ਤਸ੍ਯੈਵ ਨਿਰ੍ਝਰਸ੍ਯਾਥ ਤਟਸ੍ਥੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤੇਨੈਵ ਨ ਕਰੋਤ੍ਯੇष ਵृष੍ਟਿਂ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯੇ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਵਿਰਸਾਉਂਦੇ।
ਅਤੋऽਹਂ ਭੂਤਲਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਨਿਰ੍ਝਰੇ ਤ੍ਵਿਹ
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਇਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਦੇਵਾਪਿਰ੍ਨਾਮ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਯਸ਼ਸ੍ਕਰਃ
ਦੇਵਾਪੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤੀਪਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤਃ ਸਾਧੁਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ੀਲਵਤਾਂ ਵਰਃ ਸਂਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗृਹੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼ਂਤਨੁਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤੋऽਵਰਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਪ੍ਰਤੀਪ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਪਦ ਛੱਡ ਕੇ ਫਿਰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਦ੍ਰਾਜ੍ਯੇ ਤਸ੍ਯ ਵृष੍ਟਿਰ੍ਨਿਰਾਕृਤਾ
ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਿਆ।
ਦ੍ਰੁਤਮਾਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸ ਵृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜਗਤੀਤਲੇ
ਉਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਲਈ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਸ਼ਕ੍ਰਸਮਾਦਿष੍ਟਾ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਵਨ੍ਤੋ ਬਲਾਹਕਾਃ ਪੂਰਯਾਮਾਸੁਰਤ੍ਯੁਗ੍ਰਾ ਦ੍ਯੁਤਿਮਨ੍ਤੋ ਮਹੀਪਤੇ
ਫਿਰ ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ!
ਤਤੋऽਗਮਤ੍ਪਰਾਂ ਤੁष੍ਟਿਂ ਭਗਵਾਨ੍ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ 7.3.30.
ਫਿਰ ਹਵਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅੱਗ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਯਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਦਸ੍ਮਾਕਂ ਸੁਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਹਿ ਨਿਵੇਦਯ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸ।
ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਯਾਤੁ ਧਰਾਪृष੍ਠੇ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਹਿ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ਨਾਮੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫੈਲ ਜਾਵੇ।
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰਃ ਸਮ੍ਯਗਗ੍ਨਿਲੋਕਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯਸ੍ਤਿਲਾਨ੍ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਨਰਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰੇਗਾ—
ਵਹ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਰਾਜਨ੍ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਮਵਰ੍ਤਤ
ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਅੱਗ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਯਸ਼੍ਚੈਤ੍ਪਠਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਕृਤਾਤ੍ਪਾਪਾਤ੍ਸ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰਃ ਸਮ੍ਯਙ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਯਾ
ਜਿਥੇ ਮਨੁੱਖ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾऽऽਸੀਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵੋਨਾਮ ਇਂਦ੍ਰਸੇਨੋ ਮਹੀਪਤਿਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਪਤਿਪ੍ਰਾਣਾ ਸਦਾ ਪਤ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਿਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਸੇਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਜੀਉਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਸ ਰਾਜਾ ਸਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਵੇਖਿਆ।
ਤਂ ਨਿਹਤ੍ਯ ਧਨਂ ਭੂਰਿ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਗृਹਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸੁਨਨ੍ਦਾਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸੇਨੋ ਹਤੋ ਰਣੇ
ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਸੁਨੰਦਾ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇ ਕਿ ਇੰਦਰਸੇਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਯਦਿ ਸਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਗਚ੍ਛੇਨ੍ਮਰਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਭਾਮਿਨੀ
ਜੇ ਉਹ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਸੁਨੰਦਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਵੇ ਕਿ ਉਹ ਮਰਨ ਵੱਲ ਜਾਣੀ ਹੈ,
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਗਤੋ ਦੂਤਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੂਤ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉੱਥੋਂ ਚਲ ਪਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਨਂਦਾ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸੁਨੰਦਾ ਨੇ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ,
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਮृਤਾ ਸਾ ਤੁ ਸੁਨਨ੍ਦਾ ਸ਼ੀਲਮਂਡਨਾ
ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸੁਨੰਦਾ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮਰੀ,
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਸ ਚ੍ਛਾਯਾਂ ਗਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੋਪਰਿ 7.3.31.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਦੂਜੀ ਛਾਂ ਵੇਖੀ।
ਤੇਜੋਹੀਨਂ ਸੁਦੁਰ੍ਗਂਧਿ ਵਿਵਰ੍ਣਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਛਾਂ ਚਮਕ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀ ਤੇ ਰੰਗਹੀਣ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।
ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਃ ਕਰੁਣਂ ਪਰ੍ਯਦੇਵਯਤ੍
ਨਾਸ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਗਮੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਸਮਾਦੇਸ਼ਾਤ੍ਤਥਾ ਯਾਤ੍ਰਾਪਰੋऽਭਵਤ੍ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਗਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਦਾਨਂ ਦਦੌ ਬਹੁ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਹੋਈ; ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਗਿਆ ਤੇ ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਕਪਾਲਮੋਚਨੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨੇ
ਕਪਾਲਮੋਚਨ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ,