ਸ੍ਥਾਪਨਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਰਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਯਾਦृਸ਼ੀ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਰ-ਆਦਿੱਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਨਰਨਾਰਾਯਣੌ ਦੇਵਾਵਵਤੀਰ੍ਣੌ ਧਰਾਤਲੇ
ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇਵਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ ਸਨ।
ਏਵਂ ਤੌ ਵਰ੍ਤਿਤੌ ਲੋਕੇ ਕਾਂਤੌ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਪਰਾਂ ਗਤੌ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਹੇ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਵੱਡੀ ਉੱਨਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ।
ਕਂਸਾਦੀਨ੍ਦਾਨਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨਿਜਘਾਨ ਰਣੇ ਹਿ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਕੰਸ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤੁ ਵੀਰੇਣ ਦੇਵਰਾਜਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਦਾਤ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿਵਾਤਕਵਚਾ ਹ੍ਯੁਗ੍ਰਾ ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰਵਾਸਿਨਃ
ਹਿਰਣਯਪੁਰ ਦੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨਿਵਾਤਕਵਚ, ਬੜੇ ਭਿਆਨਕ ਸਨ।
ਅਰ੍ਜੁਨੇਨ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤੋ ਵਧਸ੍ਤੇषਾਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਇਹ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਮੰਦੇ ਦਿਲ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ।
ਨਿਹਤ੍ਯ ਤਾਂਸ੍ਤਤਃ ਪਾਰ੍ਥਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਬੜਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕृਤਕਾਰ੍ਯਂ ਤਦਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਜੁਨਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ 5.1.32.
ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਮਨਸਾ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਪਾਰ੍ਥ ਵਰਂ ਤ੍ਵਂ ਵਰਯੋਤ੍ਤਮਮ੍
"ਪਾਰਥ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਮੰਗ।"
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰੀਤਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਾਯ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੱਖ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ,
ਸੁਰਾਣਾਮਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਵਿਗ੍ਰਹੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਆਈ,
ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਮੇਕਪਾਦਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਇਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਬੜੀ ਔਖੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਦੇਵਰਾਜਂ ਤਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ ਹ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਹ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਏਕਾਕਿਨਾ ਵਨਸ੍ਥੇਨ ਨ ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤ੍ਰਵਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕਦਾ।
ਪੂਜਾਰ੍ਥੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਦਤ੍ਤੇ ਪਾਰਿਜਾਤਸਮੁਦ੍ਭਵੇ
ਪੂਜਾ ਲਈ ਜੋ ਪਾਰਿਜਾਤ ਫੁੱਲ ਉਪਜਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਾਵੀ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਰ੍ਚਯੋ ਸ੍ਤਯੋਃ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜਗਾਮ ਸਤ੍ਵਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ੧੯ ਪੂਜਿਤੇ ਪ੍ਰਤਿਮੇ ਵ੍ਯਾਸ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸ਼ਰਦਾਂ ਸ਼ਤਮ੍ 5.1.32.
ਉਹ ਜਲਦੀ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਦੱਖ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪੂਜਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਵਿਆਸ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਨਯਾ ਪਰਂ ਤੁष੍ਟਾਵਾਵਾਂ ਜਾਨੀਹਿ ਵਾਸਵ
ਇਸ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ—ਇਹ ਗੱਲ ਤੂੰ ਜਾਣ ਲੈ, ਹੇ ਵਾਸਵ।
ਵਰਂ ਵਵ੍ਰੇ ਤਦਾ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਮ
ਫਿਰ ਸ਼ਕਰ ਨੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਰ ਮੰਗਿਆ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਨਾਸ਼ਮृਚ੍ਛਂਤੁ ਵਰ ਏष ਮਤੋ ਮਮ
ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ—ਇਹੀ ਵਰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਥੇਤਿ ਚੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਮੇ ਤੇ ਨਾਕਂ ਪ੍ਰਤਿ ਜਗ੍ਮਤੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਇਮੇ ਚ ਪ੍ਰਤਿਮੇ ਪਾਰ੍ਥ ਸ਼ਂਕਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵੀ ਪੂਜੀਆਂ ਸਨ।
ਸੁਰਕ੍ਤੈਃ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਿਨਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਸੌ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਕ ਦਿਨ ਲਈ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ।
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲੈਃ ਸੁਗਂਧੈਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਪਰਿਵਤ੍ਸਰਾਨ੍
ਨੀਲੇ ਸੁਗੰਧੀ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ।
ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਤਿਮੇ ਪਦ੍ਮੈ ਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਲਾਲ ਜਲ-ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
ਏਤਾਭ੍ਯਾਂ ਰਹਿਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਮृਤ੍ਯੁਤੁਲ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸਵਰਗ ਵੀ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਵਾਚ ਨਾਹਮਰ੍ਥ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵਰੇਣਾਨੇਨ ਵੈ ਪ੍ਰਭੋ 5.1.32.
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਵਰ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।'
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਮਿਮੇ ਵੀਰ ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲ੍ਯਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਯ
ਇਹ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰ।
ਪ੍ਰਤਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਵੈ ਯਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਃ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਦਾ ਯਾਤ੍ਰਾ ਆषਾਢੀ ਚਾਥ ਕੌਮੁਦੀ
ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣਗੇ, ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਫਿਰ ਆਢੀ ਤੇ ਕੌਮੁਦੀ ਵਾਲੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।