ਯਤੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸ ਤੇਨੋਕ੍ਤੋ ਗਿਰੌ ਦੁਰ੍ਗੇ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਨੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਪਹਾੜ ਵਿਚ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ।
ਸੋऽਪਿ ਭਿਨ੍ਨਃ ਸਮਾਹੂਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ੍ਥਾਨਲਿਪ੍ਸਯਾ
ਉਹ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਥਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਂਸ੍ਕृਤਾਂ ਵਾਣੀਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਆਂ ਦੀ ਸੁਧਰੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤੇਰ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਵਾਣੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇ।
ਅਨृਤਾਕ੍ਸ਼ਰਵਿਨ੍ਯਾਸਾਦਮਂਗਲ੍ਯਾ ਹ੍ਯਸਂਸ੍ਕृਤਾ 5.1.4.
ਝੂਠੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਜੋੜਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਹੂਯ ਭੂਯੋऽਕਾਰਾਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰਚਕ੍ਸ਼ੁषਮ੍
ਫਿਰ, 'ਅ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸੱਦ ਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਿਨਾ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਾਹ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਤੁ ਵਾਚੋਹਂ ਮੁਖਮਸ੍ਮਿ ਹੇ
ਅੱਗ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹਾਂ।'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਮਾਹ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤੇਜਃਸ੍ਥਾਨਂ ਸਮੀਹਸੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ—'
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭਵਤਿ ਦੁਰ੍ਬਲਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੇਖ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—
ਇਕਾਰਮਥ ਸਂਭਿਨ੍ਨਮਗ੍ਨਿਮਾਹ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਫਿਰ, 'ਇ' ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵ ਸੌਮ੍ਯਦृष੍ਟਿਰਿਹਾਗਤਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਰਮ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਜਲਦੀ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ—
ਸਂਸ਼ੀਤਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ੀਤਰਸ਼੍ਮਿਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਮਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਠੰਢੇ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਠੰਢੀ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ, ਤੂੰ ਚੰਨ ਬਣੇਂਗਾ।
ਤਰੁਸ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਤੇਜਾਂਸਿ ਤੇਜਸਾऽਭਿਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਚਾਨਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਇਹੈਹੀਤੀਤਿ ਸ਼ਿਰਸਿ ਸਮਾਦਾਯ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍
'ਇੱਥੇ ਆ, ਇੱਥੇ ਆ' ਆਖ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਸ ਏਵਂ ਰੂਪਵਾਨਗ੍ਨਿਰੁਕਾਰਾਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ 5.1.4.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, 'ਉ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਅੱਗ, ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ।
ਭਵਾਗ੍ਨਿਰੂਪਂ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਅੱਗ, ਉਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਮਾਹ ਕਤਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤੇ ਰੋਚਤੇऽਨਲ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਅੱਗ?'
ਸ੍ਥਾਨਂ ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਤੇ ਭਵ੍ਯਂ ਤਤੋ ਹ੍ਯੇਵਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਥਾਂ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਲੋਕੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮਾਚਾਰ ਲੋਕਸਂਸ੍ਥਿਤਿਹੇਤੁਕਃ
ਤੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇਂਗਾ।
ਯਦਿਹ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਜ੍ਵਾਲਾਭਾਭਿਃ ਕਲਿਤਸ਼ੋਭਨਃ ਨ ਹ੍ਯੇष ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚੈਵਾਦ੍ਯੋ ਮਾਯਾਮੋਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਜੇ ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਸਲ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸੋऽਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਇਹ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਭੜਕ ਉਠੀ।
ਅਕਾਰੇਕਾਰ ਊਕਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਮਥ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍
'ਅ', 'ਇ' ਤੇ 'ਉ' ਅੱਖਰ—ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਭਵਾਗ੍ਨਿਨਾ ਸਰ੍ਵਂ ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਥਾ
ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ, ਉੱਤੇ, ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਚਿਂਤਯਂਤਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਭੀਤਂ ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤੇਜੋਨਿਧਿਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਂ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ 5.1.4.
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਅਦ੍ਭੁਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਤੇਜਸਾ ਨਿਧਯੇ ਨਮਃ
ਅਜੀਬ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚਮਕ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਬੀਜਂ ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਭਾਵਾਨਾਂ ਸਂਮੋਹਨਵਿਮੋਹਨਮ੍
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੋਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਵਕ੍ਤ੍ਰ ਨਮਸ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਕ ਧਰਾਤ੍ਮਕ
ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਸਤਿ-ਸਰੂਪ ਤੇ ਧਰਤੀ-ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਜਲਜੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਜਲਦੇਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨ
ਪੂਰੇ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਯਜ੍ਞਾਹੁਤਿਸਮਾਚਾਰ ਯਜ੍ਞਰੂਪ ਨਮੋਨਮਃ
ਯਜਨਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।