ਪਾਰ੍ਥਾਨਾਮ੍ਨ੍ਯਭਵਤ੍ਸਾਧ੍ਵੀ ਦੇਵਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸਤੀ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪਾਰਥਾ ਸੀ, ਜੋ ਨੇਕ ਸੀ ਤੇ ਦੇਵਲ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਵਫਾਦਾਰ ਪਤਨੀ ਸੀ।
ਸਾ ਪੂਰ੍ਵਮਭਵਦ੍ਵਂਧ੍ਯਾ ऋषਿਪਤ੍ਨੀ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਂਝ ਸੀ, ਪਰ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।
ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਸਮਚਿਤ੍ਤਾऽऽਸਨੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ, ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਮਾਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਰਹੀ।
ਉਦ੍ਭਿਦ੍ਯ ਧਰਣੀਪृष੍ਠਂ ਸਹਸਾ ਲਿਂਗਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਅਚਾਨਕ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਉਥੋਂ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੂਜਯੈਤਨ੍ਮਹਾਭਾਗੇ ਸ਼ਿਵਲਿਂਗਂ ਸੁਪਾਵਨਮ੍
ਇਹ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੜਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਯੋ ਯਂ ਕਾਮਮਭਿਧ੍ਯਾਯਨ੍ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਿਸ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇਗਾ,
ਪਾਰ੍ਥੇਸ਼੍ਵਰਾਖ੍ਯਮੇਤਦ੍ਧਿ ਲੋਕੇ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ, ਜੋ ਪਾਰਥੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਤਃ ਸਾ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਾ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਉਹ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਧਰਣੀਤਲੇ 7.3.33.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਉਹ ਲਿੰਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਰਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਯਸ੍ਤਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਭਾਵਤਃ
ਉਥੇ, ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖੇ,
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਜਾਗਰਂ ਤਸ੍ਯ ਚਾਗ੍ਰਤਃ
ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਿਂਡਨਿਰ੍ਵਾਪਣਂ ਤਤ੍ਰ ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਉਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਣ੍ਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਂਡੇ ਪਾਰ੍ਥੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਹੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਅਠੀ ਸਹਿਂਤਾ ਵਾਲੇ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੈਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਯਤ੍ਰ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਹੀਪਤੇ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਮੁਨੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਮਮ
ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮਾਂ ਕੀ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਮুনি।
ਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਕਪਵਨੇ ਨष੍ਟੇ ਜ੍ਯੋਤਿषਿ ਪ੍ਰਲਯਂ ਗਤੇ
ਜਦੋਂ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮਿਟ ਗਈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਲੈ ਆ ਗਿਆ,
ਤਤੋ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਂਤੇ ਵਿਬੁਦ੍ਧਃ ਕਮਲਾਸਨਃ
ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲਾ ਜਾਗ ਪਿਆ।
ਭ੍ਰਮਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਯਾਵਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਦੂਰਤਃ
ਚਾਰ ਮੁੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਭ੍ਰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਦੂਰੋਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਤਂ ਚੋਵਾਚ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕੇਨ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਮੁੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ?'
ਤਮੁਵਾਚਾਥ ਗੋਵਿਂਦਃ ਪ੍ਰਹਸਞ੍ਛ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ
ਫਿਰ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ, ਨਰਮ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ,
ਅਹਮਾਦ੍ਯਃ ਪੁਮਾਨੇਕੋ ਮਯਾ ਸृष੍ਟੋ ਭਵਾਨਪਿ
ਮੈਂ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਪੁਰਖ ਹਾਂ; ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪਰੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਂਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ।
ਸृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮਯਾ ਮੂਢ ਪ੍ਰਥਮੋऽਹਮਸਂਸ਼ਯਮ੍ 7.3.34.
ਮੈਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਮੂਰਖ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਵਿਵਦਮਾਨੌ ਤੌ ਮਿਥੋ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਮੁष੍ਟਿਭਿਰ੍ਬਾਹੁਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਨਖੈਰ੍ਦਂਤੈਰ੍ਵਿਕਰ੍षਣੈਃ
ਉਹ ਮੁੱਕਿਆਂ, ਬਾਂਹਾਂ, ਨਖਾਂ, ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਖਿੱਚ ਕੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਂਤੇ ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ—
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਅਦੇਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਏਤਨ੍ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਲਿਂਗਂ ਯੋऽਸ੍ਯ ਚਾਂਤੇ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੇ ਵੱਡੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ—
ਅਧੋਭਾਗਂ ਵ੍ਰਜਤ੍ਵੇਕ ਏਕਸ਼੍ਚੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇਕ ਹੇਠਾਂ ਜਾਵੇ ਤੇ ਇਕ ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹੇ।
ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਵਸੁਧਾਂ ਕृष੍ਣੋऽਪ੍ਯਧਸ੍ਤਾਤ੍ਸਤ੍ਵਰਂ ਗਤਃ ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਦृष੍ਟਸ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਜਲਦੀ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਰਸਤਾ ਲਿਆ; ਉਥੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਕਾਲਾਗਨੀ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਗਂਤੁਮਿਚ੍ਛਂਸ੍ਤਤੋऽਧਸ੍ਤਾਦ੍ਯਾਵਦ੍ਵੇਗਂ ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਉਹ ਹੋਰ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪੂਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਿਆ।