ਪੁष੍ਪਕਂ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਰਾਘਵਃ ॥੬.੧੦੨. ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤੈਰ੍ਵਾਨਰੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਸ਼੍ਚ ਪृਥਗ੍ਵਿਧੈਃ
ਰਾਘਵ ਨੇ ਪੂਸ਼ਪਕ ਰਥ ਨੂੰ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਚਲਾਇਆ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ।
ਤੀਰ੍ਥਮਾਲੋਕਯਾਮਾਸ ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ ਚਾਮੁਣ੍ਡਾਂ ਤਤ੍ਰ ਚ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕੁਣ੍ਡੇ ਕਾਮਪ੍ਰਦਾਯਿਨਿ
ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਵੇਖੇ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਚਾਮੁੰਡਾ ਦੇ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋ ਵਿਲੋਕਯਾਮਾਸ ਪਿਤ੍ਰਾ ਤਸ੍ਯ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਥਾਂ ਵੇਖਿਆ।
ਰਾਜਵਾਪ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਰ੍ਪ੍ਯ ਨਿਜਾਨ੍ਪਿਤॄਨ੍
ਰਾਜ-ਵਾਪੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦਿੱਤਾ।
ਲਿਂਗਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪਯਾਮ੍ਯੇਵ ਯਦ੍ਵਤ੍ਤਾਤੇਨ ਕੇਸ਼ਵਃ
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਮਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਂ ਲਿਂਗਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮੇਧ੍ਯਤਮੇ ਚਾਤ੍ਰ ਤਥਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦृषਨ੍ਮਯਮ੍
ਜਿਸ ਲਿੰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਸਮਝ ਕੇ।
ਏਵਂ ਸ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਨਾਂ ਚ ਪਂਚਕਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਮੰਦਰ ਵੀ ਬਣਾਏ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਵਾਨਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ—
ਤਤ੍ਰੈਵ ਸੁਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾऽਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹ ਇੱਥੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਏਤਦ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਥਾ ਰਾਮੇਸ਼੍ਵਰੋ ਮਹਾਨ੍ ੬.੧੦੨.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ।
ਯਸ੍ਤੌ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸਦਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਅਥਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯੋ ਰਾਮਚਰਿਤਂ ਪਠੇਤ੍
ਅਠਵੀਂ ਜਾਂ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਦਿਪ੍ਰਾਸਾਦਪਞ੍ਚਕਨਿਰ੍ਮਾਣਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪਨਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੀ-ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਹਾਤਮਯ 'ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਵਲੋਂ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਲਕਸ਼ਮਣ ਆਦਿ ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਤੇ ਸਥਾਪਨਾ' ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ ਯਤ੍ਸ੍ਥਾਪਿਤਾਨਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰਪਿ ਵਾਨਰੈਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਲਿੰਗ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਜਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ,
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਯਥਾਯਥਾ
ਤੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ, ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ।
ਬਾਲਮਂਡਨਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਬਾਲਮੰਡਨਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ,
ਮੁਖਲਿਂਗਂ ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਸ਼ੂਲਿਨਃ ॥। ਤਥਾਨ੍ਯੈਰ੍ਵਾਨਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਮੁਖਲਿਂਗਾਨਿ ਸ਼ੂਲਿਨਃ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦਾ ਮੁਖਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਮੁਖਲਿੰਗ ਉਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ।
ਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਮੁਖਲਿਂਗਾਨਾਂ ਕਰੋਤਿ ਘृਤਕਂਬਲਮ੍॥। ਮਕਰਸ੍ਥੇਨ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਸ਼ਿਵਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਮੁਖਲਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ _
ਫਿਰ, ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਲੋਂ—
ਰਾਮੇਣ ਪੂਰ੍ਵਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਨਾਂ ਚ ਪਂਚਕਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਬਣਾਏ।
ਤਥਾਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਕੂਪਿਕਾ ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ॥। ਆਨਰ੍ਤ੍ਤੀਯਤਡਾਗਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨੀ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਨਰਤੀਆ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੂਹ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਦੱਖਣੀ ਅਯਨ ਆਉਣ ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੀਪਕਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਨ ਚਾਂਧੋ ਜਾਯਤੇ ਕ੍ਵਾਪਿ ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ॥ 6.103.
ਜੋ ਉਥੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਦੀਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਨਮ ਲਵੇ, ਕਦੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕਿਂਪ੍ਰਭਾਵਂ ਚ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਯ
ਹੁਣ, ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੂਰੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ।
ਆਨਰ੍ਤ੍ਤੀਯਤਡਾਗਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਨਰਤੀਆ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ—
ਆਸ਼੍ਵਿਨਸ੍ਯ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੌਦਵੀਂ ਚੰਨਣ ਪੱਖ ਨੂੰ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ,
ਤਤੋ ਦੀਪੋਤ੍ਸਵਦਿਨੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਫਿਰ, ਦੀਪੋਤਸਵ ਦੇ ਦਿਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਕੇ,
ਸਂਪੂਜ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਤੁ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਨੁਲੇਪਨੈਃ
ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਿਲਮਾषਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਤਰ੍ਪਣੇਨ ਚ
ਤਿਲ ਤੇ ਮਾਸ਼ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਦੁਜਾਂ ਦੀ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ,
ਯ ਏਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥ ਆਨਰ੍ਤ ਸਂਜ੍ਞਿਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਨਰਤਾ ਨਾਮ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,