ਅਥ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯਾਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰਭਾਤੇऽਭ੍ਯੁਦਿਤੇ ਰਵੌ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮਤ੍ਵਾ ਘृਣਾਵਿष੍ਟਃ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਦਇਆ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਜ੍ਯੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਮਾਧਾਯ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਃ ੬.੯੩.
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਵੈਰਾਗ ਲੈ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯਮਸ੍ਯ ਸਦਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਘਾਤੋਦ੍ਭਵੇਨੈਵ ਬਾਲਭਾਵੇऽਪਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਤੈਰ੍ਨੂਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਘਾਤੋ ਵਿਹਿਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨਿ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਧ ਦੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਧ ਨਿਸ਼ਚਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਜੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਯੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਧਾਦ੍ਬਾਹ੍ਯਂ ਕੁष੍ਠਵ੍ਯਾਧਿਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਧ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲੋਂ ਕੁੜ੍ਹ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਤ੍ਵਯਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਨਾਸਾਧ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭੁਵਿ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਭਗਵਾਨ੍ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ
ਸਾ ਧ੍ਯਾਤਾ ਸਹਸਾ ਤੇਨ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਧਰਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਚਨਮਂਬਰੀषਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਫਿਰ ਚੌਥੇ ਭੁਜਾ ਵਾਲੇ ਨੇ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਯੇਨ ਕੁष੍ਠਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਜਾਯਤੇ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਕੁੜ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਮਾਨੀਯ ਸੁਤਂ ਨृਪਃ ੬.੯੩.
ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਬਾਲਕਃ ਸਦ੍ਯਃ ਸ੍ਨਾਤਮਾਤ੍ਰੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਹੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,
ਤਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਂ ਦੇਵਂ ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾऽਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਗਤੇ ਮਹੀਪਾਲੇ ਸਪੁਤ੍ਰੇ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਧਰਿਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਹਰੀ ਨੇ—
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤੋਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹृਤ੍
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਤਜ੍ਜਲਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸੁਪਵਿਤ੍ਰੋ ਧਰਾਤਲੇ ਤਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਂ ਦ੍ਰੁਤਂ ਯਾਂਤਿ ਗਲਗਂਡਾਦਿਕਾ ਇਹ
ਅੱਜ ਵੀ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਲਗੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਇੱਥੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਧਯੋਪਿ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਾ ਦਦ੍ਰੁਪਾਮਾ ਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ
ਚੰਘੀਆਂ ਚੰਘੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋੜ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਉੱਠ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿष੍ਕਾਮਸ੍ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਯਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਸਮਾਨੀਤਾ ਸਾ ਗਂਗਾ ਤਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਜਿਸ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਸੀ—
ਤਥਾਨ੍ਯੇऽਪਿ ਦਿਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਦਿ ਤੋਯਮਵਾਪ੍ਯ ਚ ੬.੯੩.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਨ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਗੋਮੁਖਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਤ੍ਰਿਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠਵਾਂਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸਹਿਂਤਾ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿਚ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਗੋਮੁਖ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਤਿਰਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤਥਾਨ੍ਯਾ ਲੋਹਯष੍ਟਿਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇऽਤਿਸ਼ੋਭਨਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਇਕ ਲੋਹ ਦੀ ਲਾਠੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਨਵਃ ਸਮ੍ਯਗੁਪਵਾਸਪਰਾਯਣਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਪਵਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠ ਹੈ—
ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਲੋਹਯष੍ਟਿਃ ਸਾ ਤਤ੍ਰੋਤ੍ਸृष੍ਟਾ ਚ ਸਾ ਕੁਤਃ
ਉਹ ਲੋਹ ਦੀ ਲਾਠੀ ਇੱਥੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਛੱਡੀ ਗਈ ਸੀ; ਪਰ ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ?
ਗਤਾਮਰ੍षੋ ਦ੍ਵਿਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞੇ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍
ਦੁਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਯਜਨ ਵਿਚ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਮਿਟ ਗਿਆ ਸੀ—
ਤਤਃ ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਹृष੍ਟੋ ਧृਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਸਾਗਰਮ੍
ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਸ ਮੁਨਿਭਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਾਸਿਭਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪੁਕਾਰਿਆ।
ਰਾਮਰਾਮ ਮਹਾਭਾਗ ਯਦ੍ਧਾਰਯਸਿ ਪਾਣਿਨਾ
ਰਾਮ ਰਾਮ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—