ਨਮਸ੍ਤੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਭਯਪ੍ਰਦ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵषਟ੍ਕਾਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਂਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਭਾਕਰਃ
ਤੂੰ ਹੀ ਯਜਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਸ਼ਟ ਆਵਾਜ਼ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਚੰਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸੂਰਜ ਹੈਂ।
ਯਥਾ ਤਿਲਗਤਂ ਤੈਲਂ ਗੂਢਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਜਿਵੇਂ ਤਿਲ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਯਥਾ ਕਾष੍ਠਗਤੋ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋऽਪਿ ਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ,
ਯਥਾ ਦਧਿਗਤਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਨਿਗੂਢਤ੍ਵੇਨ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਯਥਾ ਜਲਂ ਧਰਾਪृष੍ਠਾਤ੍ਖਨਨ੍ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਤਾਵਚ੍ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਤਾਵਚ੍ਛੂਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤ੍ਰਵਃ ੬.੧੦੪.
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਤੱਕ, ਸਵਰਗ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀ ਬਹਾਦਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚਲਾ ਨॄਣਾਂ ਤਾਵਦ੍ਰੋਗਾਃ ਪृਥਗ੍ਵਿਧਾਃ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਤੱਕ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਖਮੀ ਟਿਕਦੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵਂ ਦੁਃਖਂ ਤਥਾ ਪ੍ਰਿਯਸਮੁ ਦ੍ਭਵਮ੍॥ ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵ ਨਾਯਾਸਿ ਸਨ੍ਤੋषਂ ਦੇਹਿਨਾਮਿਹ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਤੱਕ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਲਿਂਗਂ ਸ੍ਨਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾਇਆ।
ਪਾਰਿਜਾਤਕਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸਨ੍ਤਾਨਸਮ੍ਭਵੈਃ
ਪਾਰਜਾਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ,
ਪੂਜਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸ ਚ ਗੀਤਂ ਸ੍ਵਯਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਾਲਮਾਦਾਯ ਪਾਣਿਨਾ
ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਗਿਆ।
ਤਾਨਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਮੋਪੇਤਂ ਗ੍ਰਾਮੈ ਰਾਗੈਃ ਸ੍ਵਲਂਕृਤਮ੍
ਉਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਾਲ ਸੀ, ਰਾਗਾਂ ਤੇ ਸੁਰੀਲੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਯਾਵਤ੍ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਭੂਯੋ ਲਂਕਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿਭੀषਣਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਫਿਰ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਵਿਸ਼ੇषਤਸ੍ਤੁ ਤੇਨੋਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਤਃ ਪੁਰਾ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਗੱਲ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਖ ਚੁੱਕਾ ਸੀ—
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਥ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯੋਚ੍ਚੈਰ੍ਦੂਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਭੀषਣਃ ੬.੧੦੪.
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਥੱਲੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਦੂਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਵਿਹਿਤਂ ਰਾਜ੍ਯੇ ਰਾਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ
ਜੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਰਾਜ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ,
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਪ੍ਰਸਾਦੋ ਮੇ ਕृਤਸ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਛੋਧਯਾਮਾਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਚਾਨੀਯ ਤਸ੍ਯ ਦੂਤਸ੍ਯ ਸਂਨਿਧੌ
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਹੀ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੂਤ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਖੜਾ ਕੀਤਾ।
ਯੈਃ ਕृਤੋ ਜਨਵਿਧ੍ਵਂਸੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਸੁਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਉਹ ਰਾਖਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ—
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵ੍ਯਂਤਰਾ ਰੌਦ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਭਵਂਤੁ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਠੋਰ ਤੇ ਜਾਲਮ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਣ।
ਸਰ੍ਵਭੋਗਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ੀਤਾਤਪਸਹਿ ष੍ਣਵਃ
ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਠੰਢ ਤੇ ਗਰਮੀ ਸਹਿ ਕੇ ਜੀਉਣ।
ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਥ ਤੇषਾਂ ਸ ਸ਼ਾਪਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ—
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਨੋ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਸਂਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਮ੍ਯਤਾਮਪਰਾਧੋ ਮੇ ਯਦਜ੍ਞਾਨਾ ਦਯਂਕृਤਃ
ਅੱਜ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਖਸ਼ ਬਾਹਰ ਨਾ ਜਾਵੇ; ਮੇਰੀ ਭੁੱਲ ਮਾਫ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿਚ ਹੋਈ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਦੁष੍ਟਜਾਤੀਯੈਰ੍ਮਹਾਮਾਂਸਸ੍ਯਲੋਲੁਪੈਃ ੬.੧੦੪.
ਉਹ ਰਾਖਸ਼, ਜੋ ਮਾੜੀ ਜਾਤ ਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਦੇ ਲਾਲਚੀ ਹਨ—
ਯਦਨ੍ਯਦਪਿ ਕृਤ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੈਵਂ ਵਾ ਮਾਨੁषਂ ਚ ਵਾ
ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਕੰਮ ਰਹਿ ਗਏ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਹੋਣ,
ਤਾਨਿ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਪਾਟਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ
ਤੂੰ ਆਪ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਦੇ, ਰਾਖਸ਼।
ਏਤਦੇਵ ਪਰਂ ਕृਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।