ਉਤ੍ਤਮਾ ਜਾਯਤੇ ਨਾਰੀ ਯਥਾ ਦੇਵੀ ਉਮਾ ਤਥਾ
ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵੀ ਉਮਾ।
ਧਾਰ੍ਯੌ ਨਾਰ੍ਯਾ ਹਿ ਤੌ ਦੇਵੌ ਸ੍ਵਯਂ ਤੁਲਾਵਰੋਹਣੇ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਤੋਲ ਸਮੇਂ ਪਹਿਨਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਦਤ੍ਤਂ ਹੁਤਂ ਜਪ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕੋਟਿਗੁਣਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਥੇ ਦਿੱਤਾ, ਹੋਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਜਪਿਆ ਸਭ ਕੁਝ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਲੋਕੇ ਮृਤਾ ਯਾਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਪਰਮਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਤੋ ਦਂਪਤੀ ਤਦਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਂਧਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉੱਚੀ ਸਿਧੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਵਿਯੋਗੋ ਨੈਵ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵਿੱਛੋੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,
ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾਥ ਤਾਂ ਵਿਪ੍ਰ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਗਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪृष੍ਠਦੇਵ੍ਯਾ ਵੈ ਮਾਹਿषਂ ਕੁਣ੍ਡਮੁਚ੍ਯਤੇ 5.1.8.
ਦੇਵੀ ਦੇ ਪਿੱਛਲੇ ਪਾਸੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜੋ ਕੁੰਡ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਹੇਸ਼ਾ ਕੁੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮਾਤॄਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਰਦ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯੈਵ ਕਥਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮਹਿषੋ ਦਾਨਵੋ ਹਤਃ
ਰੁਦਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹੇਸ਼ਾ ਦਾਨਵ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ?
ਕਪਾਲਖਂਡਮਾਦਾਯਂ ਮਹਾਦੇਵੋऽਪ੍ਯਤਿਪ੍ਰਭਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜੋ ਮਯਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਜ੍ਵਲਂਤਮਿਵ ਚਾਰ੍ਚਿषਾ
ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਖੋਪੜੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਕ੍ਰੀਡਮਾਨੋ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਮੋਹਯਾਮਾਸ ਵੈ ਸੁਰਾਨ੍
ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਤਮਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰਾਤਿष੍ਠਨ੍ਮਹਾਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸਦੇ ਸਨ,
ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਦੀਪ੍ਤਾਰ੍ਚਿਰ੍ਗਣਾਨਾਮਗ੍ਰਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਚਮਕਦੀ ਖੋਪੜੀ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਨਦਤ੍ਸਮਹਾਨਾਦਂ ਨਾਦਯਂਤ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਉਹ ਸਭ ਉੱਚੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲੀ ਧੁਨੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਸਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਪਾ ਗਏ।
ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਘੋਰੇਣ ਦਾਨਵੋ ਦੇਵਕਂਟਕਃ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਸੀ,
ਅਮृष੍ਯਮਾਣਃ ਕ੍ਰੋਧਾਰ੍ਤੋ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਦੁਰ੍ਜਯਃ ਸੁਰੈਃ
ਉਹ ਦੈਤ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਅਜਿੱਤ ਸੀ ਤੇ ਮੰਦਾ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਦੈਤ੍ਯੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਘੋਰੈ ਕੋਟਿਭਿਸ਼੍ਚੋਦ੍ਯਤਾਯੁਧੈਃ
ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਭਿਆਨਕ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਥਿਆਰ ਤਿਆਰ ਸਨ।
ਸਮਾਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਹ ਵੈ ਦੇਵੋ ਗਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾ ਨ੍ਪਿਨਾਕਧृਕ੍ 5.1.9.
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਆਯਾਤਿ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਯੂਯਂ ਤਸ੍ਮਾਦੇਨਂ ਵਿਨਿਘ੍ਨਥ
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰੋ।
ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਾਯਾਂਤਂ ਮਹਾਸੁਰਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ,
ਬਿਭਿਦੁਃ ਸ਼ਲਸਂਘਾਤੈਰਸਿਭਿ ਰ੍ਮੁਸਲੈਸ੍ਤਥਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਗਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਹਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨ੍ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵੈ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਵ੍ਯਾਸ ਤਤ੍ਕਪਾਲਾਤ੍ਸੁਭੈਰਵਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਉਸ ਖੋਪੜੀ ਵਿਚੋਂ ਭੈਰਵ ਜਨਮ ਲਏ।
ਅਭ੍ਯਧਾਵਂਸ੍ਤਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਵੈ
ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੇ ਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਕਪਾਲਮਾਤਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਖ੍ਯਾਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਉਸ ਤੋਂ, ਖੋਪੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਸ੍ਥਾਪਿਤਸ੍ਯ ਕਪਾਲਸ੍ਯ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਭਵਤ੍ਪੁਰਾ
ਜਦੋਂ ਖੋਪੜੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ਚੀਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਦਦ੍ਯਾਪਿ ਮਹਦ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਅੱਜ ਵੀ, ਉਥੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਾਤ੍ਰਸ੍ਥਮੁਦ੍ਧੁਤਂ ਵਾਪਿ ਸ਼ੀਤੋष੍ਣਂ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਜਲਮ੍ 5.1.9.
ਪਾਣੀ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਲਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਠੰਢਾ ਹੋਵੇ, ਗਰਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਬਲਿਆ ਹੋਵੇ—
ਪ੍ਰਾਗਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਸ਼ਤੈਰ੍ਵृਤਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਆਏ ਸਨ।