ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਲੋਕੇऽਤ੍ਰ ਨਾਮ ਖ੍ਯਾਤਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਨਾਂ 'ਬ੍ਰਹਮਾ' ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸ਼ਾਪਵਰਾਵੇਵਂ ਪੁਤ੍ਰਸृष੍ਟਿਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸਮਿਦ੍ਯੁਕ੍ਤੇਨ ਹਸ੍ਤੇਨ ਲਲਾਟਂ ਮਾਰ੍ਜਤੋऽਭਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਥ ਵਿੱਚ ਸਮਿੱਧ ਲੈ ਕੇ ਮੱਥਾ ਮਲ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਤਦਨਨ੍ਤਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਉਤ੍ਤਤਾਰ ਸੁਤੋਂऽਤਿਕਾਤ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਦਰੋਂ ਉਭਰ ਆਇਆ।
ਪਂਚਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਦਸ਼ਭੁਜਃ ਸ਼ੂਲਚਾਪਾਸਿਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ, ਦੱਸ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਨੇ ਭਾਲਾ, ਧਨੁਸ਼, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸੇਨ੍ਦੁਃ ਕਪਰ੍ਦਂ ਬਿਭ੍ਰਾਣਃ ਸਿਂਹਚਰ੍ਮਾਂਬਰਂਧਰਃ
ਉਹ ਮੱਥੇ ਤੇ ਚੰਦ, ਜਟਾਵਾਂ ਤੇ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖਾਲ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨੀਲਲੋਹਿਤਨਾਮੇਤਿ ਭਵ ਰੁਦ੍ਰ ਪਿਨਾਕਧृਕ੍
ਭਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ—ਤੂੰ ਨੀਲਲੋਹਿਤ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾ, ਹੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ।
ਸਪ੍ਤਾਦੌ ਮਾਨਸਾਞ੍ਜਜ੍ਞੇ ਸਨਕਾਦੀਂਸ੍ਤਤੋऽਪਰਾਨ੍ 5.1.2.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਨਕ ਆਦਿਕ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਰਚੇ।
ਅष੍ਟਭੇਦਾਨ੍ਸੁਰਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਂ ਚ ਪਂਚਧਾ
ਉਸ ਨੇ ਅੱਠ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਜਾਤੀਆਂ ਰਚੀਆਂ।
ਸृष੍ਟਿਃ ਸੁਰਾਦਿਕਾ ਜਾਤਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਪ੍ਯਧਃ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਰਚੇ।
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਵਦਦ੍ਰੁਦ੍ਰਮਪੂਜ੍ਯੋ ਹਿ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।"
ਤਂ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ ਪ੍ਰੋਚੇ ਭਵਤਾ ਨਾਰ੍ਚਿਤੋ ਹ੍ਯਹਮ੍
ਉਸ ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਪੂਜਿਆ ਨਹੀਂ।"
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਭਵਨ੍ਮੂਢੋ ਰਜਸਾ ਚੋਪਬृਂਹਿਤਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਮਨ ਵਾਧੂ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਮਤ੍ਤੁਲ੍ਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਦੇਵੋ ਯੇਨ ਸृष੍ਟਿਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਾ
"ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਫੈਲਾਈ ਹੋਵੇ।"
ਏਵਂ ਮੂਢਃ ਸ ਪਂਚਾਸ੍ਯੋ ਵਿਰਂਚ੍ਯੋऽਭਵਦ੍ਦਰ੍ਪਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੋਹ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਵਦਨਂ ਤਸ੍ਯ ऋਗ੍ਵੇ ਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਮ੍
ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਮੂੰਹ ਰਿਗਵੇਦ ਦਾ ਮੂਲ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਾਂਗੋਪਾਂਗੇਤਿਹਾਸਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰਹਸ੍ਯਾਨ੍ਸਸਂਗ੍ਰਹਾਨ੍
ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਦੇ ਅੰਗ, ਉਪਅੰਗ, ਇਤਿਹਾਸ, ਸਾਰੇ ਰਾਜ਼ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਆ ਗਏ।
ਤਸ੍ਯਾऽਸੁਰਾਃ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਾਦ੍ਭੁਤਤੇਜਸਃ 5.1.2.
ਉਸ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਸਪੁਤ੍ਰਾ ਅਪਿ ਸੋਦ੍ਵੇਗਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਨष੍ਟ ਚੇਤਸਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕ ਗਏ।
ਅਭਿਭੂਤਮਿਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨਾ ਅਵਿਦ੍ਵਿषਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਗਚ੍ਛਾਮ ਸ਼ਰਣਂ ਦੇਵਂ ਨਿਸ੍ਤੇਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜਸਾ
"ਆਓ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਓਟ ਲਵਾਂ, ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਘੱਟ ਪੈ ਗਈ ਹੈ।"
ਤਂ ਭੀਮਮਤ੍ਰ ਦਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਾਨ੍ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਪਰਯਾ ਸ੍ਵਰਸਂਪਦਾ
"ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨਾਵਾਂਗੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।" ਉਹਨਾਂ ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਉੱਚੀ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਗੀਤ ਬਣਾਇਆ।
ਨਮਸ੍ਤੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ਨਮੋਨਮਃ
ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵੱਡੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਨ ਵਿਦ੍ਮਃ ਪਰਮਂ ਮੂਢਾ ਮਹਿਮਾਨਂ ਤਵਾਤੁਲਮ੍
ਅਸੀਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਹੇਤੁਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸਰ੍ਜਨੇ
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਨੀਵੀਂ ਹੈਂ, ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈਂ।
ਨਾਮਸਂਕੀਰ੍ਤਨਾਦੇਵ ਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜਂਤਵੋऽਸ਼ੁਭਾਤ੍
ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵ ਬੁਰੇ ਹਾਲਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੂਰ੍ਤਯਸ੍ਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਾਭਿਰਸ਼ੇषਤਃ
ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੂਰਤਾਂ, ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਰ ਥਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹਨ।
ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ ਸਰ੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਧਰੋ ਯਤਃ ਤ੍ਵਂ ਕਰੋषਿ ਯੁਗਾਵਰ੍ਤਕਾਲੇ ਕਾਲੇ ਚ ਦੁਃਸਹਮ੍ ।। 5.1.2.
ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਕੋਈ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਮੋੜ ਤੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਔਖੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਮਸ੍ਕृਤਃ
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਇਆ।
ਵਾਸਯਨ੍ਮੋਹਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਸਹ ਦੇਵੈਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਮੋਹਨ ਨਾਮ ਦੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਧੁਨ ਵਜਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।