ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਗਾਇਆ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦृष੍ਟੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨਾਰੀ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਨਰਃ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕੋਈ — ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਰਦ — ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ,
ਏਵਮੇਤਨ੍ਮਯਾ ਖ੍ਯਾਤਂ ਯਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ
ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਂਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਂਡੇ ਕਾਮੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਖੰਡ, ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ ਵਿੱਚ 'ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ' ਨਾਮਕ ਚਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੇ ਤਪ ਕਰਿਆ ਸੀ,
ਮृਕਣ੍ਡੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਨਾਮ ਪੁਰਾऽऽਸੀਚ੍ਛਂਸਿਤਵ੍ਰਤਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮ੍ਰਿਕੰਡਾ ਸੀ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਪੂਰ੍ਣਃ ਸ਼ਾਂਤਃ ਸੂਰ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਃ
ਉਹ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।
ਆਗਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜ੍ਞਾਨੀ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਾਮੁਦ੍ਰਵਿਚ੍ਛੁਭਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਆਨਾਸਾਗ੍ਰਸ਼ਿਖਾਗ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚਿਰਂ ਚੈਵਾਵਲੋਕਿਤਃ
ਉਹ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨੱਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੱਕ ਤੱਕਿਆ।
ਅਥਾऽਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚਿਰਂ ਦृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਮ ਦ੍ਵਿਜ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤੱਕਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।'
ਅਸਕृਤ੍ਸ ਮृਕਣ੍ਡੇਨ ਯਾਵਤ੍ਪृष੍ਟੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਮ੍ਰਿਕੰਡ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਅਸ੍ਯ ਬਾਲਸ੍ਯ ਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਕਾਯੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ?
षਣ੍ਮਾਸੇਨਾਸ੍ਯ ਬਾਲਸ੍ਯ ਨੂਨਂ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਅਨृਤਂ ਨੋਕ੍ਤਪੂਰ੍ਵਂ ਮੇ ਵੈਰਿष੍ਵਪਿ ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਮੌਤ ਆਵੇਗੀ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਮृਕਂਡੇਨਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤ ਇष੍ਟਂ ਦੇਸ਼ਂ ਜਗਾਮ ਹ ॥ 7.3.41.
ਮ੍ਰਿਕੰਡ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਮृਕਂਡੋਪਿ ਸੁਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁषਂ ਨृਪ
ਮ੍ਰਿਕੰਡ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤਾਧ੍ਯਯਨਸਂਪਨ੍ਨਂ ਯਂਯਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਚਾਗ੍ਰਤਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਪਾਠ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ—
ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਪਿਤੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ।
ਬਾਲਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਯੁਵਾਨਂ ਚ ਯਂਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ, ਚਾਹੇ ਬੱਚਾ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਨੌਜਵਾਨ—
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਸਮੀਪਤਃ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ—
ਅਥ ਤਾਨ੍ਸਤ੍ਵਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਂਦਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਉਹ ਤੁਰ ਕੇ ਜਲਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਰਾਜਾ।
ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰ੍ਭਵ ਤੈਰੁਕ੍ਤਃ ਸ ਬਾਲਸ੍ਤੁष੍ਟਿਤਤ੍ਪਰੈਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, 'ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਹੋਵੇ', ਅਤੇ ਉਹ ਬੱਚਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇਂऽਗਿਰਾਨਾਮ ਦਿਵ੍ਯਜ੍ਞਾਨਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅੰਗਿਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਥ ਤਾਨਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮੁਨੀਨ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਵਿਸ੍ਮਯਃ
ਫਿਰ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਗਮਿष੍ਯਤਿ ਕੁਮਾਰੋऽਯਂ ਨਿਧਨਂ ਪਂਚਮੇ ਦਿਨੇ 7.3.41.
ਇਹ ਬੱਚਾ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਵੇਖੇਗਾ।
ਯਥਾऽਯਂ ਚਿਰਜੀਵੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਨੀਤਿਰ੍ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਕੋਈ ਢੰਗ ਸੋਚੋ ਕਿ ਇਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀਵੇ।
ਬਾਲਕਂ ਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਗਤਾਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤੇषਾਮਨਂਤਰਂ ਤੇਨ ਬਾਲਕੇ ਨਾਭਿਵਾਦਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੁਰਦੇ ਹੀ, ਬੱਚੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਹृष੍ਟਾਃ ਸ੍ਵਚਿਤ੍ਤੇ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਫਿਰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ—
ਅਰ੍ਬੁਦਂ ਪਰ੍ਵਤਂ ਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਵੈ ਗਤਾਃ
ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਗਏ,
ਅਥਾਗਤ੍ਯ ਦ੍ਰੁਤਂ ਦੂਰਾਦ੍ਬਾਲੇਨਾਨੇਨ ਵਂਦਿਤਾਃ ਪਂਚਮੇ ਦਿਵਸੇऽਸ੍ਯਾਪਿ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਦੇਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਫਿਰ, ਦੂਰੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਕੇ, ਇਸ ਬੱਚੇ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ।