ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੋਪਰਾਗੇ ਵਾ ਗੋਦਾਨਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਚੰਨਣ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੇਲੇ ਗਾਂ ਦੀ ਦਾਨ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਮਹਾਵਿਨਾਯਕਂ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਤਤਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸਤ੍ਤਮ
ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮਹਾਂ ਵਿਨਾਇਕ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ ਕਥਂ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਮਗਮਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਵਿਨਾਯਕਃ
ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉੱਥੇ ਵਿਨਾਇਕ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ?
ਵਿਨੋਦਾਰ੍ਥਂ ਚਕਾਰਾਥ ਬਾਲਕਂ ਸੁਕੁਮਾਰਕਮ੍
ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਇਕ ਨਾਜੁਕ ਬੱਚਾ ਬਣਾਇਆ।
ਲੇਪਾਭਾਵਾਚ੍ਛਿਰੋਹੀਨਂ ਸ਼ੇषਾਂਗਾਵਯਵਂ ਨृਪ
ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਸਿਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੀ, ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਸਨ।
ਲੇਪਮਾਨਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸ਼ਿਰੋऽਰ੍ਥਂ ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਸਕੰਦ, ਸਿਰ ਲਈ ਜਲਦੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਲਿਆ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤੋ ਗੌਰੀਸਮਾਦੇਸ਼ਾਲ੍ਲੇਪਾਲਬ੍ਧੌ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਫਿਰ ਗੌਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਮਿਲ ਗਈ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਯੋਜਯਾਮਾਸ ਗਾਤ੍ਰੇ ਲੇਪਸਮੁਦ੍ਭਵੇ
ਜਿੱਥੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਆਈ, ਉੱਥੇ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਬ੍ਰੁਵਂਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾ ਮਾ ਮੇਤਿ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਦੀ ਰਹੀ, 'ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਛੁਹ।'
ਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਨਾਯਕਤ੍ਵਂ ਚ ਗਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਸਮਜਾਯਤ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤ੍ਰਿਗਂਭੀਰਂ ਚਤੁਰ੍ਹਸ੍ਤਂ ਸਪ੍ਤਰਕ੍ਤਂ ਮਹੀਪਤੇ 7.3.32.
ਰਾਜਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਡੂੰਘਾ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਲਾਲ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੌਰੀ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਾ
ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦ ਗੌਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਚੌੜਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ।
ਸ ਸਜੀਵਃ ਕृਤੋ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਦ੍ਭੁਤਾਕਾਰਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ 'ਪੁੱਤ' ਆਖਦੀ ਰਹੀ।
ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੁਤਂ ਦੇਵ ਮਮੈਵ ਗਾਤ੍ਰਲੇਪਜਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਿਦਂ ਸ਼ਿਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਨ ਯੋਜਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਿਰ, ਜੋ ਸਕੰਦ ਨੇ ਜੋੜਿਆ, ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਮਹਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਨਾਯਕਤ੍ਵਂ ਚ ਗਾਤ੍ਰੇ ਚਾਸ੍ਯ ਯਤਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਣਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਨਗਾਤ੍ਮਜੇ
ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਯੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵਮੇਨਂ ਗਣਾਧਿਪਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਂ ਕੁਠਾਰਕਮ੍
ਫਿਰ ਸਕੰਦਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਇਕ ਛੋਟਾ ਕੁਹਾੜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਗੌਰੀ ਦਦੌ ਭੋਜ੍ਯਪਾਤ੍ਰਂ ਮੋਦਕਪੂਰਿਤਮ੍ 7.3.32.
ਫਿਰ ਗੌਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਮੋਦਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਗਨ੍ਧੇਨ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਮੂषਕੋ ਬਿਲਾਤ੍
ਉਸ ਭੋਜਨ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਚੂਹਾ ਆਪਣੇ ਬਿਲੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦृष੍ਟੇ ਚ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੇਕਮਨਾਃ ਸ਼ृਣੁ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਬਾਲ੍ਯੇ ਵਯਸਿ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਕੇ ਯੌਵਨੇऽਪਿ ਯਤ੍
ਜੋ ਪਾਪ ਬਚਪਨ, ਜੁਆਨੀ ਜਾਂ ਬੁੱਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਮਾਘਮਾਸੇ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਸਮੁਪੋषਿਤਃ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਸੁਮਹਤ੍ਕੁਣ੍ਡਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛੋਦਕਪੂਰਿਤਮ੍
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੁੱਕਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਚੌਥ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਕੁੰਡ ਅੱਗੇ—
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਵਿਨਾਯਕਮ੍
ਉਥੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗਣਾਨਾਂ ਤ੍ਵੇਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
'ਗਣਾਂ ਦੇ' ਮੰਤਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਫੇਰੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਵਿਨਾਯਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਵਿਨਾਇਕ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਸ੍ਥੋऽਪਿ ਚ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਕਾਰ੍ਯ ਉਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਆਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ—
ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਦੇਵਂ ਵਿਨਾਯਕਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਵਿਨਾਇਕ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ—