ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਂ ਚ ਦੇਵੇਨ ਸ੍ਵਾਂਗਾਤ੍ਸੇਨਾ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਫੌਜ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿ ਸਂਚਿਤ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ਃ ਕਾਮਮਾਹੂਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਰਣੈ ਕਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਬੁਲਾਇਆ।
ਯਥਾ ਦੇਵੋ ਭਜੇਦ੍ਦੇਵੀਂ ਤਥਾ ਕਾਮ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਕਾਮ, ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਦੇਵਤਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਚਾਹੇ।
ਕਾਮੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਰੇਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੇਦਮੁਵਾਚ ਹ
ਹਰੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਮ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ਣੇऽਥ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਕਾਮਵਾਕ੍ਯਾਦਨਂਤਰਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕਾਮ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਕਾਮੋ ਮਧੁਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਹ
ਕਾਮ ਨੇ ਮਧੂ ਤੇ ਮਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾਧਿਦੇਵੇਸ਼ੋ ਦੇਵਦਾਰੁਵਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਦੇਵਦਾਰੂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਚੂਤਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਕਾਮੋ ਯਾਵਦ੍ਬਾਣਂ ਸੁਮੋਹਨਮ੍
ਕਾਮ ਆਮ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੋਹਕ ਤੀਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਧ੍ਯਾਨਵ੍ਰਤੋ ਦੇਵੋ ਹृष੍ਟਸ਼੍ਚਾਹ੍ਰਾਦਚੇਤਨਃ 5.1.34.
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਧਿਆਨ ਤੇ ਵਰਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਲਗਦੀ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਸ਼ ਸੀ।
ਚੂਤਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਕਾਮਮਪਸ਼੍ਯਚ੍ਚ ਰੁषਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦੇਵੋऽਪ੍ਯਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਥਾਨਾਦਾਸ਼ੁ ਗਣੈਃ ਸਹ
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭਸ੍ਮੀਕृਤਂ ਪਤਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਲਲਾਪ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਰਾਖ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਈ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਂਤੀਂ ਕृਪਯਾ ਸਖੀਮਿਵ ਸੁਦੁਃ ਖਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਦਇਆ ਨਾਲ।
ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਣ੍ਯਨਂਗੋਪਿ ਮਿਤ੍ਰਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਅਨੰਗਾ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਹुकਮ ਮੁਤਾਬਕ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ਼ਂਭੋਰਨੁਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ਥਾਸ੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਫਿਰ, ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਿਤਾ ਦੇਹੀ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋਨਾਮ ਤੇ ਪਤਿਃ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਨਾਮ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣੇਗਾ।
ਅਚਿਂਤਯਤ੍ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਉਮਾਪਿ ਹਿਮਵਦ੍ਗृਹੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵੀ ਉਮਾ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੋਚੀ।
ਕਥਂ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਭਵੇਦ੍ਦੇਵਃ ਕਾਮਸ੍ਯੋਤ੍ਥਾਪਨਂ ਕਥਮ੍ 5.1.34.
ਕਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਪਤੀ ਬਣੇਗਾ? ਕਿਵੇਂ ਕਾਮ ਮੁੜ ਜੀਵੇਗਾ?
ਏਵਂ ਸਂਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾਥ ਸਖੀਭਿਃ ਸਹਿਤਾ ਤਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ।
ਵਰ੍षਾਸ੍ਵਭ੍ਰਾਵਕਾਸ਼ਸ੍ਥਾ ਹੇਮਂਤੇ ਜਲਸ਼ਾਯਿਨੀ
ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹੀ; ਹੇਮੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਵਿਹੜੀ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਪਸੋਪੇਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਵਯਾ ਹਰਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ।
ਕृਸ਼ਮਧ੍ਯੇ ਕृਸ਼ਾਪਾਂਗਿ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨਵਯੌਵਨੇ
ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਤੇ ਨਾਜੁਕ ਹੱਥ ਪੈਰ, ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਉਂ?
ਉਵਾਚ ਚੋਤ੍ਤਰਂ ਸਾ ਵੈ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਮਧੁਰਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਸਚ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ।
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ ਹਰਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਨਂਦਯਤ੍ਕਾਰ੍ਯਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਹਰਾ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨ ਸੇਹੇ ਸਾ ਗਿਰੇਃ ਸੁਤਾ ਸ੍ਵਂ ਵਪੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਨਮ੍
ਉਹ ਗਿਰਿ ਦੀ ਧੀ, ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੀ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਦਿਖਾਇਆ — ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਲਜ੍ਜਿਤਾਭੂਦ੍ਭਵਾਨੀਸ਼ਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਸ੍ਥਾਵਧੋਮੁਖੀ ਪਾਰ੍ਵਤੀਹਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਯਤ੍ਨਂ ਚ ਪ੍ਰਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਭਵਾਨੀ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਥੱਲੇ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜੀ ਰਹੀ, ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਮੈਂ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਤਰ੍ਦਧੇ ਦੇਵੋ ਦੇਵ੍ਯਾਗਾਚ੍ਚ ਪਿਤੁਰ੍ਗृਹਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਅੰਤਰਧਿਆ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।
ਪ੍ਰਣੇਮੁਸ੍ਤੇਪ੍ਯਥਾਗਮ੍ਯ ਸਂਸ੍ਮृਤਾਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ 5.1.34.
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮੁਨੀਨੀਸ਼ਃ ਸਮਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਗਿਰੇਰ੍ਗृਹਮ੍
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰ ਸਾਰੇ ਰਿਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਤਥੇਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਸਂਕੇਤਂ ਸ਼ਂਭੁਨਾ ਸਮਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਲਿਆ।