ਏਵਂ ਸਂਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋऽਸੌ ਦੇਵਰ੍षਿਪਿਤृਮਾਨਵੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰੁਣ੍ਯਤੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਵਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍
ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਵਰ ਦਿਓ।
ਯਦਸ੍ਮਾਕਂ ਮਹਦ੍ਵੀਰ੍ਯਂ ਤੇਜਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਚਮਕ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਹੈ—
ਵਿਨੇਸ਼ੁਃ ਸਰ੍ਵਤੇਜਾਂਸਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਬ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਗਈਆਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਜਗਾਮ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਰਜੋऽਹਂਕਾਰਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਜਸ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਮਾਗਤਂ ਦੇਵਂ ਨਾਜਾਨਾਤ੍ਤਮਸਾ ਵृਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਏ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਤਦਾऽਦृਸ਼੍ਯਤ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਗ੍ਵਿਸ਼੍ਵਭਾਵ ਨਃ
ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਾਰ ਬਣ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਤੇਜਸਾਭਿਭਵਨ੍ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤੇਨ ਮਤ੍ਤੋऽਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ 5.1.2.
ਰੁਦਰ, ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।
ਰਾਤ੍ਰੌ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਿਰਣਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਃ ਸੂਰ੍ਯੋਦਯੇ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਸੀ।
ਅਵਨ੍ਦਤ ਕਰੇਣੈਵ ਪ੍ਰਾਹ ਵੈ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਵਚਃ
ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਯਤੋ ਨ ਵੇਦ ਪਰਮਂ ਦੇਵਂ ਤਤ੍ਤੇਜਸਾਵृਤਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਚਮਕ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਵਾਚਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਤੇਜੋਰਾਸ਼ਿਸ਼ਸ਼ਾਂਕਾਭਃ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਾਰ੍ਕਾਗ੍ਨਿਲੋਚਨਃ
ਉਹ ਚਾਨਣ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ।
ਚਕਰ੍ਤ ਕਦਲੀਗਰ੍ਭਂ ਨਰਃ ਕਰਰੁਹੈਰਿਵ
ਉਸ ਨੇ ਕੇਲੇ ਦੀ ਡੰਡੀ, ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀ।
ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੋ ਹਿਤੋ ਨ ਨਤਿਂ ਗਤਃ
ਰੁਦਰ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਹੇਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ਦੈਵਤੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਰੌਦ੍ਰਮਤਿਭਯਾਜ੍ਜ੍ਵਲਤ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੁਦਰ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਜਲਦ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਿਆ।
ਗ੍ਰਹਮਣ੍ਡਲਮਧ੍ਯਸ੍ਥੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਇਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ
ਉਹ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਚੰਨ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਿਖਰਸ੍ਥੇਨ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਕੈਲਾਸ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਃ ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਰ੍ਦੇਵਦੇਵਂ ਕਪਾਲਿਨਮ੍ ।। 5.1.2.
ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਕਪਾਲੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਜ੍ਞਾਨਯੁਕ੍ਤਾਯ ਸਰ੍ਵਭੋਗਪ੍ਰਦਾਯਿਨੇ
ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਜ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ,
ਕਾਲਸਂਹਾਰਕਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਕਾਲਸ੍ਤਤੋ ਹ੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਸਮਾਂ ਹੀ ਹੈਂ।
ਸ਼ਂਕਰੋਪ੍ਯਾਸ਼ੁ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਂਕਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਦੇਵ ਕਪਾਲੀ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤੁਤੋ ਹ੍ਯਸਿ ਪ੍ਰਸੀਦ ਨਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਕਪਾਲੀ ਦੇਵਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰ।
ਕृਪਾਨਿਧਿਃ ਸ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧੀਯਤ ਸਿਤਵਿਧृਤਕਪਾਲੋ ਮਾਲਯਾ ਰੁਦ੍ਰਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ ਜਯਤਿ ਜਿਤਵੇਧਾ ਊਰ੍ਜਿਤਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਯਤੇਜਾਃ
ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਦਇਆ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ, ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਚਿੱਟਾ ਕਪਾਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।
ਲਲਾਟੇ ਸ੍ਵਦਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾऽਤਾਡਯਦ੍ਭੁਵਿ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਪਸੀਨਾ ਲਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਸ੍ਵੇਦਾਤ੍ਕੁਂਡਲੀ ਜਜ੍ਞੇ ਸਧਨੁਃ ਸਮਹੇषੁਧਿਃ
ਉਸ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਕੁੰਡਲੀ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਵੱਡੇ ਤੀਰ ਸਨ।
ਤਮੁਵਾਚ ਵਿਰਂਚਿਸ੍ਤੁ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਰੁਦ੍ਰਮੋਜਸਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੁਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਨੁਰੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਪृष੍ਠਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਰੁषਂ ਚੋਗ੍ਰਮਗਮਦ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤੋ ਭਵਃ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭਵ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਯਾ ਨ ਵਧ੍ਯੋऽਤਿਬਲਃ ਸਖਾ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣੇਗਾ।
ਚਿਂਤਯਨ੍ਨਿਤ੍ਥਮੀਸ਼ੋऽਪਿ ਵਿष੍ਣੋਰਾਸ਼੍ਰਮਮਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।