ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਜਾਗਰਂ ਤਸ੍ਯ ਚਾਗ੍ਰਤਃ
ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਿਂਡਨਿਰ੍ਵਾਪਣਂ ਤਤ੍ਰ ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਉਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਣ੍ਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਂਡੇ ਪਾਰ੍ਥੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਹੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਅਠੀ ਸਹਿਂਤਾ ਵਾਲੇ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੈਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਯਤ੍ਰ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਹੀਪਤੇ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਮੁਨੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਮਮ
ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮਾਂ ਕੀ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਮুনি।
ਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਕਪਵਨੇ ਨष੍ਟੇ ਜ੍ਯੋਤਿषਿ ਪ੍ਰਲਯਂ ਗਤੇ
ਜਦੋਂ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮਿਟ ਗਈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਲੈ ਆ ਗਿਆ,
ਤਤੋ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਂਤੇ ਵਿਬੁਦ੍ਧਃ ਕਮਲਾਸਨਃ
ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲਾ ਜਾਗ ਪਿਆ।
ਭ੍ਰਮਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਯਾਵਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਦੂਰਤਃ
ਚਾਰ ਮੁੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਭ੍ਰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਦੂਰੋਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਤਂ ਚੋਵਾਚ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕੇਨ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਮੁੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ?'
ਤਮੁਵਾਚਾਥ ਗੋਵਿਂਦਃ ਪ੍ਰਹਸਞ੍ਛ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ
ਫਿਰ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ, ਨਰਮ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ,
ਅਹਮਾਦ੍ਯਃ ਪੁਮਾਨੇਕੋ ਮਯਾ ਸृष੍ਟੋ ਭਵਾਨਪਿ
ਮੈਂ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਪੁਰਖ ਹਾਂ; ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪਰੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਂਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ।
ਸृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮਯਾ ਮੂਢ ਪ੍ਰਥਮੋऽਹਮਸਂਸ਼ਯਮ੍ 7.3.34.
ਮੈਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਮੂਰਖ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਵਿਵਦਮਾਨੌ ਤੌ ਮਿਥੋ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਮੁष੍ਟਿਭਿਰ੍ਬਾਹੁਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਨਖੈਰ੍ਦਂਤੈਰ੍ਵਿਕਰ੍षਣੈਃ
ਉਹ ਮੁੱਕਿਆਂ, ਬਾਂਹਾਂ, ਨਖਾਂ, ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਖਿੱਚ ਕੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਂਤੇ ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ—
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਅਦੇਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਏਤਨ੍ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਲਿਂਗਂ ਯੋऽਸ੍ਯ ਚਾਂਤੇ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੇ ਵੱਡੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ—
ਅਧੋਭਾਗਂ ਵ੍ਰਜਤ੍ਵੇਕ ਏਕਸ਼੍ਚੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇਕ ਹੇਠਾਂ ਜਾਵੇ ਤੇ ਇਕ ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹੇ।
ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਵਸੁਧਾਂ ਕृष੍ਣੋऽਪ੍ਯਧਸ੍ਤਾਤ੍ਸਤ੍ਵਰਂ ਗਤਃ ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਦृष੍ਟਸ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਜਲਦੀ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਰਸਤਾ ਲਿਆ; ਉਥੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਕਾਲਾਗਨੀ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਗਂਤੁਮਿਚ੍ਛਂਸ੍ਤਤੋऽਧਸ੍ਤਾਦ੍ਯਾਵਦ੍ਵੇਗਂ ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਉਹ ਹੋਰ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪੂਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਿਆ।
ਤਤੋ ਮੂਰ੍ਛਾਭਿਸਂਤਪ੍ਤੋ ਦਹ੍ਯਮਾਨੋऽਦ੍ਭੁਤਾਗ੍ਨਿਨਾ
ਫਿਰ, ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਅਜੀਬ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਥਾ ਲਿਂਗਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਾ ਕृਤਾ ਤਤਃ 7.3.34.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਿੰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਪਿ ਵ੍ਯੋਮਮਾਰ੍ਗੇਣ ਗਤੋ ਹਂਸਵਿਮਾਨਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਹੰਸ ਰਥ 'ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲੇ।
ਤਤੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਂਤੇ ਕੇਤਕੀਂ ਸੋऽਪ੍ਯਪਸ਼੍ਯਤ
ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੇਤਕੀ ਫੁੱਲ ਵੇਖਿਆ।
ਕ੍ਵ ਤ੍ਵਯਾ ਗਮ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਿਰਾਲਂਬੇ ਮਹਾਪਥਿ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤੂੰ ਇਸ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਲਿਂਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਹਿ ਪਰ੍ਯਂਤਂ ਯੋ ਲਭਿष੍ਯਤਿ ਚਾਵਯੋਃ
ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ—
ਸ ਜ੍ਯਾਯਾਨਿਤਰੋ ਹੀਨੋ ਹ੍ਯੇਤਦੁਕ੍ਤਂ ਪਿਨਾਕਿਨਾ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਦੂਜਾ ਘੱਟ; ਇਹ ਪਿਨਾਕੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਂਤਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਂਡਲੇ
ਲਿੰਗ ਦਾ ਅੰਤ ਲੱਭ ਕੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਵਾਂਗਾ।
ਵ੍ਯਰ੍ਥਸ਼੍ਰਮੋऽਸਿ ਲੋਕੇਸ਼ ਨਾਂਤੋ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਤੇਰਾ ਯਤਨ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ; ਲਿੰਗ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ।
ਲਿਂਗਮੂਰ੍ਧ੍ਨਃ ਪਤਂਤ੍ਯਾ ਮੇ ਕਾਲੋ ਜਾਤੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਲਿੰਗ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।