ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਸ੍ਯ ਨੀਚਸ੍ਯ ਪਸ਼ੁਪਾਲਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਨੀਵੇਂ ਗਵਾਲੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰੇਤਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਮृਤਸ੍ਯਾਪਿ ਕਰੋषਿ ਕਿਮ੍
ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਿਂਚਿਲ੍ਲਜ੍ਜਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਲੱਜਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਹਮਸ੍ਯਾਨ੍ਯਦੇਹਤ੍ਵੇ ਪੁਤ੍ਰ ਆਸਂ ਸੁਸਂਮਤਃ
ਉਸਦੇ ਦੂਜੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਮਾਰ੍ਕਂਡਸ੍ਯ ਮਹਾਮੁਨੇਃ
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦਾ ਵੇਲਾ ਆਇਆ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਯੋਗੇ ਭੀष੍ਮਪਞ੍ਚਕਕृਨ੍ਨਰਃ ੬.੯੨.
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਪੰਜਕਾ ਕੀਤਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤਾਮਹਂ ਦੇਵਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਪਿਤਾਮਾ ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਨ੍ਮਯਾ ਵਿਹਿਤਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੁਭਾਵਹੇ
ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਮੈਂ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ, ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਦਯਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇਰਨ੍ਵਯੇ ਭੁਵਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੇ ਸਂਸ੍ਮਰਨ੍ਪੂਰ੍ਵਿਕਾਂ ਜਾਤਿ ਤੇਨ ਸ੍ਨੇਹੋ ਮਮ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਚੰਦ੍ਰੋਦਯਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਯਾਦ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ।
ਅਤੋऽਹਂ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਯੋਗੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਭਰਪੂਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਕਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਪੰਜਕਾ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ਕੁਣ੍ਡਂ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਕੁੰਡ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਕਰੋਤਿ ਵੈ
ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਣ੍ਡਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਿਨਵਤਿਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸੰਖਿਆ ਵਾਲੇ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਭਾਗ, ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਦੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁੰਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਿਆਨ, ਬਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਅਥਾਨ੍ਯਦਪਿ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਗੋਮੁਖਾਖ੍ਯਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗੋਮੁਖ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਸੀਦਤ੍ਰ ਗੋਪਾਲਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕੁष੍ਠਸਮਾਵृਤਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੇ ਇੱਕ ਗਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਕੋੜ੍ਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਗੋਕੁਲਮ੍
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤृषਾਰ੍ਤ੍ਤਂ ਚ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਵृषਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਨੀਲਮਾਲੋਕਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਦੂਰਾਦੇਤ੍ਯ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾ
ਇਕਾਦਸੀ ਨੂੰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਛ ਰਾਸੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਥੇ ਦੂਰੋਂ ਕੁਝ ਨੀਲਾ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਨ੍ਤੈਰ੍ਦ੍ਰੁਤਂ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਯਾਵਦਾਕਰ੍षਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਘਾਹ ਉਖਾੜਿਆ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਖਿੱਚਿਆ, ਹੇ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ,
ਅਥਾਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਤृਣਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤृषਾਰ੍ਤਾ ਚ ਸ਼ਨੈਃਸ਼ਨੈਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਘਾਹ ਚੱਖ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ...
ਤਸ੍ਯਾ ਵੇਗੇਨ ਤਤ੍ਤੋਯਂ ਪਿਬਨ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰਭੂਤਲੇ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਰਹੀ ਸੀ,
ਤਤੋऽਨ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਗਾਵਃ ਪਪੁਸ੍ਤੋਯਂ ਮੁਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਫਿਰ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਹੋਰ ਗਾਂਵਾਂ ਨੇ ਵੀ, ਹੇ ਮুনি, ਉਹ ਸੁੱਚਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ।
ਯਥਾਯਥਾ ਗਤਾ ਗਾਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੋਯਂ ਪਿਬਂਤਿ ਤਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਗਾਂਵਾਂ ਉਥੇ ਆਉਂਦੀਆਂ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਗੋਕੁਲੇ ਕृਤ੍ਸ੍ਨੇ ਜਾਤੇ ਤृष੍ਣਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ ੬.੯੩.
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਕ ਗਈ।
ਅਂਗਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪੀਤ੍ਵਾਪੋ ਯਾਵਨ੍ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਅੰਗ ਧੋ ਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗਾ,
ਤਤੋ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਪਨ੍ਨੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੀਯਂ ਨਿਕੇਤਨਮ੍
ਫਿਰ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਤृਣਸ੍ਤਮ੍ਬਂ ਯਥਾ ਧੇਨ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੋਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਉਥੇ, ਇੱਕ ਗਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘਾਹ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਉਖਾੜ ਲਿਆ।
ਭਵਂਤਿ ਚ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਰੋਗੈਃ ਪਾਪੈਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਰੋਗਾਂ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ਖ੍ਯਾਤਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਗੋਮੁਖਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ 'ਗੋਮੁਖ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਭੀਤਃ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦਾਯਕਮ੍
ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਗਿਆ।