ਤਤ੍ਤ੍ਵਧ੍ਯਾਨਂ ਜਲਨਿਧਿਨਿਵਹੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਚਰਣਨਿਵਹੈਃ
ਤੇਰੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਖੜ੍ਹ ਕੇ, ਕਈ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ—
ਉਦਯਾਦ੍ਰਿਨਿਤਂਬਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਹ੍ਯੁਦਯੇष੍ਵਸ੍ਤਮਯੇषੁ ਚਾਵृਤਸ੍ਯ
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਣ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਜਾਂ ਲੁਕਦੇ ਵੇਲੇ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ—
ਯਥਾਯਥਾ ਵ੍ਰਜਤਿ ਰਥਸ੍ਤਵਾਂਬਰੇ ਵਿਪਾਟਯਨ੍ਧਨਤਿਮਿਰੌਘਸਂਚਯਾਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਰਥ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਚੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਰੁਪਦ੍ਮਵਿਨਿਮੀਲਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਂ ਚਕ੍ਰਵਾਕਕਲਹਂਸਮੇਖਲਾਮ੍
ਸੋਹਣੀਆਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਧੀ ਮੁੰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਤੇ ਹੰਸ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਕਮਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੀ ਹੈ—
ਨੀਲਲੋਲਮਤਿਕਾਨ੍ਤਮੁਤ੍ਪਲਂ ਭृਂਗਤੁਂਗਚਰਣਾਕੁਲੀਕृਤਮ੍
ਨੀਲਾ ਤੇ ਬੜਾ ਪਿਆਰਾ ਕਮਲ, ਉੱਚੇ ਉੱਡਦੇ ਭੌਂਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਸ੍ਫੁਰਚ੍ਛਸ਼ਾਂਕਹਾਰਨਿਰ੍ਮਲਂ ਖਗ ਤ੍ਵਦਂਕੇष੍ਵਚਂਚਲਮ੍
ਚਮਕਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਨਿਰਮਲ ਮਾਲਾ, ਹੇ ਪੰਛੀ, ਤੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਰਿਤਿ ਚ ਤਾਵਨ੍ਮੁਹਿਰ੍ਨਿषੇਵਿਤਤਮਸ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਭਵਤਿ ਚ ਯਾਵਦੈਵ ਕਿਰਣੈਸ੍ਤਵ ਪੂਜਿਤਤਰਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਹਰੀ ਧਰਤੀ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਤੇਰੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੂਮਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਸ੍ਤ੍ਵਮਸੁਰਮਥਨਃ ਸ਼ਣ੍ਮੁਖਸ੍ਤ੍ਵਂ ਧਨੇਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਾਲਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਧਾਤਾ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਧਰਮਲਯਾਪਾਸ਼੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹੁਤਾਸ਼ਃ 5.1.32.
ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਛੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਮਲਯਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਅੱਗ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਮਨਿਂਦ੍ਯ ਗੋਪਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਮਥਨ ਮਨ੍ਮਥਦਾਹਕਰਸ੍ਤ੍ਵਮਸੁਰਭੀਮਦਰ੍ਪਹਾ ਪਾਹਿ ਮਾਮ੍
ਤੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈਂ, ਗਊਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮਨਮਤ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਡਰਾਉਣੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ—ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਆਦਿਤ੍ਯ ਭਾਸ੍ਕਰ ਦਿਵਾਕਰ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤੇ ਮਾਰ੍ਤਂਡ ਸੂਰ੍ਯ ਹਰਿਦਸ਼੍ਵਪਤੇ ਚ ਭਾਨੋ
ਹੇ ਆਦਿੱਤ, ਭਾਸਕਰ, ਦਿਵਾਕਰ, ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਮਾਰਤੰਡ, ਸੂਰਜ, ਹਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਭਾਨੂ—
ਪ੍ਰਾਗ੍ਦਿਗ੍ਵਧੂਤਿਲਕਭਾਸੁਰਕਰ੍ਣਪੂਰ ਮਂਦਾਕਿਨੀਦਯਿਤਨਾਥ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਦੀਪ
ਹੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦੀ ਵਧੂ ਦੇ ਕੰਨ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਗਹਣਾ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਜਗਤ ਦੀ ਜੋਤ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਸਤ੍ਯ ਸ਼ੁਭਮਂਗਲ ਲੋਕਨਾਥ ਵ੍ਯੋਮਾਂਗਣੇਸ਼ ਮੁਨਿਸਂਸ੍ਤੁਤ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤੇ
ਤੂੰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈਂ, ਸੱਚ, ਮੰਗਲ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰੂਪ—
ਕृਤ੍ਵਾਂਜਲਿਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਪਂਕਜਕੁਡ੍ਮਲਾਭਂ ਯਤ੍ਸਂਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤ੍ਵਮਿਹ ਦੇਵ ਮਯਾਦ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਕੋਪਲ ਵਾਂਗ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਅੱਜ ਇਥੇ ਤੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹਿਆ ਹੈ।
ਨਮਃ ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਜਗਦੇਕਚਕ੍ਸ਼ੁषੇ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸੂਤਿਸ੍ਥਿਤਿਨਾਸ਼ਹੇ ਤਵੇ
ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਅੱਖ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ, ਟਿਕਣ ਤੇ ਮਿਟਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਵਰਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਨੇਨ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਹਿ ਵਿਫਲਂ ਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ ਏष ਏਵ ਵਰੋ ਮਹ੍ਯਂ ਵਰਾਣਾਮੁਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਃ
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਹੈ, ਸਭ ਵਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਤਮ।
ਯੇ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਮਾਨਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਤੋ ष੍ਯਂਤਿ ਪ੍ਰਣਤਾਃ ਸਦਾ 5.1.32.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਮਨਸਸ਼੍ਚੇਪ੍ਸਿਤਂ ਸਰ੍ਵ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਹਿ ਵਰੋ ਮਮ ਆਦਿਤ੍ਯੋ ऽਸ੍ਮੈ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯੁਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਰ ਹੈ। ਆਦਿੱਤ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਸੁਹਣੇ ਬਚਨ ਆਖੇ:
ਯਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇਨ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਮਾਂ ਸ੍ਤੋष੍ਯਤਿ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੇਗਾ—
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ ਨਾਰਾਯਣੋऽਪਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਂਖਂ ਦਧ੍ਮੌ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੰਖ ਰੱਖ ਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਜਾਇਆ।
ਦਿਵਾਕਰਂ ਦਿਵਾਨਾਥਂ ਤਪਨਂ ਤਪਤਾਂ ਵਰਮ੍
ਜੋ ਦਿਨ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਭ ਤਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ—
ਵਰੇਣ੍ਯਂ ਵਰਦਂ ਵਿष੍ਣੁਮਨਘਂ ਵਾਸਵਾਨੁਜਮ੍
ਉਹ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ—
ਮਯੂਖਮਾਲਿਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਮਾਰ੍ਤਂਡਂ ਚਂਡਰੋਚਿषਮ੍
ਜੋ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਮਾਰਤੰਡ, ਤੇਜ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ—
ਦੇਵਦੇਵਮਹਿਰ੍ਬੁਧ੍ਨ੍ਯਂ ਧਾਮ੍ਨਾਂ ਨਿਧਿਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਗੰਭੀਰ ਜਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਾਨਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਜ਼ਾਨਾ—
ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਬੋਧਜਨਕਂ ਜਗਦ੍ਬੀਜਂ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਜਗਤ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜਗਤ ਦਾ ਮੂਲ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ—
ਇਨਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਤਂਗਂ ਪਵਗੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਹਵਾ ਉੱਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ—
ਗृਹਂ ਗृਹਕਰਂ ਹਂਸਂ ਹਰਿਦਸ਼੍ਵਂ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਘਰ, ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਹੰਸ, ਹਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ—
ਭਵਸਂਭਾਵਿਤ ਭਾਵਂ ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੈ, ਜੋ ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ—
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਤਿਲਕਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਰਣਿਂ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਮ੍ 5.1.33.
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ, ਤੀਰਥ, ਸੂਰਜ ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ—