ਅਥ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਗਣਮ੍ 7.3.52.
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਉਸ ਗਣ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ,
ਗਤ੍ਵਾ ਵਾਯੋ ਭਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਨ ਕਾਰ੍ਯਾ ਸਂਤਤਿਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਵਾਯੂ ਰਾਹੀਂ ਭਵਾ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਕਹੋ: 'ਤੈਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ।'
ਤਤੋ ਵਾਯੁਰ੍ਦ੍ਰੁਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤੋ ਯਤ੍ਰ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ ਹਵਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਂਸਵਾਰ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਞ੍ਛਰ੍ਵੋ ਵ੍ਰੀਡਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਰਵ, ਗਹਿਰੀ ਲਾਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤੋ ਗੌਰੀ ਸੁਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਲਯਾਨ੍
ਫਿਰ ਗੌਰੀ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇऽਪਿ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇਨ ਵਿਵਰ੍ਜ੍ਜਿਤਾਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾਯੋ ਸਮਾਯਾਤਃ ਸ੍ਥਾਨੇऽਸ੍ਮਿਞ੍ਜਨਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਹਵਾ ਇਸ ਥਾਂ ਆਈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸੀ,
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੀਰ੍ਘਂ ਭਰ੍ਤੁਃ ਕੋਪਪਰਾਯਣਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਲੰਮੀ ਆਹ ਭਰੀ।
ਸੁਤਾਰ੍ਥਂ ਸਾ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਯਤਵਾਕ੍ਕਾਯਮਾਨਸਾ
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਿਬੁਧੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਦਂਤਿਕਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਆਈ।
ਏष ਦੇਵਃ ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਵ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਸ੍ਵਲਜ੍ਜਯਾ 7.3.52.
ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ, ਤੇਰੀ ਪਾਸ, ਲਾਜ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਚਲ ਜਾਵਾਂਗੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਰਹਾਂਗੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵਃ ਸਮਾਯਯੌ
ਉਸ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਖੁਦ ਆ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟਿਦਾਨੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਭਾषਣੇਨ ਵਰਾਨਨੇ
ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਤੇ ਬੋਲਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ,
ਅਕਾਲੇ ਤੇਨ ਮੁਕ੍ਤਾऽਸਿ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਃ ਸੁਰਤੇ ਕृਤਾ
ਤੈਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਮਿਲਾਪ ਮੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨਿਜਦੇਹਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।
ਨਿਜਾਂਗਮਲਮਾਦਾਯ ਯਾਦृਗ੍ਰੂਪਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ
ਆਪਣੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਲ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ,
ਸਦ੍ਯੋ ਦੇਵਗਣਾਨਾਂ ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਤੁਰੰਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ,
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੇਣ ਪਰਿਤੁष੍ਟਾ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਦਿਵਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਾ ਨृਪ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਂ ਚਕਾਰਾऽਥ ਹਰਵਾਕ੍ਯਾਦ੍ਵਿਨਾਯਕਮ੍
ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਆਉਣ ਤੇ, ਫਿਰ ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹਰਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਨਾਇਕ ਬਣਾਇਆ।
ਤਤਃ ਸਜੀਵਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਹਰਵਾਕ੍ਯੇਨ ਤਂ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚੈਵ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਤਤਃ ਖ੍ਯਾਤੋ ਬਭੂਵ ਹ ॥ 7.3.52.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਰਾ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿਨਾਯਕ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਪੂਜ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਿਨਾਯਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵੀਪ੍ਰਿਯਹਿਤੇ ਰਤਾਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਤਵਾਯਂ ਤਨਯੋ ਦੇਵਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਃ ਪੁਰਃਸਰਃ
ਦੇਵਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹੇਗਾ।
ਏਤਚ੍ਛृਂਗਂ ਗਿਰੇ ਰਮ੍ਯਂ ਤਵ ਸਂਸੇਵਨਾਚ੍ਛੁਭੇ
ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਇਹ ਪਹਾੜ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਚੋਟੀ ਤੇਰੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੇऽਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੁਪੁਣ੍ਯੇ ਸਲਿਲਾਸ਼੍ਰਯੇ
ਜੋ ਇੱਥੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਮਾਘਮਾਸੇ ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਯੇ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਂ ਤੁ ਤਤੋ ਗਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਂਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਣ੍ਡ ਈਸ਼ਾਨੀਸ਼ਿਖਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ, 'ਈਸ਼ਾਨੀ ਸ਼ਿਖਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਬਾਹਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।
ਯਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਦਂ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਲੋਕਕਾਰਿਣਾ
ਉਥੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।