ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਚ ਕ੍ਰਤੌ ਭੂਯੋ ਗਂਤਾਰਃ ਸ੍ਵਂ ਨਿਕੇਤਨਮ੍ 7.3.37.
ਜਦ ਯਜਨ ਮੁਕ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਵੋਗੇ।
ਨਾਗਹ੍ਰਦਂ ਤੁ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਮੇਤਦ੍ਭਾਵਿ ਧਰਾਤਲੇ
ਨਾਗਹਿਰਦ ਇਹ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਸ੍ਯ ਨਾਹਿਕृਤਂ ਭਯਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਯੇ ਭੋਗਾ ਭੂਤਲੇ ਖ੍ਯਾਤਾ ਯੇ ਦਿਵ੍ਯਾ ਯੇ ਚ ਮਾਨੁषਾਃ
ਜਿਹੜੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ,
ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸ਼ਰਣਮਾਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਸ੍ਥੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਗੋਤ੍ਤਮੇ
ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸਤ੍ਰੇ ਪਾਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਯਜਨ ਵੇਲੇ,
ਦੇਵ੍ਯਾ ਚੈਵਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਾਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਦੇਵੀ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਗਏ।
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਕृष੍ਣਪਂਚਮ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਮਾਸਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਅੱਜ ਵੀ, ਸ੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਨ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਣ੍ਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਣ੍ਡੇ ਨਾਗੋਦ੍ਭਵਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯ ਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਰਬੁਦ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਨਾਗਉਤਪਤਿ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਸੱਤੀਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਜਾਹ੍ਨਵੀ ਗੁਪ੍ਤਾ ਤਿष੍ਠਤੇ ਭੂਪਸਤ੍ਤਮ
ਜਿੱਥੇ ਜਾਹਨਵੀ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਨ,
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਉਥੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਸਮਾਯਾਤਾ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਆਈ? ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਬੁਦੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਸਦਾ ਸ੍ਥੇਯਮਚਲੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਭੋ
ਇਸ ਅਰਬੁਦ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤੇ ਲਿਂਗੇ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੇਨ ਸ਼ਂਭੁਨਾ
ਉਥੇ, ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਤਿਕੋਪਸਮਾਯੁਕ੍ਤੈਃ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕਾਰਣਾਂਤਰੇ
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ,
ਅਚਲੇ ਤੁ ਮਯਾਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਅਚਲੇਸ਼੍ਵਰਰੂਪਸ੍ਯ ਗਂਗਾ ਚਿਤ੍ਤੇ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਅਥ ਜਾਨਾਤਿ ਨੋ ਗੌਰੀ ਮਾਨਿਨੀ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਫਿਰ ਗੌਰੀ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰਣੀ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਉਪਾਯਂ ਸੁਮਹਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਜਾਹ੍ਨਵੀਸਂਗਸਂਭਵਮ੍ 7.3.38.
ਜਾਹਨਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਵੱਡਾ ਉਪਾਅ ਸੋਚਿਆ ਗਿਆ,
ਅਭਿਪ੍ਰਾਯੋऽਸ੍ਤਿ ਮੇ ਕਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਲਾਸ਼੍ਰਯਵ੍ਰਤੋਦ੍ਭਵਃ
ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਰਾਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਰਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਜਲਮਧ੍ਯਸ੍ਥਃ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਾਮਿ ਜਲਤਤ੍ਪਰਃ
ਉਥੇ, ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਰਹਾਂਗਾ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨ ਲਾਵਾਂਗਾ।
ਸ੍ਵਚ੍ਛੋਦਕਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਸੁਤੀਰ੍ਥਂ ਸੁਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਵ੍ਯਾਜੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਿਵੇਸ਼ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਵਰਤ ਦਾ ਭਾਣਾ ਬਣਾਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਉਥੇ ਤੁਰੰਤ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ।
ਸਾ ਧ੍ਯਾਤਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿਵੇਨ ਸਹ ਸਂਗਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਤੇ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ।
ਵ੍ਰਤਵ੍ਯਾਜੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨ ਤੁ ਗੌਰੀ ਵ੍ਯਜਾਨਤ ਕੈਵਲ੍ਯਜ੍ਞਾਨਸਂਪਨ੍ਨਸ੍ਤਤ੍ਰਾਯਾਤਃ ਪਰਿਭ੍ਰਮਨ੍
ਵਰਤ ਦਾ ਭਾਣਾ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਗੌਰੀ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ; ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਂ ਜਲਸ੍ਥਂ ਵ੍ਰਤਧਾਰਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ, ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਵਕ੍ਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰਵਿਕਾਰੋऽਯਂ ਕਿਮਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਧਾਰਿਣਃ
ਇਹ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਗਿਆ?
ਅਥਾऽਪਸ਼੍ਯਦ੍ਧ੍ਯਾਨਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਗਂਗਾਸਕ੍ਤਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ, ਧਿਆਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਵੇਖਿਆ।
ਤਦਾ ਸ ਕਥਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਂ ਹਰਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ ॥ 7.3.38.
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਹਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ।