ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਪ੍ਰੋਦ੍ਗਤੇ ਰਵਿਮਣ੍ਡਲੇ
ਫਿਰ, ਸਵੇਰ ਹੋਈ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਕਤੀ ਸਾਫ਼ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ—
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸੁषੇਣੇਨ ਤਾਰੇਣ ਕੁਮੁਦੇਨ ਚ
ਸੁਗਰੀਵ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਤਾਰਾ ਤੇ ਕੁਮੁਦ ਨਾਲ,
ਗਵਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਨਲੇਨੇਵ ਤਥਾ ਜਾਂਬਵਤਾਪਿ ਚ
ਗਵਾਕਸ਼, ਨਲ ਤੇ ਜਾਂਬਵਤ ਨਾਲ ਵੀ,
ਤਤਃ ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਃ ਕਾਲੇ ਲਂਕਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵਃ
ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਘਵ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਲਂਕਾਖ੍ਯਾਂ ਚ ਮਹਾਪੁਰੀਮ੍
ਉਹ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਲੰਕਾ ਨਾਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਵਿਭੀषਣੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਦ੍ਦ੍ਯੋਤਂ ਪੁष੍ਪਕੋਦ੍ਭਵਮ੍ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸਕਲੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤਥਾ ਭृਤ੍ਯੈਃ ਸੁਤੈਰਪਿ
ਫਿਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੁਸ਼ਪਕ ਨੂੰ ਉੱਡਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਨੌਕਰਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ—
ਅਥ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਦੂਰਾਤ੍ਤਂ ਰਾਮਦੇਵਂ ਵਿਭੀषਣਃ
ਫਿਰ, ਰਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਉਸ ਦੀ ਓਰ ਆਇਆ।
ਤਥਾਗਤਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਸਾਦਰਂ ਸ ਵਿਭੀषਣਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਦਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
ਵਿਭੀषਣਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਸਿਂਹਾਸਨੇ ਸ਼ੁਭੇ ੬.੧੦੧.
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਤਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਭੀषਣਃ
ਫਿਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿਨਯਾਤ੍ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ।
ਵਾष੍ਪਪੂਰਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਭੂਯੋ ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍
ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਹ ਭਰਦਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਤ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਵਿਭੀषਣਕृਤੇ ਹਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਬੋਲਿਆ।
ਅਹਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋਤ੍ਤਮ
ਮੈਂ ਰਾਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਨ ਤੇਨ ਰਹਿਤੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਚੋਤ੍ਸਹੇ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਅਹਂ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਪਣਾਰ੍ਥਾਯ ਤਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਭੀषਣ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸਿੱਖਣ ਤੇ ਸਲਾਹ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ।
ਏषਾ ਰਾਜ੍ਯੋਦ੍ਭਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਮਦਂ ਸਂਜਨਯੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਇਹ ਰਾਜ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਅਮਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਯਾ ਪੂਜ੍ਯਾਃ ਸਦੈਵ ਹਿ ॥ ਮਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੇਨ ਤੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਜਾਯਤੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸਦਾ । ੬.੧੦੧.
ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਲੋਕ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ ਕਰ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਸਦਾ ਲਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਮਮ ਸਤ੍ਯਂ ਭਵੇਦ੍ਵਾਕ੍ਯ ਮੇਤਸ੍ਮਾਦਹਮਾਗਤਃ
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੋਵੇ, ਇਸੀ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਨ੍ਯਾਃ ਸੁਰਾਃ ਸਦਾ ਮਤ੍ਕਾਯ ਏਵ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੈਰੇਵ ਨਿਸ਼ਾਚਰੈਃ
ਅਚਾਨਕ ਨਾਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਦਾ ਆਦਰ ਕਰ। ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਨਿਸਾਚਰਾਂ ਵਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ।
ਤਥਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਯਾ ਵਾਰ੍ਯਾ ਵਿਭੀषਣ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਨਿਸਾਚਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਰਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਮੇ ਜੀਵਿਤਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਮਪਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਤ੍ਵਂ ਵਿਭੋ ਨੇਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਉਥੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਮਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਿਥ੍ਯਾਚਾਰਂ ਕਥਂਚਨ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਝੂਠਾ ਵਿਵਹਾਰ ਨਾ ਕਰੀਂ।
ਅਹਮਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਵਕੇ ਸੇਤੌ ਸ਼ਂਕਰਤ੍ਰਿਤਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਸਂਧਾਯ ਯਾਵਚ੍ਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਕਤਾਰਕਮ੍
ਇਸ ਆਪਣੇ ਪੁਲ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੱਕ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਿਭੀषਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਮਹਾਨ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਯੁਦ੍ਧਕਥਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾ ਯਾਃ ਕृਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਹਿ
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਅਜੋਬੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ।
ਸ਼ਂਸਮਾਨਃ ਪ੍ਰਵੀਰਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਬਲਵਤ੍ਤਰਾਨ੍ ੬.੧੦੧.
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ।
ਤਤਸ਼੍ਚੈਕਾਦਸ਼ੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਿਵਸੇ ਰਘੁਨਂਦਨਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਗਿਆਰਵਾਂ ਦਿਨ ਆਇਆ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਚਲ ਪਿਆ।
ਵਾਨਰੈਸ੍ਤੈਃ ਸਮੋਪੇਤੋ ਵਿਭੀषਣਪੁਰਃਸਰਃ ੩੨ ਮਧ੍ਯੇ ਚੈਵ ਤਥਾਦੌ ਚ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਪੂਤੇਨ ਚੇਤਸਾ
ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਹਾਂ, ਤੁਰ ਪਿਆ।