ਨਿਰ੍ਮਮਾ ਨਿਰਹਂਕਾਰਾ ਨਿਃਸਂਗਾ ਨਿष੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਮਲਕੀਅਤ, ਅਹੰਕਾਰ, ਲਗਾਵ ਤੇ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਭੂਤਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧੈਰਭਯਪ੍ਰਦਾਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਜਂਤੋ ਵਿਵਿ ਧੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਯੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਾਸਿਨਃ
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਵ੍ਰਜਂਤ੍ਯੇਵ ਸੁਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਾਯੁਜ੍ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਜਰੂਰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਨਰਾਵਰ੍ਤਨਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਂ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਂ ਵਿਧਿਮਾਸਾਦ੍ਯ षਟ੍ਕਰ੍ਮਨਿਰਤਾਃ ਸਦਾ
ਘਰ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਪਣਾਕੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਧਿਕਂ ਫਲਮਾਯਾਂਤਿ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਉਹ ਹੋਰ ਵੱਧ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਵ੍ਯੇਨੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਯੋਗੇਨ ਸ੍ਵਾਰੂਢਃ ਸ੍ਵਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਇਲਾਹੀ ਰਾਜਯੋਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵृਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦਗਮਨਾਲਯਃ 5.1.7.
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਪृਹਣੀਯਤਮਃ ਪੁਂਸਾਂ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣੋਤ੍ਤਮੋ ਧਨੀ
ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੇ ਬਹੁਤ ਧਨਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਰੁਦ੍ਰਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਪਾਰਗਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਰੁਦਰ ਦਾ ਭਗਤ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਚ ਭੈਕ੍ਸ਼ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਭਿਖਿਆ ਮੰਗ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮृਤਃ ਕਾਲੇ ਸਮृਦ੍ਧੇਨ ਸਰ੍ਵਭੋਗਾਵਲਂਬਿਨਾ
ਜਦ ਉਹ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਪੂਰੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਭੋਗ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।
ਗੁਹ੍ਯਕੋਨਾਮ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਗਣਃ ਪਰਮਸਂਮਤਃ
ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੇ ਗੁਹ੍ਯਕ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਣ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਚ ਸਮਤਾਂ ਯਾਤਿ ਤੁਲ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮ ਨ੍ਵਿਤਃ ।। ਦੇਵਦਾਨਵਮਰ੍ਤ੍ਯੇषੁ ਸ ਚ ਪੂਜ੍ਯਤਮੋ ਭਵੇਤ
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ; ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍षਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ,
ਵਸਿਤ੍ਵਾਸੌ ਵਿਭੂਤ੍ਯਾ ਵੈ ਯਦਾ ਚ ਚ੍ਯਵਤੇ ਨਰਃ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਇਥੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਮृਤੋऽਸੌ ਯਾਤਿ ਦਿਵ੍ਯੇ ਵੈ ਵਿਮਾਨੇ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਿ 5.1.7.
ਜਦ ਉਹ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਗੁਹ੍ਯਕੈਃ ਸਹ ਮੋਦਤੇ
ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲੋਕਮਨਾਮਯਮ੍
ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਪृਹਣੀਯਵਪੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਮਹਾਭੋਗਪਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਚਾਹਤ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਸਮਾਚਾਰੋ ਵਨੌषਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਵਨਵਾਸੀ ਦੀ ਰੀਤ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।
ਕਣਾਸ਼ਨੋऽਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟੋ ਵਾ ਦਂਤੋਲੂਖਲਕੋऽਥ ਵਾ
ਉਹ ਘੁੱਟ-ਘੁੱਟ ਕਰਕੇ ਖਾਂਦਾ, ਪੱਥਰ ਪੀਸਦਾ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਦੰਦ ਵਾਲੀ ਢੋਲੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।
ਜਟੀ ਤ੍ਰਿषਵਣਸ੍ਨਾਯੀ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਃ ਸੁਦਂਡਵਾਨ੍
ਉਹ ਜਟਾ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਲਾਠੀ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀਟਕਂਟਕਪਾषਾਣਭੂਮ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਯਨਂ ਤਥਾ
ਉਸਦਾ ਸੌਣ ਦਾ ਥਾਂ ਕੀੜਿਆਂ, ਕੰਟਿਆਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਰਣ੍ਯੌषਧਿਭੋਕ੍ਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਭਯਪ੍ਰਦਃ
ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਖਾਂਦਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਭਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਾਸੀ ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਮੁਨਿਃ 5.1.7.
ਉਹ ਰੁਦਰ ਦਾ ਭਗਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮੁਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਵਸਤੇ ਵ੍ਯਾਸ ਸ਼ृਣੁ ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਯਾ ਗਤਿਃ
ਵਿਆਸ ਜੀ, ਸੁਣੋ: ਜੋ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਕੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।