ਧੈਰ੍ਯਮਾਲਂਬ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਸਮਾਗਮ੍ਯੇਂਦ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਾਃ
ਸਾਰੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਹੌਸਲਾ ਫੜ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤੁ ਭਗਵਨ੍ਨੇਤਦੁਤ੍ਪਾਤਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਜਾਤਂ ਕਲ੍ਪਾਵਸਾਨਂ ਚ ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦਸਾਗਰਮ੍
ਕੀ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹੱਦਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ?
ਧਰਾ ਸਮਾਧृਤਾ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸਪ੍ਤਸਾਗਰਵਾਰਿਣਾ
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਸਹਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?
ਯਾਦृਸ਼ੋऽਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਨ ਭੂਤੋ ਨਾਪਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ 5.1.5.
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਦੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਰਮੇਸ਼ਾਨੁਭਾਵਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਬੋਲੇ।
ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਮਰੁਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣੋ।
ਮੁਖਂ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਖਾਗ੍ਰੇਣ ਮਦ੍ਦੇਹਾਤ੍ਪਂਚਮਂ ਸ਼ਿਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਖਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨਾਲ ਪੰਜਵਾਂ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਯਾਚੇ ਪਾਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕਟੋਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਕੋਲੋਂ ਭਿਖ ਮੰਗੀ।
ਤਤਃ ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲੀਮੇਤ੍ਯ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਦ੍ਵਨੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਕੁਸ਼ਥਲੀ, ਉਸ ਉੱਤਮ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ।
ਅਨੁਗृਹ੍ਯਾਥ ਭਗਵਾਨ੍ਵਨਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਗਾਂਡਜਮ੍
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਹੜੇ ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤ੍ਕਪਾਲਂ ਕਰਸ੍ਥਂ ਯਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਖੋਪੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦ੍ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਥ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤ ਮਯਾ ਸਹ
ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਵੇਖੋਗੇ; ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਓ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਹ ਤੈਰ੍ਦੇਵਦਾਨਵੈਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਮਨਸਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕੋਕਿਲਾਲਾਪਲਾਪਿਤਾਮ੍ 5.1.5.
ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਕੋਇਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਮੇਤੈਸ੍ਤਦ੍ਵਨਂ ਨਂਦਨਸਂਮਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜੋ ਨੰਦਨ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਨਮੁਤ੍ਤਮਂ ਤਨੁਭृਤਾਮਾਹ੍ਰਾਦਕਂ ਚੇਤਸਾਂ ਨਾਨਾਸਤ੍ਫਲਪੁष੍ਪਪਾਦਪਵਨੈਰਾਸੇਵਿਤਂ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਧੀਆ ਫਲ-ਫੁੱਲ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਹ ਦੇਵੋ ऽਤ੍ਰ ਦੇਵੋऽਤ੍ਰ ਵਿਵਿਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਵਃ
ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ ਹੋ।
ਅਦ੍ਭੁਤਸ੍ਯ ਵਨਸ੍ਯਾਂਤੇ ਨ ਤੇ ਦਦृਸ਼ਿਰੇ ਸੁਰਾਃ
ਉਸ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ।
ਤਮੁਵਾਚ ਸ ਭਦ੍ਰਂ ਵੈ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਧ੍ਵਂ ਨ ਤਪੋ ਵਿਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਲਵੋਗੇ, ਪਰ ਬਿਨਾ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਨਹੀਂ।'
ਸ ਯੁਕ੍ਤਂ ਹृਦਯੇ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦੇਵਾਂਸ੍ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤਪਸਾ ਯੋਗੇਨੈਵ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਧਾ, ਗਿਆਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਵਿਨਸ੍ਤੁ ਸਕਲਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਨਿष੍ਕਲਂ ਪਰਮ੍
ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਰਬੋਤਮ, ਅਟੁੱਟ ਰੂਪ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯੋਪੇਤਾਃ ਪਰਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੋਗਿਨਃ
ਜੋ ਜੋਗੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਨਾਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੈਰਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ੈਵੀਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈਣ।
ਤਪਸ਼੍ਚਰਤ ਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾਰਾਧ ਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਤੁਸੀਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮੇਹਰ ਹੋਵੇ; ਰੁਦਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੋ।
ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਮਯਾ 5.1.6.
ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣਾ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵੇਕ੍ਸ਼ਾਵਿष੍ਟਮਤਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਿਦਮਬੁਵਨ੍ ੧੧. ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਤਿ ਵਚਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਚਾਰਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਦਿਦੀਕ੍ਸ਼ਯਿषੁਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਮਰਾਞ੍ਛਿਵਦੀਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦਿਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਵੇਦੀ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯਤਾਮਤ੍ਰ ਯष੍ਟਵ੍ਯੋऽष੍ਟਤਨੁਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਇੱਥੇ ਚੌਕ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ; ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇ।