ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਸਮਾਨੀਤਾ ਸਾ ਗਂਗਾ ਤਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਜਿਸ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਸੀ—
ਤਥਾਨ੍ਯੇऽਪਿ ਦਿਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਦਿ ਤੋਯਮਵਾਪ੍ਯ ਚ ੬.੯੩.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਨ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਗੋਮੁਖਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਤ੍ਰਿਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠਵਾਂਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸਹਿਂਤਾ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿਚ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਗੋਮੁਖ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਤਿਰਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤਥਾਨ੍ਯਾ ਲੋਹਯष੍ਟਿਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇऽਤਿਸ਼ੋਭਨਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਇਕ ਲੋਹ ਦੀ ਲਾਠੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਨਵਃ ਸਮ੍ਯਗੁਪਵਾਸਪਰਾਯਣਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਪਵਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠ ਹੈ—
ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਲੋਹਯष੍ਟਿਃ ਸਾ ਤਤ੍ਰੋਤ੍ਸृष੍ਟਾ ਚ ਸਾ ਕੁਤਃ
ਉਹ ਲੋਹ ਦੀ ਲਾਠੀ ਇੱਥੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਛੱਡੀ ਗਈ ਸੀ; ਪਰ ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ?
ਗਤਾਮਰ੍षੋ ਦ੍ਵਿਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞੇ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍
ਦੁਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਯਜਨ ਵਿਚ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਮਿਟ ਗਿਆ ਸੀ—
ਤਤਃ ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਹृष੍ਟੋ ਧृਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਸਾਗਰਮ੍
ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਸ ਮੁਨਿਭਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਾਸਿਭਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪੁਕਾਰਿਆ।
ਰਾਮਰਾਮ ਮਹਾਭਾਗ ਯਦ੍ਧਾਰਯਸਿ ਪਾਣਿਨਾ
ਰਾਮ ਰਾਮ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਅਨੇਨ ਕਰਸਂਸ੍ਥੇਨ ਤਵ ਕੋਪਃ ਕਥਂਚਨ
ਇਹ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਗੁੱਸਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਯਦਿ ਚੈਨਂ ਮਯਾ ਮੁਕ੍ਤਂ ਕੁਠਾਰਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੇ, ਦੁਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ, ਮੈਂ ਇਹ ਕੁਹਾੜੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ—
ਨਾਪਰਾਧਮਿਮਂ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸੋੜ੍ਹੁਂ ਚਾਹਂ ਕਥਂਚਨ
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਤਥਾਪਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੇऽਪ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਦੁਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ, ਇਹ ਛੱਡਣ 'ਤੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਤਤ੍ਰ ਭਂਕ੍ਤ੍ਵਾਸ਼ੁ ਪਿਂਡਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਰ੍ਪਯ
ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਥੇ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤੋੜ ਕੇ, ਪਿੰਡ ਬਣਾਕੇ ਭੇਟ ਕਰ।
ਯੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਹੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਮਂ ਯਵਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਇਸ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਜੋ ਜੌ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਭृਤਾਂ ਵਰਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ,
ਤਤਃ ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਂਦ੍ਰਾਣਾਮਰ੍ਪਯਾਮਾਸ ਸਾਦਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ।
ਵਯਂ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਃ ਪੂਜਯਿष੍ਯਾਮ ਏਵ ਹਿ
ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਾਂਗੇ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਾਂਗੇ।
ਯਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਯੀ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ ੬.੯੪.
ਜਿਵੇਂ ਸਕੰਦ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇਥੇ ਸਾਡੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯਸ੍ਤੁ ਯੋ ਰਾਜਾ ਏਨਾਮਾਰਾਧਯਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਖੋ ਬੈਠਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ,
ਵਿਦ੍ਯਾਕृਤੇ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਾ ਯਃ ਸਦੈਨਾਂ ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ
ਜਾਂ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਗਿਆਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾ ਨਰੋ ਯੋऽਥ ਨਾਰੀ ਵਾ ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ
ਜਾਂ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ-ਰਹਿਤ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ,
ਉਪਵਾਸਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਸ਼੍ਚੈਨਾਂ ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ
ਜਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਮਸ੍ਤੇषਾਮੇਵ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ,
ਤੇऽਪਿ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਉੱਤਮ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ ਚ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਤ੍ਕਾਮਾਨੇਵ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ ੬.੯੪.
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਲੋਹਯष੍ਟਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਣਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅਧਿਆਇਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਲੋਹ-ਯਸ਼ਟੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਚੌਰਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਜਾਪਾਲੇਨ ਭੂਪੇਨ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨੀ
ਅਜਾਪਾਲ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਮਜਾਪਾਲੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਨਰਃ ਸ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤੀਪ੍ਸਿਤਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਸਰ੍ਵਮਾਨਵੈਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਕਲ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਜਾਪਾਲੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਦੁਲਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।