ਤਤੋ ਵਾਦਿਤ੍ਰਨਿਰ੍ਘੋषੈਸ੍ਤੁਮੁਲਾਨਕਗੋਮੁਖੈਃ
ਫਿਰ ਨਗਾਰੇ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਤੇ ਗੋ-ਸਿੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੱਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੇਵਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਾਂਤਂ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਸਿੱਧ, ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ,
ਤਤਸ੍ਤੇ ਕਿਂਕਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇਨ ਨੋਦਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸਹਾਇਕ, ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਵਲੋਂ ਨਾ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ,
ਬਲਂ ਚ ਕੇਸ਼ਵਂ ਸਂਖ੍ਯੇ ਜਘ੍ਨਤੁਸ੍ਤਾਵੁਭਾਵਪਿ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਿਂਕਰਾਣਾਂ ਸਮਂਤਤਃ ਚਚਾਰ ਰਣਦੁਰ੍ਧਰ੍षਃ ਕਾਮਪਾਲੇਨ ਪਾਲਿਤਃ
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ।
ਤਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋ ਰਣੇ ਕਿਂਕਰਾਦ੍ਯਂ ਵਿਦੀਰ੍ਣਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਰ੍ਤਨਾਦਂ ਚਕਾਰ
ਫਿਰ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਫਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਚੀਕ ਮਾਰੀ।
ਸ਼ਰੈਃ ਪਂਚਭਿਃ ਕृष੍ਣਮਾਯਾਂਤਮਾਜੌ ਜਘਾਨਾष੍ਟਭਿਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ਸ ਭਿਨ੍ਨਃ
ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਮਾਇਆੰਤਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਅੱਠ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਜ਼ਖਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਥਂ ਸ੍ਵਂ ਸਮਾਦਾਯ ਯਾਤਃ ਕृਤਾਂਤਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇ ਸ਼ਰਾਰ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੇ
ਕ੍ਰਿਤਾਂਤ ਆਪਣਾ ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਧਾਨਾਸ਼੍ਚ ਭਗ੍ਨਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਭਗ੍ਰਾਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਥ ਭਗ੍ਨਮ੍
ਸਾਰੇ ਮੁਖੀ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੌਜਾਂ ਵੀ ਚੱਕ-ਚੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਫਿਰ, ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਦੇ ਹਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ—
ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਯੁਧ੍ਯਦ੍ਯੁਗਾਂਤੇ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਯਥਾ ਵਾਡਵੋ ਜ੍ਵਾਲਵृਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ 5.1.27.
ਜਿਵੇਂ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਭੜਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਲੜਿਆ।
ਸ ਕਾਲਃ ਕਰਾਲਂ ਸਮਾਦਾਯ ਦਂਡਂ ਮੁਮੋਚਾਚ੍ਯੁਤੇ ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਦੇਵਤਾਨਾਮ੍
ਕਾਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਡਰਾਉਣਾ ਡੰਡਾ ਫੜ ਕੇ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ਾ ਮੁਨੀਂਦ੍ਰਾਃ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਾਪੁਰਾਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਮਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਗृਹੀਤੇ ਬਲੇਨਾਹਵੇ ਕਾਲਦਂਡੇ ਮੋਕ੍ਤੁਕਾਮੇ ਪੁਨਃ ਕਾਲਨਾਸ਼ਾਯ ਵੈ। ਤੂਰ੍ਣਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਤਤ੍ਰਾਂਤਰੇ ਰਣੇ ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਕृष੍ਣਂ ਤਦਾ
ਜਦ ਕਾਲ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦਾ ਡੰਡਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜਿਆ, ਨਾਸ ਲਈ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਤੁਰੰਤ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਮਾ ਮੁਂਚੇਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵੇਧਾਃ ਕਾਲਂ ਕਾਲਾਯੁਧਂ ਬਲ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਕਾਲ ਨੂੰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ—'ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਸੁੱਟੋ।'
ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਸ਼ਿਰਸਾ ਦੇਵ ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੇ ਸਮਃ ਕੋऽਨ੍ਯੋਸ੍ਤਿ ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੋ ਰਾਮ ਯੋ ਜਗਦ੍ਦਹਨੇ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ। ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸੋਪਿ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵੈਕਨਾਯਕਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵਯਂ ਤ੍ਵਦਂਕਸ੍ਥਵਿष੍ਣੁਨਾਭਿਭਵਾ ਯਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੁਆਰਾ ਤੇਰੇ ਗਲ੍ਹ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਤ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਉਵਾਚ ਚਤੁਰਾਸ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤੁਤਿਸ਼੍ਚ ਵृਤਃ ਸੁਰੈਃ
ਫਿਰ ਚੌਹਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬੋਲੀ ਕਹੀ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ।
ਯਤੋ ਭਵਂਤਮਾਯਾਂਤਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਵਿਸ਼੍ਵੈਕਨਾਯਕਮ੍ 5.1.27.
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਵੈ ਭਗਵਨ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਮਃ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤਃ ਪਦੇ
ਭਗਵਾਨ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਯਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਕ੍ਸ਼ਮ੍ਯਤਾਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ, ਇਹ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਏਤਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਕृष੍ਣੋ ਧਾਤਃ ਸ਼ृਣੁ ਗੁਰੋਰ੍ਮਮ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਧਾਤਾ, ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।'
ਸਮਰ੍ਪ੍ਯਤਾਂ ਗੁਰੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਯ ਗੁਰੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੱਖਣਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੀ ਜਾਵੇ।
ਏਤਤ੍ਪਿਤਾਮਹਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਮਂ ਸਮਰਨਿਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਯਮ ਰਣ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਤੁ ਵਿਰਂਚਿਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਯਮਲੋਕਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਾਯਹੀਨਃ ਸ਼ਰੀਰਵਾਨ੍
ਯਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਮੁੜ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾ ਹਿ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਿਭੁਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੋਲਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਦਰ੍ਪਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਮੁਨੇਃ ਸਾਂਦੀਪਨੇਸ਼੍ਚ ਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਂਦੀਪਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਹੱਕ ਦੇ ਕੇ ਭੇਟ ਕਰ।
ਤਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਾਂਦੀਪਨੇਸ੍ਤਥਾ 5.1.27.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਰਾਜ ਨੇ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਂਦੀਪਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰ੍ਪਯਾਮਾਸ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਬਾਲਂ ਰੂਪਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਹ ਬੱਚਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।