ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸੋऽਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਇਹ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਭੜਕ ਉਠੀ।
ਅਕਾਰੇਕਾਰ ਊਕਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਮਥ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍
'ਅ', 'ਇ' ਤੇ 'ਉ' ਅੱਖਰ—ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਭਵਾਗ੍ਨਿਨਾ ਸਰ੍ਵਂ ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਥਾ
ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ, ਉੱਤੇ, ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਚਿਂਤਯਂਤਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਭੀਤਂ ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤੇਜੋਨਿਧਿਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਂ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ 5.1.4.
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਅਦ੍ਭੁਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਤੇਜਸਾ ਨਿਧਯੇ ਨਮਃ
ਅਜੀਬ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚਮਕ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਬੀਜਂ ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਭਾਵਾਨਾਂ ਸਂਮੋਹਨਵਿਮੋਹਨਮ੍
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੋਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਵਕ੍ਤ੍ਰ ਨਮਸ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਕ ਧਰਾਤ੍ਮਕ
ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਸਤਿ-ਸਰੂਪ ਤੇ ਧਰਤੀ-ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਜਲਜੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਜਲਦੇਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨ
ਪੂਰੇ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਯਜ੍ਞਾਹੁਤਿਸਮਾਚਾਰ ਯਜ੍ਞਰੂਪ ਨਮੋਨਮਃ
ਯਜਨਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਤਮੋਹਾਰ ਮਹਾਹਾਰ ਸ੍ਵਾਪ੍ਰਿਯ ਤਮੋਹਰ
ਅੰਨ੍ਹੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇਰਾ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾਨਲੋਦਗ੍ਰ ਊਰ੍ਧ੍ਵਪਾਵਕ ਸਰ੍ਵਗ?? ਵਿਭਾਵਸੋ ਮਹਾਭਾਗ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਤ੍ਮਨ੍ਨਮੋਨਮਃ
ਤੇਜ਼ ਜਲਣ ਵਾਲੀ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅੱਗ, ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਲਪਕਣ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪੀ ਹੋਈ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਾਲੀ ਲਕੀਰ ਵਾਲੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ।
ਤੁष੍ਟੋऽਹਂ ਭਵਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਭਾਵਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਮੈਂ ਤੂੰ ਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ; ਤੇਰਾ ਸਿਰਜਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਜ਼ਰੂਰ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸਿਰ ਨਵਾ ਕੇ ਫਿਰ ਬੋਲੇ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੋऽਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪੁਰੁष ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ 5.1.4.
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪੁਰਖ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ।'
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਭਗਵਂਤਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਜ੍ਵਲਨਂ ਗਗਨਂ ਭੂਮਿਂ ਦृਸ਼੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯਂ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ ਸਦੈਵ ਕੁਰੁਤੇ ਦੇਵੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਯਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਸਦਾ ਅੱਗ, ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਜੋ ਦਿੱਸਦਾ ਤੇ ਨਾ ਦਿੱਸਦਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਂਦੇ ਤੇ ਭੋਗਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ।
ਅਤਿਸਂਭੂਤਿਭਵ੍ਯੇਨ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣਾਥ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਉਤਪੱਤੀ ਵਾਲੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
ਤਤੋऽਤਿਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ—
ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਪ੍ਰਣੇਤਾਰਂ ਪ੍ਰਣਮਞ੍ਛਿਰਸਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
ਪृਥਿਵੀ ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ਂ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍
ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ—
ਤਤ੍ਤ੍ਵਸਰ੍ਗਂ ਭੂਤਸਰ੍ਗਂ ਭਾਵਸਰ੍ਗਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ—
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਸ੍ਤੁਜਾਤਂ ਹਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਚਰਂ ਚਰਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਜੜ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਲਦੀਆਂ, ਉਹ ਸਭ—
ਅਥੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਕਰ੍ਤਾਹਮਨੁਕਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿਕਾਰਣੇ 5.1.4.
'ਮੈਂ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਟਿਕਾਉ ਲਈ ਮੇਰਾ ਅਨੁਕਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ:
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਂ ਕੁਰ੍ਵਤੋ ਮੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
'ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।'
ਮਹੇ੩ਵਰ ਉਵਾਚ ਧ੍ਯਾਯਤਃ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਸ੍ਯ ਸ੍ਰष੍ਟੁ ਕਾਮਸ੍ਯ ਤੇ ਯਤਃ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਰਚਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ—'
ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਹੀਸ਼ਸ੍ਤੇ ਛੇਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਪਂਚਮਂ ਸ਼ਿਰਃ
'ਪੁੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਕੀਰ੍ਤਯਸ੍ਵ ਸਖਾ ਧਨ੍ਯਃ ਸ ਨਃ ਪੂਜ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
'ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਡੀ ਪੂਜਾ ਜੋਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'