ਤਮੋਹਾਰ ਮਹਾਹਾਰ ਸ੍ਵਾਪ੍ਰਿਯ ਤਮੋਹਰ
ਅੰਨ੍ਹੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇਰਾ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾਨਲੋਦਗ੍ਰ ਊਰ੍ਧ੍ਵਪਾਵਕ ਸਰ੍ਵਗ?? ਵਿਭਾਵਸੋ ਮਹਾਭਾਗ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਤ੍ਮਨ੍ਨਮੋਨਮਃ
ਤੇਜ਼ ਜਲਣ ਵਾਲੀ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅੱਗ, ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਲਪਕਣ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪੀ ਹੋਈ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਾਲੀ ਲਕੀਰ ਵਾਲੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ।
ਤੁष੍ਟੋऽਹਂ ਭਵਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਭਾਵਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਮੈਂ ਤੂੰ ਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ; ਤੇਰਾ ਸਿਰਜਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਜ਼ਰੂਰ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸਿਰ ਨਵਾ ਕੇ ਫਿਰ ਬੋਲੇ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੋऽਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪੁਰੁष ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ 5.1.4.
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪੁਰਖ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ।'
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਭਗਵਂਤਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਜ੍ਵਲਨਂ ਗਗਨਂ ਭੂਮਿਂ ਦृਸ਼੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯਂ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ ਸਦੈਵ ਕੁਰੁਤੇ ਦੇਵੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਯਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਸਦਾ ਅੱਗ, ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਜੋ ਦਿੱਸਦਾ ਤੇ ਨਾ ਦਿੱਸਦਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਂਦੇ ਤੇ ਭੋਗਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ।
ਅਤਿਸਂਭੂਤਿਭਵ੍ਯੇਨ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣਾਥ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਉਤਪੱਤੀ ਵਾਲੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
ਤਤੋऽਤਿਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ—
ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਪ੍ਰਣੇਤਾਰਂ ਪ੍ਰਣਮਞ੍ਛਿਰਸਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
ਪृਥਿਵੀ ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ਂ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍
ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ—
ਤਤ੍ਤ੍ਵਸਰ੍ਗਂ ਭੂਤਸਰ੍ਗਂ ਭਾਵਸਰ੍ਗਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ—
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਸ੍ਤੁਜਾਤਂ ਹਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਚਰਂ ਚਰਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਜੜ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਲਦੀਆਂ, ਉਹ ਸਭ—
ਅਥੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਕਰ੍ਤਾਹਮਨੁਕਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿਕਾਰਣੇ 5.1.4.
'ਮੈਂ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਟਿਕਾਉ ਲਈ ਮੇਰਾ ਅਨੁਕਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ:
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਂ ਕੁਰ੍ਵਤੋ ਮੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
'ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।'
ਮਹੇ੩ਵਰ ਉਵਾਚ ਧ੍ਯਾਯਤਃ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਸ੍ਯ ਸ੍ਰष੍ਟੁ ਕਾਮਸ੍ਯ ਤੇ ਯਤਃ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਰਚਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ—'
ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਹੀਸ਼ਸ੍ਤੇ ਛੇਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਪਂਚਮਂ ਸ਼ਿਰਃ
'ਪੁੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਕੀਰ੍ਤਯਸ੍ਵ ਸਖਾ ਧਨ੍ਯਃ ਸ ਨਃ ਪੂਜ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
'ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਡੀ ਪੂਜਾ ਜੋਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤੇਜਸਾ ਹਰਿਮਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਅਚਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਤੇਜੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸਂਤਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਂਗੁਲ੍ਯਾ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ
ਉਸ ਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ:
ਭਵਿਤਾ ਲੋਕਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਰ੍ਵਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍
'ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਸਭ ਧਨੁਧਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਸ੍ਤਮਗ੍ਨਿਂ ਪਾਣਿਨਾऽ ਗ੍ਰਹੀਤ੍ 5.1.4.
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਹ ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਈ।
ਇਤਿ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਤਤਂ ਨਰਂ ਚੈਵ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਵੀ ਇੱਜਤ ਕੀਤੀ।
ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਗ੍ਨਿਂ ਤਂ ਤੁ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਭृਗੁਸ਼੍ਚੈਵਾਂਗਿਰਾਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਭਵਿਤਾਰੌ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
'ਭਰਗੁ ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'
ਦ੍ਵਿਧਾ ਸਂਭਜ੍ਯ ਤੇਨਾਗ੍ਨਿਂ ਸृष੍ਟੇਰ੍ਯਜ੍ਞੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਯਜਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾऽਗ੍ਨੀ ਸਮੇਤੌ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਨੁਨੋਦਿਤੌ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਚਲਾ ਦਿੱਤਾ।