ਅਵਤਾਰਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੂਪਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਮੈਂ ਚਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ।
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਾਯ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਗृਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮਹੀਪਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ।
ਤਥੇਯਂ ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਾਪੀ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਵਿਮਲੋਦਕਾ
ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਜੋ ਤੂੰ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ—
ਅਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯ ਏਨਾਂ ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—
ਤਤਃ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਯਾਵਤ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਨृਪ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਲਈ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ੍ਤੋਕੇਨ ਕਾਲੇਨ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ।
ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸੁਸ਼ੋਭਨਾ
ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਸੀ।
ਤਥਾਨ੍ਯਾ ਕੈਕਯੀ ਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕਨਿष੍ਠਿਕਾ ੬.੯੮.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕੈਕੇਈ ਸੀ।
ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਖ੍ਯਾ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯਾ ਪਤ੍ਨੀ ਯਾ ਮਧ੍ਯਮਾ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਮਿਤਰਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੱਧਮ ਪਤਨੀ ਸੀ।
ਤਥਾਨ੍ਯਾ ਕਨ੍ਯਕਾ ਚੈਕਾ ਬਭੂਵ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਰੂਪਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਆਨृਣ੍ਯਂ ਭੂਪਤਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਏਵਂ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਤਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਈ।
ਅਥ ਰਾਜਾऽਭਵਦ੍ਰਾਮਃ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਿਆ।
ਯੇਨ ਰਾਮੇਸ਼੍ਵਰਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਮਿਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਥੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਂਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਰਾਜਸ੍ਵਾਮਿਰਾਜਵਾਪੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮਾष੍ਟਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਸਵਾਮੀ ਰਾਜਵਾਪੀ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਠਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਰਾਮੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਥਾ ਸੀਤਾ ਤੇਨ ਤਤ੍ਰ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਥੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਥਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਰ੍ਥਾਯ ਨਿਰ੍ਮਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸਂਸ਼੍ਰਯਃ
ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸੂਤ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸਂਯੁਤਃ
ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਯਾਸ਼ੀਰ੍षੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧ੍ਯ ਚ ॥ ਪੁਨਃ ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋऽਰਣ੍ਯਂ ਕ੍ਰੋਧਾਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚ ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਗਯਾਸ਼ੀਰਸ਼ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਝਗੜ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਯਤ੍ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਤਦਾ ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤੋऽਤ੍ਰ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਸ਼ੇषੇਣ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਸੁਣੋ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਅਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਵਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ ਤਦਾ ਰਘੁਨਂਦਨਃ
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ ਆਇਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਘੁਨੰਦਨ (ਰਾਮ) ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ।
ਏਤਤ੍ਪੁਨਰ੍ਦਿਨਂ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਯਤ੍ਰ ਤੇਨ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ
ਤੇ ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ, ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਦੁਃਖਂ ਸਂਜਾਤਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਯ
ਜਦ ਉਹ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ? ਉਹ ਦੱਸੋ।
ਲੋਕਾਪਵਾਦਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਸਃ ॥ ੬.੯੯.
ਜਨਤਾ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੇ ਦਸ ਸੌ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਤੇਨੋਕ੍ਤਂ ਦੇਵਰਾਜੇਨ ਪ੍ਰੇषਿਤੋऽਹਂ ਤਵਾਂਤਿਕਮ੍
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਤਸ੍ਯੈਵਮੁਪਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੰਤਰ ਸਥਾਨ 'ਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ...
ਤਤਃ ਕੋਪਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਦੂਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੂਤ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯਥਾ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਚ੍ਯੁਤਃ ਸਰ੍ਪੋ ਨਾਗੋ ਵਾ ਮਦਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਸੱਪ ਜਾਂ ਨਾਗ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।