ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਕਪਾਲਕ੍ਸ਼ਾਲਨਂ ਜਲਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਖੋਪੜੀ ਧੋਣ ਲਈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਰਤਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਗਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰ੍ਕਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ਾਸੁ ਵਿਦਿਸ਼ਾਸੁ ਚ
ਸੂਰਜ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤਿੱਥ ਨੂੰ, ਜਦ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਹਵਿष੍ਯਾਨ੍ਨਯੁਤਾਨ੍ਵ੍ਯਾਸ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਕਰਕਾ ਨ੍ਨਵਾਨ੍
ਹੇ ਵਿਆਸ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੌ ਮੁੱਠੀਆਂ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਹਵਨ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਦਾਨ ਕਰੇ।
ਪਰਤ੍ਰ ਚੇਹ ਯੇ ਲੋਕਾਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਨਰਾ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਂਤਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਤਿਭਾਵਿਕਾਃ
ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਗੇ,
ਤੁष੍ਟਾਵ ਪ੍ਰਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵਂ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਉਹ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਜਗਾਮ ਦਿਵਾਨਾਥਃ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਦਿਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਥੇ ਆਏ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸੂਰ੍ਯ ਉਵਾਚ ਵਰਂ ਵਰਯ ਭੂਤੇਸ਼ ਵਰਦੋऽਸ੍ਮਿ ਦਦਾਮਿ ਤੇ
ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਮੈਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੰਗੇਂਗਾ, ਉਹ ਦੇਵਾਂਗਾ।'
ਅਂਸ਼ੇਨ ਸ੍ਥੀਯਤਾਮਤ੍ਰ ਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ 5.1.15.
'ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੇਰਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਇੱਥੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ।'
ਤਤੋ ਦੇਵਾਧਿਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਮਹੌਜਸਃ
ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ,
ਸ਼ਂਕਰਾਦਿਤ੍ਯਨਾਮੇਤਿ ਲੋਕਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਕਃ
ਸ਼ੰਕਰ-ਆਦਿੱਤਿਆ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਹੋ ਧਨ੍ਯਮਿਦਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕਃ
ਵਾਹ, ਇਹ ਥਾਂ ਕਿੰਨੀ ਧੰਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾਃ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਮੂਰ੍ਤਿਮਂਤਸ਼੍ਚ ਤੇ ਦੇਵਾ ਅਵਤੀਰ੍ਯ ਚ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ।
ਨ ਦੁਃਖਂ ਜਾਯਤੇ ਤੇषਾਂ ਜਰਾਮਰਣ ਸ਼ੋਕਜਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚੈਵਾਧਿਕਂ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਂਕਰਾਦਿਤ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ, ਮੌਤ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਸ਼ੰਕਰ-ਆਦਿੱਤਿਆ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਧਯੋ ਨਾਧਯਸ਼੍ਚੈਵ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਨ ਕਦਾਚਨ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਕੋਈ ਰੋਗ, ਨਾ ਕੋਈ ਪੀੜਾ, ਨਾ ਕਦੇ ਗਰੀਬੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਰੋਗੋ ਨ ਚ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਵਿਯੋਗੋ ਨ ਚ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ
ਉਥੇ ਨਾ ਰੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਗਰੀਬੀ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਪੁਰਾ ਵੈ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਪਰਮਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਏਕਦਾ ਸਮਯੇ ਵ੍ਯਾਸ ਕਪਾਲਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਯ ਵੈ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਆਸ ਆਪਣੇ ਖੋਪੜੀ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰਾ ਧੋਣ ਆਇਆ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਚਾਕ੍ਸ਼ਿਪਦ੍ਭੂਮੌ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬੜਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਰੁਧਿਰੇਣਾਸ਼ੁ ਪਰਿ ਪੂਰ੍ਣਾਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਪਾਤਰਾ ਤੁਰੰਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਭਰ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਚ ਤਰ੍ਪਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਜਾਂ ਤਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਚਿਂਤਯਂਤਿ ਸ੍ਵਗੋਤ੍ਰਜਮ੍
ਮੁਨੀ ਲੋਕ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ।
ਸਂਯਾਵਂ ਪਾਯਸਂ ਵਾਪਿ ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਂ ਸਨਿਵਾਰਕਮ੍
ਜੌਂ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਖੀਰ ਜਾਂ ਕਾਲਾ ਬਾਜਰਾ ਦਾਲ ਨਾਲ ਉਥੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤਰੌ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਾਨਿ ਤृਪ੍ਤਿਂ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤॄਨ੍ਸਂਤਰ੍ਪਯਿष੍ਯਂਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਤੇषਾਂ ਸਦਾऽਕ੍ਸ਼ਯਃ 5.1.16.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵੈ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ
ਇਹ ਅਟੱਲਤਾ ਆਪ ਸੁੰਭਵੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੀ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਗਯਾਯਾਂ ਚ ਸਾ ਨ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਜਾਂ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਯੋ ਯਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵੈਕਾਮਮਿਹ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰੇ—