ਤੇ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰਣੀਪृष੍ਠਂ ਪਰ੍ਵਤੇ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ 7.3.37.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਧृਤਵ੍ਰਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵੀ ਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਾਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ 'ਚ ਡਿੱਠੇ ਰਹੇ ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਭਗਤੀ 'ਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਤਸ੍ਥੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਦਾ ਹੋਮਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੋ ਜਾਪ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਉਥੇ ਸਦਾ ਰਹਿ ਕੇ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉੱਚਤਮ ਜਪ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੇ।
ਦਨ੍ਤੋਲੂਖਲਿਨਃ ਕੇਚਿਦਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟਾਸ੍ਤਥਾ ਪਰੇ
ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਦੇ, ਹੋਰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਦੇ।
ਗੀਤਂ ਵਾਦ੍ਯਂ ਤਥਾ ਚਕ੍ਰੁਰਨ੍ਯੇ ਦੇਵਾਃ ਪੁਰਸ੍ਤਦਾ
ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਅੱਗੇ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਤਤੋ ਦੇਵੀ ਸੁਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ
ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲੀਆਂ।
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਪਰਿਤੁष੍ਟਾਸ੍ਮਿ ਵੋ ਵਤ੍ਸਾਃ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤਪ੍ਯਤੇ ਤਪਃ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜੀ ਹਾਂ, ਬੱਚਿਓ। ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?'
ਨਾਗਰਾਜਸਮਾਦੇਸ਼ਾਚ੍ਛਰਣਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਨਾਗਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਆਏ ਹਾਂ।
ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਭਯਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾਪਵਹ੍ਨਿਸਮੁਦ੍ਭਵਾਤ੍ ਪਾਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਵਃ ਪਾਵਕੋ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ
ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾ। ਪਾਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸਂਤਿष੍ਠਤ ਵਿਨਾ ਭੀਤ੍ਯਾ ਭੋਗਾਨ੍ਭੁਙ੍ਧ੍ਵਂ ਸੁਪੁष੍ਕਲਾਨ੍
ਤੁਸੀਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਰਹੋ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣੋ।
ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਚ ਕ੍ਰਤੌ ਭੂਯੋ ਗਂਤਾਰਃ ਸ੍ਵਂ ਨਿਕੇਤਨਮ੍ 7.3.37.
ਜਦ ਯਜਨ ਮੁਕ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਵੋਗੇ।
ਨਾਗਹ੍ਰਦਂ ਤੁ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਮੇਤਦ੍ਭਾਵਿ ਧਰਾਤਲੇ
ਨਾਗਹਿਰਦ ਇਹ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਸ੍ਯ ਨਾਹਿਕृਤਂ ਭਯਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਯੇ ਭੋਗਾ ਭੂਤਲੇ ਖ੍ਯਾਤਾ ਯੇ ਦਿਵ੍ਯਾ ਯੇ ਚ ਮਾਨੁषਾਃ
ਜਿਹੜੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ,
ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸ਼ਰਣਮਾਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਸ੍ਥੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਗੋਤ੍ਤਮੇ
ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸਤ੍ਰੇ ਪਾਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਯਜਨ ਵੇਲੇ,
ਦੇਵ੍ਯਾ ਚੈਵਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਾਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਦੇਵੀ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਗਏ।
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਕृष੍ਣਪਂਚਮ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਮਾਸਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਅੱਜ ਵੀ, ਸ੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਨ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਣ੍ਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਣ੍ਡੇ ਨਾਗੋਦ੍ਭਵਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯ ਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਰਬੁਦ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਨਾਗਉਤਪਤਿ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਸੱਤੀਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਜਾਹ੍ਨਵੀ ਗੁਪ੍ਤਾ ਤਿष੍ਠਤੇ ਭੂਪਸਤ੍ਤਮ
ਜਿੱਥੇ ਜਾਹਨਵੀ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਨ,
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਉਥੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਸਮਾਯਾਤਾ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਆਈ? ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਬੁਦੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਸਦਾ ਸ੍ਥੇਯਮਚਲੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਭੋ
ਇਸ ਅਰਬੁਦ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤੇ ਲਿਂਗੇ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੇਨ ਸ਼ਂਭੁਨਾ
ਉਥੇ, ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਤਿਕੋਪਸਮਾਯੁਕ੍ਤੈਃ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕਾਰਣਾਂਤਰੇ
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ,
ਅਚਲੇ ਤੁ ਮਯਾਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਅਚਲੇਸ਼੍ਵਰਰੂਪਸ੍ਯ ਗਂਗਾ ਚਿਤ੍ਤੇ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਅਥ ਜਾਨਾਤਿ ਨੋ ਗੌਰੀ ਮਾਨਿਨੀ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਫਿਰ ਗੌਰੀ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰਣੀ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਉਪਾਯਂ ਸੁਮਹਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਜਾਹ੍ਨਵੀਸਂਗਸਂਭਵਮ੍ 7.3.38.
ਜਾਹਨਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਵੱਡਾ ਉਪਾਅ ਸੋਚਿਆ ਗਿਆ,