ਸ੍ਕਨ੍ਦਪੁਰਾਣਮ੍
ਇਲਸ੍ਯਪੁਤ੍ਰੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚੈਵ ਪੁਰੂਰਵਾਃ
ਇਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਪੁਰੂਰਵਾ ਸੀ,
ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਵਾਸਵਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਾਮੁਕਃ
ਜਦ ਪੁਰੂਰਵਾ ਨੇ ਵਾਸਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨੱਚਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਧੈਰ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਥਿਰ ਰਿਹਾ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਾਮਾਰ੍ਤਾ ਚਾਤਿਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਉਹ ਓਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਈ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬੇਕਾਬੂ ਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹੋਈ ਹੋਈ।
ਅਥਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਸਂਵੇਦ੍ਯ ਉਤ੍ਥਿਤਾ ਭੂਮਿਮਣ੍ਡਲਾਤ੍
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇੋਂ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਗਤਃ ਪੁਰੂਰਵਾ ਭੂਮਿਂ ਤਾਮੇਵ ਮਨਸਾ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਪੁਰੂਰਵਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਉਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦਗृਹੇ ਗਤ੍ਵਾ ਦੂਤਂ ਸਾਥ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਹ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦਾ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ।
ਉਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾ ਰਹਿਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯੋऽਪ੍ਯਾਸੀਦ੍ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ 5.1.8.
ਉਰਵਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਰਗ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਯਾ ਵਿਰਹਿਤਃ ਸੋऽਪਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਚਿਤ੍ਤਃ ਪਰਿਭ੍ਰਮਨ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਖਾਲੀ ਦਿਲ ਨਾਲ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਰਿਭ੍ਰਮਨ੍ਸ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਗਤਃ
ਇਧਰ-ਉਧਰ ਫਿਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਗਿਆ ਤੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦਾ ਜੰਗਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਨਾਪਿ ਸ਼ੇਤੇ ਨ ਵਾ ਸ੍ਨਾਤਿ ਹੇ ਰਾਜਨ੍ਨਿਤਿ ਜਲ੍ਪਤਿ
ਉਹ ਨਾ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਇਉਂ ਹੀ ਬੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰਂਭਾ ਚ ਮੇਨਕਾ ਚੈਵ ਪ੍ਰਮ੍ਲੋਚਾ ਪੁਂਜਿਕਸ੍ਥਲੀ
ਰੰਭਾ, ਮੇਨਕਾ, ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਅਤੇ ਪੁੰਜਿਕਸਥਲੀ,
ਸੂਰ੍ਯਦਤ੍ਤਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚਂਦ੍ਰਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਤਥਾ
ਸੂਰ੍ਯਦੱਤਾ, ਵਿਸ਼ਾਲਾਖੀ, ਚੰਦਰਾ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਵੀ,
ਕਿਂ ਰੋਦਿषਿ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਹੇਤੋਃ ਸੁਲੋਚਨੇ
ਹੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰਏ, ਤੂੰ ਇਕ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ?
ਸੌਖ੍ਯਂ षਣ੍ਢੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਸਂਗਾਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਯੋਰ੍ਹਿ ਯਤ੍
ਜੋ ਸੁਖ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਪੁੰਸਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਾਃ ਸਂਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਈਆਂ।
ਨृਪਂ ਚ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵृਕ੍ਸ਼ਚ੍ਛਾਯਾਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਥਾਵਿਧਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕਾਮਾਰ੍ਤਾ ਸੁਰਯੋषਿਤਃ 5.1.8.
ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਕਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਇਛਾ ਨਾਲ ਤੜਪਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ,
ਐਲਃ ਪੁਰੂਰਵਾ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਜਗਤੀਪਤਿਃ
ਐਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂਰਵਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਹੈ,
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਵੈ ਤਸ੍ਯਾਮੁਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾਮਪ੍ਸਰੋਗਣਃ
ਜਦ ਉਰਵਸ਼ੀ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ,
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਯਾਦ੍ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਰਦਃ
ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਦ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿ ਯੂਯਮਿਹ ਨਿਸ੍ਵਨਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇੰਨਾ ਸ਼ੋਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?'
ਵਰਂ ਚ ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵਿਯੋਗੋ ਨ ਭਵਿ ष੍ਯਤਿ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮੰਗੀ ਹੋਈ ਦਾਤ ਜਲਦੀ ਚੁਣੋ; ਵਿੱਛੋੜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਹਿ ਦੁਰ੍ਭਗਾ ਤੀਰ੍ਥੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਪੁਰੁषੋऽਪਿ ਵਾ
ਇਸ ਅਸੁਭ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ,
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਤੋਲਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤਿਲੈਰ੍ਵਾ ਲਵਣੇਨ ਵਾ
ਜੋ ਆਪਣਾ ਤੋਲ ਤਿਲਾਂ ਜਾਂ ਨਮਕ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਗੁਡੇਨ ਮਧੁਨਾ ਵਾਪਿ ਦੇਵੀਮੁਦ੍ਦਿਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਵਤੀਮ੍
ਜਾਂ ਗੁੜ ਜਾਂ ਮਧ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਭ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ,
ਦ੍ਰਵ੍ਯਵृਦ੍ਧਿਃ ਸ਼ਰ੍ਕਰਯਾ ਗੁਡੇਨਾਂਗੇषੁ ਪੂਰ੍ਣਤਾ
ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੀ ਵਾਧੂ ਸ਼ਕਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰਨਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ ਤੁ ਯੁਗ੍ਮਾਨਿ ਦੇਵ੍ਯਾ ਦੇਵਸ੍ਯ ਭੋਜਯੇਤ੍ 5.1.8.
ਬਾਰਾਂ ਜੋੜੇ ਭੋਜਨ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਤ੍ਰਜਾਂ ਕਂਚੁਕੀਂ ਚੈਵ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇ ਕੌਸੁਂਭਕੇ ਤਥਾ
ਵੇਤ੍ਰਾ ਘਾਸ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਕੰਜੀਕਾ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਭੀ,
ਆषਾਢੇ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਵਾਪਿ ਮਾਸਿ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਤਥਾ
ਆਸ਼ਾਢ, ਸ੍ਰਾਵਣ ਜਾਂ ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ,