ਵਿਮਾਨੈਃ ਕਾਮਿਕੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਰਪ੍ਸਰੋਗਣਸੇਵਿਤੈਃ
ਦੇਵਤਾਈ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵਰਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ, ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਕੀਯਕੁਲਸਂਯੁਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਟਾਸ਼ृਂਗੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਜਟਾਸ਼੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ—
ਮਹਾਤਪਨਮਾਦੌ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਚ੍ਛਿਵਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਂਦ੍ਰਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੇਂਦ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਇੰਦਰਤੀਰਥ ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਇੰਦਰੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ—
ਕੁਂਡੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤੁ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਚ੍ਛਿਵਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਕੁੰਡੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਗੋਪਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੋਪੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਗੋਪਤੀਰਥ ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਗੋਪੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ—
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਚਿਪਿਟਾਤੀਰ੍ਥੇ ਸ਼ਿਵਂ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ
ਚਿਪਿਟਾਤੀਰਥ ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ—
ਵਿਜਯੇ ਚ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਆਨਂਦੇਸ਼੍ਵਰਪੂਜਨਾਤ੍ 5.1.31.
ਵਿਜਯਾ ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਆਨੰਦੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ—
ਅਥਾਨ੍ਯਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲ੍ਯਾਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਾਤ੍ਪੁਰਾ ਰਾਮੋ ਮੈਥਿਲ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਚ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਚਿਤਰਕੂਟ ਤੋਂ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਚਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਯੋਗਂ ਸਹ ਬਾਂਧਵੈਃ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਅਨੇਨ ਵਨਵਾਸੇਨ ਮਰਣੇਨ ਪਿਤੁਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ,
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਘਵੇਣੋਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਭਸ੍ਤਦਾ
ਰਾਘਵ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਗਏ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ,
ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਰਘੂਣਾਂ ਵਂਸ਼ਵਰ੍ਧਨ
'ਹੇ ਵੀਰ, ਰਘੂ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।'
ਅਵਂਤੀਵਿषਯੇ ਰਾਮ ਪੁਰੀ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲੀ
ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ, ਹੇ ਰਾਮ, ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਨਾਂ ਹੈ।
ਦੇਵਃ ਸ ਵੈ ਸਦਾ ਰਾਜਨ੍ਵਾਂਛਿਤਾਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਦਾ ਚਾਹੀਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਯੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਰਾਜਾ ਚੈਵ ਮਹਾਵਲਃ 5.1.31.
ਉੱਥੇ ਜਿਹੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਵੀ,
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮਪਿ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਵਂਤਿਮਂਡਲੇ
ਉਹ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਮਸ੍ਤਰ੍ਪਯਾਮਾਸ ਪੂਰ੍ਵਜਾਨ੍
ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
ਵਾਣ੍ਯਾ ਤਤੋऽਸ਼ਰੀਰਿਣ੍ਯਾ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਭਾषਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੋਈ।
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤ ਮਾ ਵਿਚਾਰਯ ਰਾਘਵ
'ਇਹ ਥਾਂ ਮੈਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਘਵ, ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਾ ਕਰ।'
ਅਨੁਗृਹੀਤਾਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਸ਼ਂਭੁਨਾ
ਹੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪਾਈ ਹੈ।
ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਏਹਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾਯਾ ਜਲਮਾਨਯ
'ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਲਦੀ ਆ, ਸ਼ਿਪਰਾ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ।'
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੀਤਯਾ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ
ਪਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਸੀਤਾ ਦਾ ਕੀ ਕਰੇਂਗੇ?'
ਇਯਂ ਚ ਪੁष੍ਟਾ ਸੁਦृਢਾ ਪੀਵਰਾ ਚ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
'ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੈ, ਪਾਲੀ-ਪੋਸੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਹਟਟੀ-ਕੱਟੀ।'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਹਿ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਪ੍ਰਭਾषਿਤਮ੍ 5.1.31.
ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਗਏ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ...