ਗੋਪ੍ਰਤਾਰੇ ਕृਤਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯੇਤ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਗੋਪ੍ਰਤਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਵਿष੍ਣੁਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਪੂਜਨਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਹੇਮ ਵਾਸਾਂਸਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤ੍ਰ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹੇ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਗ੍ਰਹੇ 2.8.6.
ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਵੇਲੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਤੇ, ਚੰਦ੍ਰ ਗ੍ਰਹਣ ਵੇਲੇ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ।
ਘृਤੇਨ ਦੀਪਕੋ ਯਸ੍ਯ ਤਿਲਤੈਲੇ ਨ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਘੀ ਨਾਲ ਬਣੀ ਦੀਵਾ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਬਣੀ ਦੀਵਾ ਭੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨੇष੍ਟਂ ਕ੍ਰਤੁਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਕृਤਂ ਤੀਰ੍ਥਾਵਗਾਹਨਮ੍
ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਯਗ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੀਰਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਨਿ ਚ
ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਲ੍ਪਂ ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਵੇਦਪਾਰਗੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਵੈਦ ਪੜ੍ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸੋਨਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਗੋਪ੍ਰਤਾਰਾਭਿਧੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਵਿਸ਼੍ਰੁਤੇ ਦ੍ਵਿਜ
ਗੋਪ੍ਰਤਾਰ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ—
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਸਂਤਰ੍ਪਯੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ—
ਏਕਾਹਾਰਸ੍ਤੁ ਯਸ੍ਤਿष੍ਠੇਨ੍ਮਾਸਂ ਤਤ੍ਰ ਯਤਵ੍ਰਤਃ
ਜੋ ਉਥੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣ ਦਾ ਵਰਤ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—
ਅਗ੍ਨਿਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਯੇ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਗੋਪ੍ਰਤਾਰੇ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਜੋ ਗੋਪ੍ਰਤਾਰ ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਕੁਰ੍ਵਂਤ੍ਯਨਸ਼ਨਂ ਯੇऽਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਃ
ਜੋ ਇਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਅਰ੍ਚਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਗੋਵਿਂਦਂ ਗੋਪ੍ਰਤਾਰੇ ਹਿ ਮਾਨਵਃ 2.8.6.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੋਪ੍ਰਤਾਰ ਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਫਲੋ ਧੂਪੋ ਗੋਵਿਂਦਸ੍ਯ ਸਮਰ੍ਪਿਤਃ
ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਧੂਪ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਮਿਦਂ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਸ੍ਥਾਨਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਅਸਧਾਰਣ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਸ੍ਵਰ੍ਣਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਸ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸੁਤੀਰ੍ਥੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਦਸ਼ਸ੍ਵਰ੍ਣਫਲਪ੍ਰਦੇ
ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਤੇਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ, ਦਸ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੂਨ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਉਪੋषਿਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸ੍ਨਾਤੋ ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ—
ਤਾਵਦ੍ਗਰ੍ਜਂਤਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਰਸਾਤਲੇ
ਇਹ ਪੁੰਨ ਸਵਰਗ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਤੁ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਮਲਮਾਨਸਃ
ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ—
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਤੋष੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ੍ਤਤਃ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ—
ਵਿਭੁਂ ਗੁਪ੍ਤਹਰਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਲੁਕਵੇਂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ—
ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍ 2.8.6.
ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਪਰਮਵਿਧਾਨੈਰ੍ਗੋਪ੍ਰਤਾਰੇ ਵਿਧਾਯ ਪ੍ਰਥਿਤਸੁਕृਤਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸ੍ਨਾਨਮੁਚ੍ਚੈਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਤ੍
ਇਹ ਉੱਚੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੋ-ਪ੍ਰਤਾਰ 'ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਸੀਤਾਕੁਣ੍ਡਾਚ੍ਚ ਵਾਯਵ੍ਯੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਗੁਣਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਸੀਤਾ ਕੁੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗੁਣਸੁੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਰਾਜਾ ਪੁਤ੍ਰੇष੍ਟਿਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਪੁਤ੍ਰੇਸ਼ਟੀ ਨਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।
ਕ੍ਰਤੁਂ ਸਮਾਪਯਾਮਾਸ ਸਾਨਨ੍ਦੋ ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਹਸ੍ਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਹੇਮਪਾਤ੍ਰਂ ਹਵਿਃਪੂਰ੍ਣਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ ਵਿਭਜ੍ਯੈਵ ਪਤ੍ਨੀਭ੍ਯੋ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ਨृਪਃ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹਵਿ ਭਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਜਾਤਾ ਪਰਮਦੁਰ੍ਲਭਾ ਉਦਕੇਨਾਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਚ ਉਤ੍ਤਮਂ ਚ ਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਉਥੇ ਉਹ ਦੁਲਭ ਦੁੱਧ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦਿੱਤਾ।