ਤਥਾਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਕੂਪਿਕਾ ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ॥। ਆਨਰ੍ਤ੍ਤੀਯਤਡਾਗਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨੀ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਨਰਤੀਆ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੂਹ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਦੱਖਣੀ ਅਯਨ ਆਉਣ ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੀਪਕਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਨ ਚਾਂਧੋ ਜਾਯਤੇ ਕ੍ਵਾਪਿ ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ॥ 6.103.
ਜੋ ਉਥੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਦੀਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਨਮ ਲਵੇ, ਕਦੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕਿਂਪ੍ਰਭਾਵਂ ਚ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਯ
ਹੁਣ, ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੂਰੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ।
ਆਨਰ੍ਤ੍ਤੀਯਤਡਾਗਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਨਰਤੀਆ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ—
ਆਸ਼੍ਵਿਨਸ੍ਯ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੌਦਵੀਂ ਚੰਨਣ ਪੱਖ ਨੂੰ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ,
ਤਤੋ ਦੀਪੋਤ੍ਸਵਦਿਨੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਫਿਰ, ਦੀਪੋਤਸਵ ਦੇ ਦਿਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਕੇ,
ਸਂਪੂਜ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਤੁ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਨੁਲੇਪਨੈਃ
ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਿਲਮਾषਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਤਰ੍ਪਣੇਨ ਚ
ਤਿਲ ਤੇ ਮਾਸ਼ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਦੁਜਾਂ ਦੀ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ,
ਯ ਏਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥ ਆਨਰ੍ਤ ਸਂਜ੍ਞਿਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਨਰਤਾ ਨਾਮ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਸਮਾਯਾਤੋ ਰਾਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਃ
ਜਿਸ ਦਿਨ ਰਾਮ ਉਥੇ ਆਇਆ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਅਤ੍ਰਾਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤਿष੍ਠਤੇ ਰਘੁਨਂਦਨ
ਇੱਥੇ, ਮਹਾਨ ਮুনি ਅਗਸਤਿਆ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ।
ਅਥ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ 6.103.੨੦ ਅष੍ਟਾਂਗਪ੍ਰਣਿਪਾਤੇਨ ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਰਘੂਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੀਵ-ਨੇਤਰ ਰਾਮ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਅਠ ਦੰਗਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਨਯੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਥੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ, ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਪृष੍ਟਸ੍ਤੁ ਮੁਨਿਨਾ ਕਥਯਾਮਾਸ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਫਿਰ, ਮুনি ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ।
ਯਥਾ ਸੀਤਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਯਥਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਕृਤਃ
ਕਿਵੇਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਤਥਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਥੈਵ ਚ ਵਿਭੀषਣਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ।
ਤਤੋऽਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਕਥਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਜੋਬੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ।
ਤਤਃ ਕਥਾਵਸਾਨੇ ਚ ਚਲਚਿਤ੍ਤਂ ਰਘੂਤ੍ਤਮਮ੍
ਕਹਾਣੀਆਂ ਮੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝ ਗਿਆ।
ਯਨ੍ਨ ਦੇਵੇषੁ ਯਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰੇषੁ ਚ
ਜੋ ਦੇਵਤੇ, ਯਕਸ਼, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ,
ਯਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯੁਧਸਂਘਾਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮਂਤਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ,
ਤਦ੍ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਗृਹੀਤ੍ਵਾऽਥ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਃ ॥ 6.103.
ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਲੈ ਲਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਲ ਗਈਆਂ।
ਅਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਕਰਂ ਰਤ੍ਨੈਰ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਤਿਮਿਰਾਪਹਮ੍
ਇਹ ਅਤਿ ਅਜੋਬਾ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਮਾਸ਼੍ਰਮਸਮੀਪਸ੍ਥਂ ਤਦ੍ਦੇਵਦੇਵਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਯਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਅਜੋਬਾ ਵੇਖਿਆ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਰਾਘਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਨਿਸ਼ੀਥੇऽਹਂ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਂ ਅਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਠਿਆ।
ਯਾਵਤ੍ਤਾਵਦ੍ਵਿਮਾਨਂ ਤਦਪ੍ਸਰੋਗਣਰਾਜਿਤਮ੍ ਅਨ੍ਧਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਰੂਢਃ ਸ੍ਤੂਯਤੇ ਕਿਨ੍ਨਰੈਰ੍ਨृਪਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਰਥ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਕਿਨਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਰਤ੍ਨਾਭਰਣਮੇਤਚ੍ਚ ਬਿਭ੍ਰਤ੍ਕਣ੍ਠੇ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਇਹ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਰਤਨ ਵਾਲਾ ਗਹਣਾ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਥੋਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਵਿਮਾਨਾਗ੍ਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਕਂਧਲਗ੍ਨੋ ਰਘੂਦ੍ਵਹ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਰਥ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੇ, ਉਹ ਸਕੰਦ ਦੇ ਗਲੇ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਸਲਿਲਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦਾਕृष੍ਯ ਚ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਲਿਆ।