ਪ੍ਰਭਾਸੇ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ਤਮਿਹਾਨਯ
ਪ੍ਰਭਾਸ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਵੇਲੇ, ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ।
ਤਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚੇਦਂ ਦੈਤ੍ਯਃ ਪਂਚਜਨੋ ਮਹਾਨ੍
ਫਿਰ ਵੱਡਾ ਦੈਤ ਪਾਂਚਜਨ, ਜੋ ਜਲਜੀਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤਤਃ ਪਂਚਜਨਂ ਹਤ੍ਵਾ ਗ੍ਰਾਹਰੂਪਂ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਂਬਲੀ ਪਾਂਚਜਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਜਲਜੀਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮਾਰ ਦਿਤਾ।
ਜਲੇਸ਼੍ਵਰਗृਹਾਤ੍ਤੇਨ ਗ੍ਰਾਹੇਣਾਤੀਵ ਲੀਲਯਾ
ਉਸਨੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰੋਂ, ਉਸ ਜਲਜੀਵ ਨੂੰ ਲੈ ਆਇਆ।
ਯਮਾਲਯਗਤਂ ਮਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਵਰੁਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪੁਰਾਜਿਰੇ ਹਤਾ ਦੈਤ੍ਯਾ ਦਾਨਵਾ ਬਲਦਰ੍ਪਿਤਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਗੁਮਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਨ੍ਯਾਸਭੂਤੋ ਰਥੋ ਯਸ੍ਤੇ ਵਿਧृਤੋ ਨਿਹਤਾਰਿਣਾ
ਜੋ ਰਥ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ।
ਯੇਨਾਹਵੇ ਪ੍ਰੇਤਰਾਜਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਬਾਲਕਮ੍ ਦਦੌ ਤਂ ਰਥਮਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਂ ਰਣੇ ਤਸ੍ਮੈ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ
ਜਿਸ ਰਥ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮੈਂ ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਰਥ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਹਰਿਃ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਰਥਂ ਰਤ੍ਨਪਰਿष੍ਕृਤਮ੍
ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਰਥ ਵੇਖਿਆ।
ਨਾਨਾ ਚਿਤ੍ਰਵਿਚਿਤ੍ਰਾਂਗਂ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਰਾਜਿਤਮ੍ 5.1.27.
ਉਹ ਰਥ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਖਗ-ਪਤੀ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਜੇਯਂ ਦੇਵਦੇਵੇਂਦ੍ਰਦਾਨਵਾਸੁਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ
ਉਹ ਰਥ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਅਜੇਤੂ ਸੀ।
ਸਹਸ੍ਰਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਤਿਮਂ ਚਾਰੁਵਕ੍ਤ੍ਰਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਸੋਹਣੇ ਪਹੀਏ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਂਵਰ੍ਤਾਕਾਰਵਿषਮਂ ਖਗੇਂਦ੍ਰਵਰਕੇਤਨਮ੍
ਉਹ ਰਥ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਾਰੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮੁਪਾਕृਤ੍ਯ ਦੇਵਤਾਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਰਥ ਦੀ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋ ਜਗਾਮ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨੋ ਜਗਨ੍ਨਿਵਾਸੋ ਯਮਲੋਕਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਜਗਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਜਨਾਰਦਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਧ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ ਸ਼ਂਖਂ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨੁਰ੍ਧਰਃ
ਉਥੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ।
ਨਰਕਾਂਤਰ੍ਗਤਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪਾਪਾਚਾਰਪਰਾਯਣਾਃ
ਨਰਕ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਪਾਪੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ,
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਂਠਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪੁਰ੍ਯਂਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਮੰਦ ਪੈ ਗਏ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਵੀ ਅਸਰਹੀਣ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਅਸਿਪਤ੍ਰਵਨਂਨਾਮ ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਮਜਾਯਤ
ਅਸੀਪਤ੍ਰਵਨ ਨਾਂ ਦੀ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਝੜ ਗਈਆਂ।
ਅਭੈਰਵਂ ਭੈਰਵਾਖ੍ਯਂ ਕੁਂਭੀਪਾਕਮਵਾਚਿਕਮ੍ 5.1.27.
ਭੈਰਵ, ਅਭੈਰਵ, ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਤੇ ਅਵਾਚਿਕ ਨਾਂ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਨਰਕ-ਥਾਂਵਾਂ
ਦੁਸ੍ਤਰਾ ਸੁਤਰਾ ਜਾਤਾ ਨਦੀ ਵੈਤਰਣੀ ਨृਣਾਮ੍ ।। ਨਰਕਾਂਤੇ ਤਦਾ ਜਾਤੇ ਗਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੇ ਵਿਭੌ
ਵੈਤਰਨੀ ਨਦੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨੀ ਔਖੀ ਤੇ ਫਿਰ ਸੋਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਨਰਕ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਮੁਕ੍ਤਾ ਨਾਰਕਾ ਨਰਾਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਰਕ ਵਾਸੀ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਮਾਨੇषੁ ਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਹ੍ਯਾਰੂਢਾਸ੍ਤੇ ਸਮਂਤਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
ਤਤਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਮੁਨੇ ਜਾਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਰਯਮਂਡਲਮ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਮੁਨੇ, ਸਾਰਾ ਨਰਕ-ਲੋਕ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦੂਤਾਃ ਕृਤਾਂਤਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਂ ਚ ਯੁਦ੍ਧਕਾਰਿਣਮ੍
ਫਿਰ, ਮੌਤ ਦੇ ਦੂਤ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਯੋਧੇ
ਕਿਂਕਰਾ ਊਚੁਃ ਮਾ ਵੀਰਾਨੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਰਥਮਾਨਯ ਮਾਨਵਨ੍
ਕਿੰਕਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਵੀਰ, ਇਸ ਰਸਤੇ ਰਥ ਨਾ ਲੈ ਆ।'
ਯਮਾਦਿष੍ਟਾ ਨਰਾਃ ਪਾਪਾ ਯੇऽਮੋਚ੍ਯਾ ਵਰ੍षਕੋਟਿਭਿਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਨੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਨਾ ਛੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਹਨ,
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤੇषਾਂ ਕृਪਯਾ ਪੀਡਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬੜੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦਾਤਾਹਂ ਯਮਲੋਕਨਿਵਾਰਕਃ
ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਤੇ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਦੂਤਾਃ ਸਤ੍ਵਰਾ ਯਮਮਾਗਤਾਃ 5.1.27.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੂਤ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਯਮ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ।