ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਚਾਨੀਯ ਤਸ੍ਯ ਦੂਤਸ੍ਯ ਸਂਨਿਧੌ
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਹੀ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੂਤ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਖੜਾ ਕੀਤਾ।
ਯੈਃ ਕृਤੋ ਜਨਵਿਧ੍ਵਂਸੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਸੁਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਉਹ ਰਾਖਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ—
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵ੍ਯਂਤਰਾ ਰੌਦ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਭਵਂਤੁ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਠੋਰ ਤੇ ਜਾਲਮ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਣ।
ਸਰ੍ਵਭੋਗਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ੀਤਾਤਪਸਹਿ ष੍ਣਵਃ
ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਠੰਢ ਤੇ ਗਰਮੀ ਸਹਿ ਕੇ ਜੀਉਣ।
ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਥ ਤੇषਾਂ ਸ ਸ਼ਾਪਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ—
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਨੋ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਸਂਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਮ੍ਯਤਾਮਪਰਾਧੋ ਮੇ ਯਦਜ੍ਞਾਨਾ ਦਯਂਕृਤਃ
ਅੱਜ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਖਸ਼ ਬਾਹਰ ਨਾ ਜਾਵੇ; ਮੇਰੀ ਭੁੱਲ ਮਾਫ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿਚ ਹੋਈ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਦੁष੍ਟਜਾਤੀਯੈਰ੍ਮਹਾਮਾਂਸਸ੍ਯਲੋਲੁਪੈਃ ੬.੧੦੪.
ਉਹ ਰਾਖਸ਼, ਜੋ ਮਾੜੀ ਜਾਤ ਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਦੇ ਲਾਲਚੀ ਹਨ—
ਯਦਨ੍ਯਦਪਿ ਕृਤ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੈਵਂ ਵਾ ਮਾਨੁषਂ ਚ ਵਾ
ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਕੰਮ ਰਹਿ ਗਏ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਹੋਣ,
ਤਾਨਿ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਪਾਟਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ
ਤੂੰ ਆਪ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਦੇ, ਰਾਖਸ਼।
ਏਤਦੇਵ ਪਰਂ ਕृਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪੂਜਿਤਾਨਿ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ
ਜਦੋਂ ਚਾਰ-ਮੂੰਹੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ,
ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਨਾਸ਼ਮਾਯਾਤਿ ਏਤਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਮਯਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਤੈਃ ਸ੍ਥਿਤੈਰ੍ਭੂਤਲੇ ਲਿਂਗੈਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਦੈਤ ਰੁਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਰਾਮੇਸ਼੍ਵਰਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨ ਗਤਵ੍ਯਂ ਧਰਾਤਲੇ
ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਕਾਰਣਂ ਦੂਤ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਤ੍ਰ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੇ ਦੂਤ, ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਵੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕਥਂ ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾऽਥ ਲਿਂਗਭੇਦਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਿਵੇਂ ਤੋੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਨੀਯਸ੍ਤੇ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਾਤ੍ਸ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਤਂ ਦੂਤਂ ਰਤ੍ਨੈਃ ਸਾਗਰਸਂਭਵੈਃ ੬.੧੦੪.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤੇਨ ਸ਼ਪ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬੋਲ ਪਏ।
ਨਾਹਂ ਕਰੋਮਿ ਭੂਯੋऽਪਿ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਮਾਃ
ਹੁਣ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਹੇ ਮੰਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸੋ, ਮੁੜ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸੋऽਪਿ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਵਃ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਰਘੁਕੁਲ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਥ ਰਕ੍ਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਗਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕੁਸ਼ਂ ਭੂਪਂ ਸਤ੍ਵਰਂ ਵਚਨਾਨ੍ਮਮ ਅਨੁਗ੍ਰਹਂ ਕੁਰੁ ਵਿਭੋ ਦੀਨਾਨਾਂ ਭੋਜਨਾਯ ਵੈ
ਜਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਕੂਸ਼ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸ ਦੇ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਿਹਰ ਕਰ, ਮਾੜਿਆਂ ਲਈ ਰੋਟੀ ਵਾਸਤੇ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਇਤੋ ਦੂਤੇਨ ਸਂਯੁਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਦ੍ਰੁਤਂ ਦੂਤਃ ਕੁਸ਼ਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਫਿਰ ਦੂਤ ਜਲਦੀ ਗਿਆ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕੂਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਵਿਭੀषਣੋ ਮਯਾ ਦृष੍ਟੋ ਦੇਵੇ ਰਾਮੇਸ਼੍ਵਰੇ ਵਿਭੋ
ਮੈਂ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿਖੇ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮਯਾ ਭਵਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਸ਼ੇषਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ
ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰੂਪ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੂਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਅਜਾਨਤਃ ਪ੍ਰਭੋ ਤਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਸੁਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਃ ੬.੧੦੪.
ਉਹ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਮੰਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਲੋਂ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਮੁਖਾਤ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਿਗ੍ਰਹਃ ਕृਤਃ ਕृਤਾਸ੍ਤੇ ਵ੍ਯਨ੍ਤਰਾ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਪਾਹਾਰਵਿਹਾਰਿਣਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਭੂਤ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ।
ਭਵਿष੍ਯਥ ਤਥਾ ਯੂਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਨਿਪੀਡਿਤਾਃ
ਹੁਣ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹੋਗੇ।
ਸ਼ਪ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਂ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕੁਰੁ ਤਦ੍ਵਿਭੋ
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।