ਯਤੋ ਨ ਵੇਦ ਪਰਮਂ ਦੇਵਂ ਤਤ੍ਤੇਜਸਾਵृਤਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਚਮਕ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਵਾਚਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਤੇਜੋਰਾਸ਼ਿਸ਼ਸ਼ਾਂਕਾਭਃ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਾਰ੍ਕਾਗ੍ਨਿਲੋਚਨਃ
ਉਹ ਚਾਨਣ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ।
ਚਕਰ੍ਤ ਕਦਲੀਗਰ੍ਭਂ ਨਰਃ ਕਰਰੁਹੈਰਿਵ
ਉਸ ਨੇ ਕੇਲੇ ਦੀ ਡੰਡੀ, ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀ।
ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੋ ਹਿਤੋ ਨ ਨਤਿਂ ਗਤਃ
ਰੁਦਰ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਹੇਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ਦੈਵਤੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਰੌਦ੍ਰਮਤਿਭਯਾਜ੍ਜ੍ਵਲਤ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੁਦਰ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਜਲਦ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਿਆ।
ਗ੍ਰਹਮਣ੍ਡਲਮਧ੍ਯਸ੍ਥੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਇਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ
ਉਹ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਚੰਨ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਿਖਰਸ੍ਥੇਨ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਕੈਲਾਸ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਃ ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਰ੍ਦੇਵਦੇਵਂ ਕਪਾਲਿਨਮ੍ ।। 5.1.2.
ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਕਪਾਲੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਜ੍ਞਾਨਯੁਕ੍ਤਾਯ ਸਰ੍ਵਭੋਗਪ੍ਰਦਾਯਿਨੇ
ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਜ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ,
ਕਾਲਸਂਹਾਰਕਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਕਾਲਸ੍ਤਤੋ ਹ੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਸਮਾਂ ਹੀ ਹੈਂ।
ਸ਼ਂਕਰੋਪ੍ਯਾਸ਼ੁ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਂਕਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਦੇਵ ਕਪਾਲੀ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤੁਤੋ ਹ੍ਯਸਿ ਪ੍ਰਸੀਦ ਨਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਕਪਾਲੀ ਦੇਵਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰ।
ਕृਪਾਨਿਧਿਃ ਸ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧੀਯਤ ਸਿਤਵਿਧृਤਕਪਾਲੋ ਮਾਲਯਾ ਰੁਦ੍ਰਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ ਜਯਤਿ ਜਿਤਵੇਧਾ ਊਰ੍ਜਿਤਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਯਤੇਜਾਃ
ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਦਇਆ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ, ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਚਿੱਟਾ ਕਪਾਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।
ਲਲਾਟੇ ਸ੍ਵਦਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾऽਤਾਡਯਦ੍ਭੁਵਿ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਪਸੀਨਾ ਲਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਸ੍ਵੇਦਾਤ੍ਕੁਂਡਲੀ ਜਜ੍ਞੇ ਸਧਨੁਃ ਸਮਹੇषੁਧਿਃ
ਉਸ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਕੁੰਡਲੀ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਵੱਡੇ ਤੀਰ ਸਨ।
ਤਮੁਵਾਚ ਵਿਰਂਚਿਸ੍ਤੁ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਰੁਦ੍ਰਮੋਜਸਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੁਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਨੁਰੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਪृष੍ਠਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਰੁषਂ ਚੋਗ੍ਰਮਗਮਦ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤੋ ਭਵਃ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭਵ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਯਾ ਨ ਵਧ੍ਯੋऽਤਿਬਲਃ ਸਖਾ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣੇਗਾ।
ਚਿਂਤਯਨ੍ਨਿਤ੍ਥਮੀਸ਼ੋऽਪਿ ਵਿष੍ਣੋਰਾਸ਼੍ਰਮਮਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਪਾਤ੍ਯ ਚ ਤਦਾ ਹृष੍ਟਃ ਕ੍ਰੀਡਾਂ ਕੁਰ੍ਵਞ੍ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤੌ
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੇਡ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਗ੍ਵਿਭੁਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਜਗਤ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਏਕਾਂਗੁष੍ਠਸ੍ਥਿਤਂ ਭੂਮੌ ਤਪੋऽਤ੍ਯਂਤਮਨਾਤੁਰਮ੍ 5.1.3.
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕ ਅੰਗੂਠੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਬੜਾ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ।
ਪੁਣ੍ਯਾ ਧਾਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਪੁੰਨ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ।
ਕਪਾਲਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਲਨਸੋਤ੍ਕਟਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਦੀ ਹੋਈ ਖੌਫਨਾਕ ਖੋਪੜੀ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।
ਕੋऽਨ੍ਯੋ ਯੋਗ੍ਯੋ ਭਵੇਦ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਦਾਨਸ੍ਯ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੁਣ ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਿਖਿਆ ਲੈਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕੌਣ ਯੋਗ ਹੈ?
ਤਂ ਬਿਭੇਦਾਂਤਰ੍ਗਤਜ੍ਞਃ ਸ਼ੂਲੇਨ ਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ੇਖਰਃ
ਚੰਦਰੀ ਮੋਰ ਵਾਲੇ ਨੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਨਾਲ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ।
ਜਾਂਬੂਨਦਰਸਾਕਾਰਾ ਵਹ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲੇਵ ਨਿਰ੍ਮਲਾ
ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਸੀ।
ऋਜ੍ਵੀ ਵੇਗਵਤੀ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਦੀਧਿਤੀਵਾਂਬਰੇ ਰਵੇਃ
ਸ਼ਿਪਰਾ ਨਦੀ ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਸਾ ਸਮੁਵਾਹ ਹਰੇਰ੍ਭੁਜਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਹ ਵਹਾਇਆ।