ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਕਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਪੰਜਕਾ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ਕੁਣ੍ਡਂ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਕੁੰਡ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਕਰੋਤਿ ਵੈ
ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਣ੍ਡਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਿਨਵਤਿਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸੰਖਿਆ ਵਾਲੇ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਭਾਗ, ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਦੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁੰਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਿਆਨ, ਬਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਅਥਾਨ੍ਯਦਪਿ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਗੋਮੁਖਾਖ੍ਯਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗੋਮੁਖ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਸੀਦਤ੍ਰ ਗੋਪਾਲਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕੁष੍ਠਸਮਾਵृਤਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੇ ਇੱਕ ਗਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਕੋੜ੍ਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਗੋਕੁਲਮ੍
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤृषਾਰ੍ਤ੍ਤਂ ਚ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਵृषਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਨੀਲਮਾਲੋਕਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਦੂਰਾਦੇਤ੍ਯ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾ
ਇਕਾਦਸੀ ਨੂੰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਛ ਰਾਸੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਥੇ ਦੂਰੋਂ ਕੁਝ ਨੀਲਾ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਨ੍ਤੈਰ੍ਦ੍ਰੁਤਂ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਯਾਵਦਾਕਰ੍षਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਘਾਹ ਉਖਾੜਿਆ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਖਿੱਚਿਆ, ਹੇ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ,
ਅਥਾਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਤृਣਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤृषਾਰ੍ਤਾ ਚ ਸ਼ਨੈਃਸ਼ਨੈਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਘਾਹ ਚੱਖ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ...
ਤਸ੍ਯਾ ਵੇਗੇਨ ਤਤ੍ਤੋਯਂ ਪਿਬਨ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰਭੂਤਲੇ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਰਹੀ ਸੀ,
ਤਤੋऽਨ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਗਾਵਃ ਪਪੁਸ੍ਤੋਯਂ ਮੁਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਫਿਰ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਹੋਰ ਗਾਂਵਾਂ ਨੇ ਵੀ, ਹੇ ਮুনি, ਉਹ ਸੁੱਚਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ।
ਯਥਾਯਥਾ ਗਤਾ ਗਾਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੋਯਂ ਪਿਬਂਤਿ ਤਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਗਾਂਵਾਂ ਉਥੇ ਆਉਂਦੀਆਂ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਗੋਕੁਲੇ ਕृਤ੍ਸ੍ਨੇ ਜਾਤੇ ਤृष੍ਣਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ ੬.੯੩.
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਕ ਗਈ।
ਅਂਗਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪੀਤ੍ਵਾਪੋ ਯਾਵਨ੍ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਅੰਗ ਧੋ ਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗਾ,
ਤਤੋ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਪਨ੍ਨੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੀਯਂ ਨਿਕੇਤਨਮ੍
ਫਿਰ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਤृਣਸ੍ਤਮ੍ਬਂ ਯਥਾ ਧੇਨ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੋਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਉਥੇ, ਇੱਕ ਗਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘਾਹ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਉਖਾੜ ਲਿਆ।
ਭਵਂਤਿ ਚ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਰੋਗੈਃ ਪਾਪੈਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਰੋਗਾਂ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ਖ੍ਯਾਤਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਗੋਮੁਖਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ 'ਗੋਮੁਖ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਭੀਤਃ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦਾਯਕਮ੍
ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਂ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰ ਵਦਸ੍ਵ ਨਃ
ਹੇ ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਉਥੋਂ ਕੌਣ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰ ਸ਼ੋਕਾਭਿਭੂਤੇਨ ਤੋषਿਤੋ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਨੂੰ, ਗਰੁੜ-ਧਾਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸੁਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਸੁਵਰ੍ਚਾ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ੬.੯੩.
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਵਰਚਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਸ ਬਾਲੋऽਪਿ ਚ ਤਤ੍ਸੁਤਃ
ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਭਾਵੇਂ ਨਿੱਕਾ ਸੀ,
ਅਥ ਤਤ੍ਕਾਮਿਕਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਹ ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ ਖੇਤ ਵੇਖਣ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟਿਂ ਗਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਫਿਰ ਜਨਾਰਦਨ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਰਿਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਤੇ ਵਤ੍ਸ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇऽਭਿਵਾਂਛਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਰਾਜੀ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ—
ਬਾਲੋऽਪਿ ਤਤ੍ਕੁਰੁष੍ਵਾਸ੍ਯ ਕੁष੍ਠਵ੍ਯਾਧਿਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਨਿੱਕਾ ਹੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕੋੜ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਰ ਕਰ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕृਤਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਪਾਰਗਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਵਾਨ, ਉਪਕਾਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਨੇਨ ਘਾਤਿਤਃ
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।