ਸ੍ਕਨ੍ਦਪੁਰਾਣਮ੍
ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਵ੍ਯਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤੁ ਸਪਦ੍ਮਾ ਸ਼੍ਰੀਃ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਰਾਮ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਲੋਟਸ ਵਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।
ਨਾਨਾਵਿਧਾਯੁਧਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਧਨੁਰ੍ਜ੍ਯਾਪ੍ਰਭृਤੀਨਿ ਚ
ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਸਨ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਸਮੇਤ।
ਵੇਦੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਰੂਪੇਣ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸਵ੍ਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਵੇਦ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ, ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸਨ।
ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚੈਵ ਮਹੀਧਰਾਃ
ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਤਥਾਨੁਯਾਂਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਮਂਤਃਪੁਰਗਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ 2.8.6.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਕੁਤਸਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਸਾਨ੍ਤਃਪੁਰਸ਼੍ਚ ਭਰਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸਹਿਤੋ ਯਯੌ
ਭਰਤ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਸਮੇਤ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਃ ਸਮਂਤਤਃ
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਲੇ।
ਮਂਤ੍ਰਿਣੋ ਭृਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸਹਬਾਂਧਵਾਃ
ਮੰਤਰੀ, ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੀ ਚਲੇ।
ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਕृਤਯੋ ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਜਨਾਵृਤਾਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਵੀ ਚਲੇ।
ਤਥਾ ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚ ਸਕਲਾਃ ਸਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸਵਬਾਂਧਵਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੀ ਚਲੀ।
ਸ੍ਨਾਤਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮ੍ਬਰਧਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਯਤਮਾਨਸਾਃ
ਸਭ ਨੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਤੇ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ।
ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਰ ਦੀਨੋऽਭੂਨ੍ਨ ਭੀਤੋ ਨਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ
ਉਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਦੁਖੀ।
ਦ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮਾਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਜਨਪਦਾਸ੍ਤਥਾ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਕੱਠ ਹੋਣਾ ਚਾਹਿਆ।
ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਜਨਾਸ਼੍ਚ ਪੁਰਵਾਸਿਨਃ
ਭਾਲੂ, ਬਾਂਦਰ, ਰਾਖਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵੀ ਆਏ।
ਤਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਨਗਰੇ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਗਤਾਨ੍ਯਪਿ 2.8.6.
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਉਹ ਜੀਵ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਵੀ ਆ ਗਏ।
ਯਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਜੋ ਵੀ ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਆਏ।
ਨਾਸੀਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਪਿ ਕਿਂਚਨ
ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜੀਵ, ਇਤਨਾ ਸੁਖਮ ਵੀ, ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਥਾਰ੍ਦ੍ਧਯੋਜਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨਦੀਂ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮੁਖੋ ਯਯੌ
ਅੱਧਾ ਯੋਜਨ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨਦੀ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਅਥ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ ਆਯਯੌ ਤਤ੍ਰ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਆਏ।
ਵਿਮਾਨਸ਼ਤਕੋਟੀਭਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾਭਿਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵृਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇਵਤਮਈ ਵਿਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭੈਸ਼੍ਚ ਤੇਜੋਭਿਰ੍ਮਹਦ੍ਭਿਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਆਪਣੇ ਚਮਕ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਪੁਣ੍ਯਪੁष੍ਪਵਰ੍षਂ ਚ ਵਾਯੁਯੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਜਵਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਉੱਥੇ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ਰਯੂਸਲਿਲਂ ਰਾਮਃ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ ਸਮੁਪਾਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਛੂਹਿਆ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਲੋਕਪਤਿਰ੍ਦੇਵ ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਜਾਨਾਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਵਮਚਿਂਤ੍ਯਂ ਮਹਦ੍ਭੂਤਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਲੋਕਸਂਗ੍ਰਹੇ 2.8.6.
ਤੁਸੀਂ ਅਕਲਪਨਯ, ਮਹਾਂ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਹੋ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ।
ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਯ ਵਚਨਾਦਿਦਮੇਵਾਵਿਸ਼ਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਤਨੁਨ੍ਦੇਵਾਃ ਪੂਜਯਨ੍ਤਃ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਅੰਦਰ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸਾਧ੍ਯਾ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਾਗ੍ਨਿਪੁਰੋਗਮਾਃ ਸੁਪਰ੍ਣਾ ਨਾਗਯਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਸਾਧਿਆ, ਮਰੁਦਗਣ, ਇੰਦਰ, ਅੱਗਣੀ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ, ਸੁਪਰਨ, ਨਾਗ, ਯਕਸ਼, ਅਤੇ ਦੈਤ, ਦਾਨਵ, ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਆਏ।
ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੂਰ੍ਣਮਨੋਰਥਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਥ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪਿਤਾਮਹਮੁਵਾਚ ਹ
ਫਿਰ ਮਹਾਂ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਇਮੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਮਤ੍ਸ੍ਨੇਹਾਦਾਯਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵਮਾਨਵਾਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ।