ਮਹਾਵ੍ਰਤਂ ਦ੍ਵਿषਨ੍ਮੋਹਾਤ੍ਪਾਪੇਨੈਵ ਸ੍ਥਿਤੋ ਨਰਃ
ਵੱਡਾ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਵੈਰ ਤੇ ਭਟਕਾਵ ਕਾਰਨ ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਹਨ੍ਯਾਨ੍ਨ ਚ ਦੂषਯੇਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਨੂੰ ਨਾ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਮਹਾਵ੍ਰਤਂ ਯਸ੍ਤੁ ਭੋਜਯੇਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਕਪਾਲਪੂਰਣੀਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਯਤੀਨਾਂ ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਯਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਪਾਲ ਭਰ ਕੇ ਭਿਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਕਪਾਲੇ ਭੋਜਨਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਮਾਰ੍ਗੋऽਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਭਵਃ 5.1.6.
ਕਪਾਲ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਇਹ ਰਾਹ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯਾਦਿਦੁष੍ਟਦੋषਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਸਂਭਾषਣਾਦਪਿ 5.1.6.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਦੁਸ਼ਟ ਦੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ਿष੍ਟਮਥ ੩ ਮਹਾਵ੍ਰਤਧਰੋ ਨਰਃ
ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੱਡਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ—
ਏਤਤ੍ਕृਤਯੁਗੇ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵਨੇ 5.1.6.
ਇਸ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਠਤਿ ਯ ਇਹ ਲੋਕੇ ਤਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਾਨਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਥਿਤਗੁਣਗਣੌਘੈਰਰ੍ਚਿਤਂ ਦੋषਹਂ ਤਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਥੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਥਾਂ, ਜੋ ਚੰਗੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਮਭੀਪ੍ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਾਸਿਭਿਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਰੁਦਰ ਦਾ ਲੋਕ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਮਨੁष੍ਯੈਰੁਤ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਹ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਨਰੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਸ਼੍ਚ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਰਮਵਾਸਿਭਿਃ
ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਇੱਥੇ ਵੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਰੁਦ੍ਰਭਕ੍ਤੈਰ੍ਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਃ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣੈਰ੍ਨਰੈਃ ਕਰ੍ਮ ਰੁਦ੍ਰਭਕ੍ਤਿਂ ਬ੍ਰਵੀਹਿ ਨਃ
ਕਰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਰੁਦਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ? ਸਾਨੂੰ ਰੁਦਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਲੌਕਿਕੀ ਵੈਦਿਕੀ ਚਾਨ੍ਯਾ ਭਵੇਦਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੀ ਤਥਾ
ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਾਲੀਆਂ, ਵੇਦਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮਿਕ ਭਗਤੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧ੍ਯਾਨਧਾਰਣਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸ੍ਮਰਣਂ ਹਿ ਤਤ੍
ਧਿਆਨ, ਧਾਰਨਾ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਰਾਹੀਂ, ਰੁਦਰਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਨਿਯਮੈਰ੍ਯਤੇਦ੍ਰਿਯਨਿਰੋਧਿਭਿਃ
ਵਰਤ, ਉਪਵਾਸ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ।
ਗੋਘृਤਕ੍ਸ਼ੀਰਦਧਿਭਿਰ੍ਗਂਧਰਕ੍ਤਕੁਸ਼ੋ ਦਕੈਃ
ਗਾਂ ਦਾ ਘੀ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ, ਲਾਲ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਅਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ।
ਘृਤਗੁਗ੍ਗੁਲਧੂਪੈਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਾਗਰੁਸੁਗਂਧਿਭਿਃ
ਘਿਉ, ਗੁੱਗਲ ਦੀ ਧੂਪ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਅਗਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ।
ਵਾਸਪ੍ਰਵਿਸਰਾਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਃ ਪਤਾਕਾਵ੍ਯਜਨੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤੈਃ 5.1.7.
ਕਪੜਿਆਂ, ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਗੀਤਾਂ, ਝੰਡਿਆਂ, ਪੱਖਿਆਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ।
ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਨੁਪਾਨੈਸ਼੍ਚ ਯਾਵਤ੍ਪੂਜਾਕ੍ਸ਼ਤੈਰ੍ਨਰੈਃ
ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅੱਖਤਾਂ ਨਾਲ।
ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰਹਵਿਰ੍ਯਾਗੈਰ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਵੈਦਿਕੀ ਮਤਾ
ਜੋ ਕਰਮ ਵੇਦ ਮੰਤਰਾਂ, ਹਵਨ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੇਦਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਰ੍ਸ਼ੇ ਚ ਪੂਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਕਮ੍
ਅਮਾਵੱਸ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇष੍ਟਵृਤ੍ਤਿਃ ਸੋਮਪਾਨਂ ਯਾਜ੍ਞਿਕਂ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮ ਚ
ਇੱਛਤ ਅਚਰਨ ਸੋਮਾ ਪੀਣਾ, ਯਜਨਾਂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਭੂਮ੍ਯਨਿਲਾਕਾਸ਼ਨਿਸ਼ਾਕਰਦਿਵਾਕਰਾਨ੍
ਅੱਗ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ—
ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦੈਵਿਕਂ ਭਵੇਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤਾ ਹਰ ਕੰਮ ਦਿਵਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਂਖ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਯੌਗਿਕੀ ਚਾਨ੍ਯਾ ਵਿਭਾਗਂ ਤਤ੍ਰ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੋਗੀ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਂਖਿਆ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।
ਅਚੇਤਨਾਨਿ ਯੋਜ੍ਯਾਨਿ ਪੁਰੁषਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਕਃ
ਬੇਹੋਸ਼ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪਚਵੀ ਤੱਤ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਃ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਕਃ ਕਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ਼੍ਚੇਤਨਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਰੁਦ੍ਰ ਛਬੀ ਤੱਤ ਹੈ, ਉਹ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਹੋਸ਼ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਰਵ-ਸਰਵਾ ਹੈ।
ਪੁਰੁषੋ ਨਿਤ੍ਯਵ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰਣਂ ਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ 5.1.7.
ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਰਨ ਮਹਾਂ-ਸਵਾਮੀ ਹੈ।
ਸਂਖ੍ਯਯਾ ਪਰਿਸਰ੍ਗਾਯ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਚ ਗੁਣਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਗਿਣਤੀ ਲਈ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਮੁਢਲੀ ਵਸਤੂ ਵੀ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।