ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯਦ੍ਵਤ੍ਤਥਾ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਂਗਮਃ
ਜਿਵੇਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਵੀ,
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਦਾਨੇਨ ਯਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਕੇ,
ਨਰੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਨਾਰੀ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਦੋਵੇਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ,
ਯਥਾ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਦਹੇਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁष੍ਕਮਾਰ੍ਦ੍ਰਮਥਾਪਿ ਵਾ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸੁੱਕਾ ਜਾਂ ਗੀਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ,
ਏਕਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨਾਨਾਵਿਧਿਫਲਾਨਿ ਵੈ 2.8.6.
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ ਹਨ,
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਵਗਾਹਸ੍ਯ ਫਲਂ ਯਾਦृਕ੍ਸ੍ਮृਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤੌ
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ,
ਗੋਪ੍ਰਤਾਰਾਭਿਧਂ ਤੀਰ੍ਥਮਪਰਂ ਵਰ੍ਤਤੇऽਨਘ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੋਪ੍ਰਤਾਰਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਦਾਨੇਨ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ ਨਰਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਯਥਾ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾ
ਜਿਵੇਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ।
ਨੈਮਿषੇ ਚਕ੍ਰਵਾਪੀ ਤੁ ਯਥਾ ਤੀਰ੍ਥਤਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਤਿਵੇਂ ਨੈਮੀਸ਼ ਵਿਚ ਚਕਰਵਾਪੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਰਾਮਾਜ੍ਞਯਾ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਸਾਕੇਤਨਗਰੀਜਨਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸਾਕੇਤ ਨਗਰੀ ਦੇ ਲੋਕ—
ਕਥਂ ਚ ਰਾਘਵੋ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਨੇਤਤ੍ਕਥਯ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਰਾਘਵ ਨੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਾਓ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ।
ਯਥਾਜਗਾਮ ਰਾਮੋऽਸੌ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸ ਚ ਪੁਰੀਜਨਃ
ਕਿਵੇਂ ਰਾਮ ਸਵਰਗ ਗਿਆ, ਤੇ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ।
ਪੁਰਾ ਰਾਮੋ ਵਿਧਾਯੈਵ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮਤਂਦ੍ਰਿਤਃ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ—
ਤਤੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਚਾਰੇਣ ਵਾਨਰਾਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ 2.8.6.
ਫਿਰ, ਜਦ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਚਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੁਣਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਸਨ—
ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ऋषਿਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰਾਃ
ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ—
ਤੇ ਰਾਮਮਨੁਗਤ੍ਯੋਚੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਨਰਯੂਥਪਾਃ
ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਦਲਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੇ:
ਯਦਿ ਰਾਮ ਵਿਨਾਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਗਚ੍ਛੇਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ
ਜੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਸਾਡੇ ਬਿਨਾ ਚਲਾ ਜਾਵੇਂ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ—
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਮृਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਉਹ ਰਿਖ, ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ—
ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਜਾ ਧਰਿष੍ਯਂਤਿ ਤਾਵਦੇਵ ਵਿਭੀषਣ
ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਜੀਵ ਰਹਿਣਗੇ, ਉਨਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਹੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ—
ਸ਼ਾਧਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਖਲ੍ਵੇਤਨ੍ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਮੇ ਵਚਃ ਕੁਰੁ
ਇਸ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸਾਂਭ, ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਨਾ ਟਾਲ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਹਨੁਮਂਤਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਯਾਵਲ੍ਲੋਕਾ ਵਦਿष੍ਯਂਤਿ ਮਤ੍ਕਥਾਂ ਵਾਨਰਰ੍षਭ
ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਕਥਾ ਬੋਲਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ—
ਮੈਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਦਸ਼੍ਚੈਵ ਅਮृਤਪ੍ਰਾਸ਼ਨਾਵੁਭੌ
ਮੈੰਦ ਤੇ ਦਵੀਦ, ਦੋਵੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੱਖਿਆ ਸੀ—
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇऽਸ੍ਮਾਕਂ ਤਾਨ੍ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ੍ਵਿਹ ਵਾਨਰਾਃ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਯਾਤੇਤਿ ਤਦਾ ਤਾਨ੍ਰਾਘਵੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। 2.8.6.
ਇਥੇ ਵਾਨਰ ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈਏ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਪ੍ਰਭਾਤਾਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਪृਥੁਵਕ੍ਸ਼ਾ ਮਹਾਭੁਜਃ
ਜਦ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ—
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਣਿ ਯਾਂਤ੍ਵਗ੍ਰੇ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਜਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਤੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਚੇਤਸਾ
ਫਿਰ ਤੇਜਸਵੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਚ ਕੇ—
ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ੌਮਾਮ੍ਬਰਧਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਕਪੜੇ ਵਜੋਂ ਕਪਾਸ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ—
ਨ ਵ੍ਯਾਹਰਚ੍ਛੁਭਂ ਕਿਂਚਿਦਸ਼ੁਭਂ ਵਾ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਬੋਲਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਮੰਦੀ।