ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਚ ਮਮ ਰੂਪੇ ਦ੍ਵੇ ਨਿਤ੍ਯੇ ਮੂਰ੍ਤਾਤ੍ਮਿਕੇ ਮਮ
ਮੇਰੇ ਦੋ ਰੂਪ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਯੇਨਾਸ੍ਮਾਕਂ ਪਰਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਜਾਯਤੇ ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਿਨਾ ਮਯਾ ਦੇਵਃ ਸ਼੍ਰੀਕਂਠਃ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਪਤਿਃ
ਯਜਨਾ ਲਈ ਮੈਂ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਸ਼੍ਰੀਕੰਠ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਯਾਚਿਤਸ੍ਤੇਨ ਦੇਵੇਨ ਉਕ੍ਤੋऽਹਂ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ
ਉਸ ਦੇਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਨੇ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਤਵ ਵਿਭੋ ਮਹਾਕਾਲਵਨਾਦृਤੇ ਕਪਰ੍ਦਿਨਾ ਚ ਤਤ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯਾਸ੍ਯਾਮੋ ਨ ਤਵਾਂਤਿਕਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰ ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ। ਉਥੇ ਕਪਰਧੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਵਾਂਗੇ।'
ਆਰਬ੍ਧੋ ਵੈ ਤਤੋ ਯਜ੍ਞੋ ਨਾਰਾਯਣਪਰਿਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਫਿਰ ਯਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਬਣੇ।
ਯਜ੍ਞਵਾਟਂ ਕਪਰ੍ਦੀਸ਼ਸ੍ਤਤੋ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮਾਗਤਃ
ਕਪਰਧੀ ਯਜਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਭਿੱਖ ਮੰਗਣ ਆਇਆ।
ਕਪਰ੍ਦਿਨਾ ਚ ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਉਕ੍ਤਾ ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪੁਨਃ 5.1.26.
ਉਥੇ, ਕਪਰਧੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਮੁੜ ਆਵਾਂਗਾ।'
ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਨਦੀਂ ਯਯੌ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾਂ ਕਪਰ੍ਦੀ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਕਪਰਧੀ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਸ਼ਿਪਰਾ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਿਆ।
ਕਥਂ ਹਿ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਹੋਮਃ ਕਪਾਲੇ ਸਦਸਿ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਖੋਪੜੀ ਪਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੋਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਤ੍ਕਪਾਲਂ ਸਦਸ੍ਯੇਨ ਉਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਪਾਣਿਨਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਖੋਪੜੀ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਏਵਂ ਨਾਂਤਂ ਕਪਾਲਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨਿਓ, ਖੋਪੜੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਤਤਃ ਸ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁष੍ਟੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ।
ਵਰਂ ਵਰਯ ਭੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਤ੍ਤਰਮਿਦਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖ
ਹੇ ਚਤੁਰਮੁਖ! ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਦਂਤਂ ਵਰਦਮੀਸ਼ਾਨਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ਤਥੇਤਿ ਚੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਦਸਿ ਨ ਮਯਾऽਨ੍ਯੋ ਵਰੋ ਵृਤਃ
ਜਦੋਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਐਸਾ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਨਹੀਂ ਮੰਗਿਆ।'
ਉਜ੍ਜਯਿਨੀਤਿ ਵੈ ਨਾਮ ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲ੍ਯਾ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਮ੍
ਉੱਜੈਨੀ ਨਾਂ ਦੀ ਵਸਤੀ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕृਤੇ ਸ੍ਨਾਨੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ 5.1.26.
ਉਥੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤਿਲਾਸ੍ਤਾਨ੍ਸਵਸ੍ਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸਫਲਾਨ੍ਮਂਡਕੈਃ ਸਹ
ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਤਿਲ, ਕਪੜੇ, ਫਲ ਅਤੇ ਮਿਠਿਆਈਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਚ ऋਗ੍ਵੇਦਾਯ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰਿਗਵੇਦ ਅਤੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਲਈ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵੇਦਾਨੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਚਾਪ੍ਯੇਵਂ ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਮੇ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਦਾਦਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਮਂਦਾਕਿਨ੍ਯਾਂ ਤਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੰਡਾਕਿਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨਂ ਕੋਟਿਗੁਣਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਮਂਦਾਕਿਨ੍ਯਾਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੰਡਾਕਿਨੀ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਟੀਆਂ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਘृਤਧੇਨੁਂ ਚ ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਮਾਘ੍ਯਾਂ ਤਿਲਮਯੀਂ ਤਥਾ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਦੀ ਗਾਂ ਅਤੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਾਚਿਕਂ ਮਾਨਸਂ ਪਾਪਂ ਕਰ੍ਮਜਂ ਯਚ੍ਚ ਦੁष੍ਕृ ਤਮ੍ ।। ਵਿਨਸ਼੍ਯੇਤ੍ਕਿਲ੍ਬਿषਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਂਦਾਕਿਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਜਿਹੜਾ ਪਾਪ ਬੋਲਣ, ਸੋਚਣ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੋਵੇ—ਮੰਡਾਕਿਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਮੈਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਂਦਾਕਿਨੀਸਮਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਨੈਵ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੰਡਾਕਿਨੀ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ।
ਮਂਦਾਕਿਨ੍ਯਾਂ ਤੁ ਯਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੰਡਾਕਿਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪਿਤਾਮਹਂ ਤੁ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਮਾਨਵਃ 5.1.26.
ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹਃ ਸਤ੍ਯਮੇਤਤ੍ਤਪੋਧਨਾਃ
ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਓ।
ਤੇਨੈਵੋਨ੍ਮਤ੍ਤਵੇषੇਣ ਊਰ੍ਧ੍ਵਸ਼ੇषੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸੇ ਪਾਗਲ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।