ਤਪਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਗਤੇ ਵਰ੍षਸ਼ਤਤ੍ਰਯੇ
ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਨਾਮ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਰਮਂ ਦਦੌ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਸੁਪਤ ਨਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਸਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਨਂ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਵृषਭਧ੍ਵਜਃ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਵੀ ਕਹੇ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਮਜੇਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਇਸ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਅਜੈਯ ਰਹੇਗਾ।
ਏਤਜ੍ਜਲਾਸ਼ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸਚਰਾਚਰੇ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ-ਸਥਾਨ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਯੇऽਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਜੋ ਇੱਥੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਪਿਤृਮੇਧਫਲਂ ਤੇषਾਮਸ਼ੇषਂ ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ 7.3.49.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰ-ਕਰਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ।
ਰਾਮੋऽਪ੍ਯਸੂਦਯਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਪਿਤृਦੁਃਖੇਨ ਦੁਃਖਿਤਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ।
ਤ੍ਰਿਃਸਪ੍ਤ ਤਰ੍ਪਯਾਮਾਸ ਪਿਤॄਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਃ
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੀ ਵਾਰੀ ਤਰਪਾਇਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਤੁਃ ਕ੍ਸ਼ਤਾਨ੍ਯਂਗੇ ਤ੍ਰਿਃਸਪ੍ਤ ਮਨੁਜਾਧਿਪ
ਮਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਜਖਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਕੀ ਵਾਰੀ ਇਹ ਕੀਤਾ।
ਪਿਤਾ ਮੇ ਨਿਹਤੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਸ੍ਤਾਪਸੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਹੀਨਾਮਹਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯੇ ਸਲਿਲਂ ਪਿਤੁਃ
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰਕੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਦ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਂਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਂਡੇ ਰਾਮਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮੈਕੋਨਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ, ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦ ਖੰਡ ਵਿਚ ਰਾਮਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਉਣੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਯਤ੍ਰ ਸਂਜਾਤਾ ਕੋਟਿਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਹੇਲਯਾ
ਉਥੇ, ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਗਿਣਤੀ ਬਣੀ।
ਯਦਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਲਿਕਾਲਸ੍ਤੁ ਰੌਦ੍ਰੋ ਰਾਜਨ੍ਮਹੀਤਲੇ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਸਮਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਵੇਗਾ, ਰਾਜਨ,
ਤਿਸ੍ਰਃ ਕੋਟ੍ਯੋऽਰ੍ਧਕੋਟਿਸ਼੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਭੂਮਿਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਤੀਹ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਅੱਧ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਚ ਤਥਾ ਕੋਟਿਃ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਰਾਜਨ੍ਨੇਤਾਨਿ ਰਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਦਾ ਯਦਾ ਭਯਾਰ੍ਤ੍ਤਾਨਿ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਮਂਤਤਃ
ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਮਲੇਛਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਤੋਂ ਡਰ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੇਵ ਤਤ੍ਰ ਜਾਤਾਨਿ ਭੂਤਲੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਪਹੋਮਾਦਿਕਂ ਚ ਯਤ੍
ਉਥੇ ਸਨਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ ਆਦਿ ਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਉਥੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਣ੍ਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਣ੍ਡੇ ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦ ਖੰਡ ਵਿੱਚ 'ਕੋਟਿਤੀਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਪੰਜਵਾਂ-ਅੱਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਾਪਹਰਂ ਨृਣਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾਥੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਯਦਾ ਰਾਜਨ੍ਗ੍ਰਹਣੇ ਚਂਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਯੋਃ
ਇਹ ਵਾਅਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਦਾ ਭਯਾਨ੍ਵਿਤਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੈਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸਮਝ ਕੇ—
ਤਤ੍ਰ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗਿਰੇਃ ਸ਼ृਂਗੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਵਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਥੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ, ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਰਾਹ ਬਣਾਇਆ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਤੁष੍ਟਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਲਵਾਨੇष ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਸਿਂਹਿਕਾਸੁਤਃ
ਇਹ ਸਿੰਹਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਬਾਉਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਤੇਨ ਪੀਯੂषਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਹੁਣ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲਿਆ ਹੈ।