ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਰੁਦਂਤਿ ਸ੍ਮ ਰੁਦਨ੍ਹ੍ਯੇਕੋ ਹ੍ਯਸਂਵृਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੋਕ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰੋਰੂਯਮਾਣੇ ਚਾਗ੍ਨੌ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕृਪਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਤਰਸ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਕਾਲਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਮਸ੍ਯ ਸਾ ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਂਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਕੰਮ ਉਸ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹੁਂਕਾਰਾਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕ ਉਠੀ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਕੀ ਹੈ?
ਦੇਵਮਧ੍ਯੇ ਬਹਿਰ੍ਵਾਪਿ ਮੁਨੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮੇषੁ ਚ 5.1.4.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਬਾਹਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਅਹਮੇਵਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰੁਵਾਚ ਹ
ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਦਿਆਂਗਾ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸਾਭਿਮਾਨੋऽਪਮਾਨੋ ਵਾ ਹੁਂਕਾਰੋ ਯਤ੍ਰ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਅਹੰਕਾਰ ਜਾਂ ਬੇਇੱਜਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਇਕਾਰਾਗ੍ਨਿਂ ਸਮਾਹੂਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਚਨਮ ਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇੱਕਾਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਉਕਾਰਾਗ੍ਨਿਂ ਸਮਾਹੂਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਕਾਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਹਂ ਚ ਤੇ ਵਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਥਾਨਮਾਹਾਰਮੇਵ ਚ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਥਾਂ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਾਂਗਾ।
ਯਤੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸ ਤੇਨੋਕ੍ਤੋ ਗਿਰੌ ਦੁਰ੍ਗੇ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਨੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਪਹਾੜ ਵਿਚ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ।
ਸੋऽਪਿ ਭਿਨ੍ਨਃ ਸਮਾਹੂਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ੍ਥਾਨਲਿਪ੍ਸਯਾ
ਉਹ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਥਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਂਸ੍ਕृਤਾਂ ਵਾਣੀਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਆਂ ਦੀ ਸੁਧਰੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤੇਰ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਵਾਣੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇ।
ਅਨृਤਾਕ੍ਸ਼ਰਵਿਨ੍ਯਾਸਾਦਮਂਗਲ੍ਯਾ ਹ੍ਯਸਂਸ੍ਕृਤਾ 5.1.4.
ਝੂਠੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਜੋੜਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਹੂਯ ਭੂਯੋऽਕਾਰਾਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰਚਕ੍ਸ਼ੁषਮ੍
ਫਿਰ, 'ਅ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸੱਦ ਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਿਨਾ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਾਹ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਤੁ ਵਾਚੋਹਂ ਮੁਖਮਸ੍ਮਿ ਹੇ
ਅੱਗ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹਾਂ।'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਮਾਹ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤੇਜਃਸ੍ਥਾਨਂ ਸਮੀਹਸੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ—'
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭਵਤਿ ਦੁਰ੍ਬਲਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੇਖ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—
ਇਕਾਰਮਥ ਸਂਭਿਨ੍ਨਮਗ੍ਨਿਮਾਹ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਫਿਰ, 'ਇ' ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵ ਸੌਮ੍ਯਦृष੍ਟਿਰਿਹਾਗਤਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਰਮ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਜਲਦੀ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ—
ਸਂਸ਼ੀਤਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ੀਤਰਸ਼੍ਮਿਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਮਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਠੰਢੇ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਠੰਢੀ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ, ਤੂੰ ਚੰਨ ਬਣੇਂਗਾ।
ਤਰੁਸ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਤੇਜਾਂਸਿ ਤੇਜਸਾऽਭਿਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਚਾਨਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਇਹੈਹੀਤੀਤਿ ਸ਼ਿਰਸਿ ਸਮਾਦਾਯ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍
'ਇੱਥੇ ਆ, ਇੱਥੇ ਆ' ਆਖ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਸ ਏਵਂ ਰੂਪਵਾਨਗ੍ਨਿਰੁਕਾਰਾਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ 5.1.4.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, 'ਉ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਅੱਗ, ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ।
ਭਵਾਗ੍ਨਿਰੂਪਂ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਅੱਗ, ਉਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਮਾਹ ਕਤਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤੇ ਰੋਚਤੇऽਨਲ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਅੱਗ?'
ਸ੍ਥਾਨਂ ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਤੇ ਭਵ੍ਯਂ ਤਤੋ ਹ੍ਯੇਵਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਥਾਂ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਲੋਕੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮਾਚਾਰ ਲੋਕਸਂਸ੍ਥਿਤਿਹੇਤੁਕਃ
ਤੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇਂਗਾ।
ਯਦਿਹ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਜ੍ਵਾਲਾਭਾਭਿਃ ਕਲਿਤਸ਼ੋਭਨਃ ਨ ਹ੍ਯੇष ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚੈਵਾਦ੍ਯੋ ਮਾਯਾਮੋਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਜੇ ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਸਲ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਕਰਕੇ ਹੈ।