਈ।
ਕੁਮਾਰਸ਼੍ਚੈਵ ਕੌਮਾਰੀਂ ਮਯੂਰਵਰਵਾਹਨਾਮ੍ 5.1.37.
ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਵੀ ਕਉਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਵਾਹਨ ਸੋਹਣਾ ਮਯੂਰ ਸੀ।
ਪੁਨਃ ਕੁਮਾਰਃ ਕੌਮਾਰੀਂ ਪਕ੍ਸ਼ੀਂਦ੍ਰਵਰਵਾਹਨਾਮ੍
ਫਿਰ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਉਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਵਾਹਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਦੈਤ੍ਯਦੇਹਪ੍ਰਮਥਨੀਂ ਦਂਡਮੁਦ੍ਗਰਧਾਰਿਣੀਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਥ ਵਿੱਚ ਡੰਡਾ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ।
ਸਿਂਹਾਜਿਨਧਰਾਂ ਕृष੍ਣਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂषਣਭੂषਿਤਾਮ੍ ਚਰ੍ਮਾਸ੍ਥਿਕੇਸ਼ਵਪੁषਂ ਚਾਮੁਂਡਾਮਮृਜਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚਮੜੀ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਚਾਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।
ਵਟਸ੍ਯ ਨਿਕਟੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਲੋਕਮਾਤਰਃ
ਵਟ ਦੇ ਪਾਸੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਾਤॄਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸਿਂਹਨਾਦੋऽਪਿ ਦੇਵੇਨ ਕृਤੋ ਯਤ੍ਰ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਉਥੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਣ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸਿਂਹਵਤ੍ਸ ਬਲੀ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਕਣ੍ਟੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵੋ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਦਃ ਸਦਾ
ਉਥੇ, ਕਣṭੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰਹਭੂਤਪਿਸ਼ਾਚੇਭ੍ਯੋ ਨ ਭਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹ, ਭੂਤ ਜਾਂ ਪਿਸਾਚਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਨ੍ਧਾਸੁਰਸ੍ਯ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਿਬਧ੍ਵਂ ਰੁਧਿਰਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ 5.1.37.
ਉਹ ਰੌਦਰ ਅੰਧ ਦੈਤ ਦਾ ਖੂਨ ਜਲਦੀ ਪੀ ਲਵੋ।
ਅਭਯਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਮਾ ਭੈਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ਰੋਵਾਚੇਤਿ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਡਰੋ ਨਾ; ਇੱਥੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਵਂਦਿਤਂ ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵੈਃ ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗੈਃ
ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚਯੇ ਦ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਮਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਉਥੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਂਹਯੁਕ੍ਤੇਨ ਯਾਨੇਨ ਸ਼ਿਵਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਲੀ ਸਵਾਰੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤृਭਿਰ੍ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ਯਮਾਸ਼ੁ ਜਗਾਮ ਸਾ
ਉਹ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ।
षਟ੍ਤृਪ੍ਤਿਂ ਪਰਮਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਨ ਤੁ ਤृਪ੍ਤਾ ਲਲਾਟਜਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾਈ, ਪਰ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੋਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖਂ ਸ਼ੂਲਮਂਧਕੋऽਕਰ੍षਯਦ੍ਬਲੀ
ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅੰਧਕ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ।
ਮਹਾਵਿਨਾਯਕਃ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕੇऽਭਵਨ੍ਮੁਨੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਵਿਨਾਇਕ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾਸੇਮਾਸੇ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਯੋ ਗਣੇਸ਼ਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜ
ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਚੌਥ ਨੂੰ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ੍ਵੇਦਬਿਂਦੁਰਥੋ ਤਸ੍ਯ ਲਲਾਟਾਦਪਤਦ੍ਭੁਵਿ 5.1.37.
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ।
ਆਵਨ੍ਤ੍ਯੇ ਵਿषਯੇ ਜਾਤੋ ਲੋਹਿਤਾਂਗੋ ਧਰਾਸੁਤਃ
ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ।
ਨਾਮਭਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਗ੍ਰਹਮਧ੍ਯੇऽਧਿਰੋਪਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਸਤਕਾਰਿਆ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਲਿਂਗਂ ਗਣਗਂਧਰ੍ਵਸੇਵਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਗਣ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਂਗਾਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸੋਥ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਉਥੇ ਅੰਗਾਰੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਪੂਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਾਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਜਦ ਤਕ ਚਾਰੋ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਦ ਤਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੁਡਪੀਠਮਯਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹ ਗੁੜ ਦੀ ਪੀਠ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਣ ਤੇ ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ।
ਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲਸਂਪੂਰ੍ਣਮੇਕਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਉਥੇ ਹੀ ਇਕ ਐਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜੋ ਤਿਲ ਤੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ।