ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਯਥਾ ਲਿਂਗਮੇਤਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ ।।5.1.28.
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਇਹ ਲਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ।
ਯੋ ਦੇਵੋ ਭਗਵਾਨ੍ਸੋਮੋ ਲੋਕਸ੍ਯਾਪ੍ਯਾਯਨਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੋਮ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਵਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਚ ਮਹਾਭਾਗੋ ਯੋऽਤ੍ਰਿਰ੍ਨਾਮਾ ਤਪੋਨਿਧਿਃ
ਅਵੰਤੀ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਤਿ ਧਿਆਨ ਵਾਲੇ ਅਤ੍ਰਿ ਨਾਮਕ ਰਿਸ਼ੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
[http://puranastudy.page.tl/Atri-%26%232309%3B%26%232340%3B%26%232381%3B%26%232352%3B%26%232367%3B.htm ਅਤ੍ਰਿ ਸ਼ਬ੍ਦੋਪਰਿ ਟਿਪ੍ਪਣੀ] ਊਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਃ ਸ ਵੈ ਤੇਪੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤੇਨ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਭਾਸਯਚ੍ਚ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੱਗੀ, ਜੋ ਦੱਸੋ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਗਈ।
ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਯਦਾ ਵ੍ਯਾਸ ਸਰ੍ਵਾ ਧਰ੍ਤੁਂ ਨ ਚਾਸ਼ਕਨ੍
ਹੇ ਵਿਆਸ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲੀ ਗਈ,
ਲੋਕਾਂਸ਼੍ਚ ਭਾਸਯਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਵੈ ਪਪਾਤ ਹ
ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਡਿੱਗੀ।
ਵਾਰਿ ਸੋਮਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵ੍ਯਾਸ ਤੇਨੈਵ ਤੇਜਸਾ
ਹੇ ਵਿਆਸ, ਸੋਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਪਾਣੀ ਵੀ ਉਸੇ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤਃ ਸੋਮਵਤੀ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਸਰ੍ਵਸਿ ਦ੍ਧਿਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮ ਵਰਗੀ ਸ਼ਿਪਰਾ ਦਰਿਆ, ਸਾਰੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ।
ਖ੍ਯਾਤਾ ਚ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪਾਪਿਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਦਾਯਿਨੀ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰੋऽਪ੍ਯਤ੍ਰ ਪਾਪੇਨ ਮੁਚ੍ਯਂਤੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ 5.1.28.
ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਜਣੇ ਵੀ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਚ ਯੋ ਧੀਮਾਞ੍ਜਪਂ ਹੋਮਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਥੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਜਪ ਜਾਂ ਹੋਮ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤਿਲੋਦਕਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਪਿਂਡਦਾਨੇਨ ਕਾਰਿਤਾ
ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੀ,
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਸਿਪ੍ਰਾ ਸੋਮਂ ਸੋਮਗ੍ਰਹਸ੍ਤਥਾ
ਹਰ ਥਾਂ ਸ਼ਿਪਰਾ ਦਰਿਆ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਸੋਮ ਪਾਤਰ ਵਾਂਗ, ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਿਪ੍ਰਾਸੋਮਜਲਂ ਵ੍ਯਾਸ ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਹੇ ਵਿਆਸ, ਸ਼ਿਪਰਾ ਤੇ ਸੋਮ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮਾਯਾਂ ਸੋਮਵਾਰਸ਼੍ਚੇਦ੍ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੋ ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਸੋਮਵਾਰ ਤੇ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ,
ਏਵਂ ਸੋਮਵਤੀਤੀਰ੍ਥਂ ਜਾਤਮਤ੍ਰ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਇੱਥੇ ਸੋਮਵਤੀ ਤੀਰਥ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਰਥੇ ਤਂ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਸਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ।
ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾਜਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਰਥ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਚਲਾਇਆ।
ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਹृष੍ਟਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਆਪ੍ਯਾਯਮਾਨਂ ਤ੍ਰੀਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਪਪਾਤ ਧਰਣੀਤਲੇ 5.1.28.
ਜਦ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਡਿੱਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਃਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵੋऽਤਿਸ਼ਯਾਚ੍ਚਕਾਰਾਬ੍ਧਿਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਤੱਤਰ ਵਾਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਘੇਰਾ ਲੰਘਿਆ।
ਤਦੇਵੌषਧਯੋ ਦਿਵ੍ਯਾ ਜਾਤਾ ਭੁਵਿ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਾਃ
ਉਹੀ ਦੇਵਤਾਈ ਜੜੀਆਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ।
ਤੁष੍ਟੋऽਥ ਭਗਵਾਨ੍ਸੋਮੋ ਜਗਤੇਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਮੁਨੇ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਸੋਮ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੌ ਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਸਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਸੋਮਾਯ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀਰ੍ਮਹਾਵ੍ਰਤਾਃ
ਸੋਮ ਨੂੰ, ਡਕਸ਼ ਦੀ ਸੱਤਾਈ daughters, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵਰਤ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਸਨ, ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਸ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੋਮੋ ਭਾਰ੍ਯਾਯੁਤਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸੋਮ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਹੋਤਾ ਚ ਭਗਵਾਨਤ੍ਰਿਰਧ੍ਵਰ੍ਯੁਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਭृਗੁਃ
ਭਗਵਾਨ ਅਤ੍ਰੀ ਹੋਤਰ ਪੁਜਾਰੀ ਸਨ, ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਧਵਰਯੁ ਸਨ।
ਸਦਸ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਨਕਾਦਿਮੁਖੈਰ੍ਯੁਤਃ
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਸਦਸਯ ਸਨ, ਤੇ ਸਨਕ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ।
ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਕੁਹੂਸ਼੍ਚੈਵ ਧृਤਿਃ ਪੁष੍ਟਿਃ ਪ੍ਰਭਾ ਵਸੁਃ
ਸਿਨੀਵਾਲੀ, ਕੁਹੁ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਭਾ ਤੇ ਵਸੁ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।